V KK 182/21

Sygn. akt V KK 182/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Agnieszka Murzynowska w sprawie M. K. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.) w dniu 19 maja 2021 r. kasacji Prokuratora Generalnego, wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej (pkt 1 punktory 5-7) oraz utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie o środkach probacyjnych (pkt 5) i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowego w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE 2 Sąd Rejonowy w P. , wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., skazał M. K. za popełnienie 3 przestępstw na jednostkowe kary ograniczenia wolności oraz orzekł karę łączną roku ograniczenia wolności. Sąd Okręgowy w P. – po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. apelacji prokuratora co do kary – zmienił pierwszoinstancyjny wyrok przez wymierzenie oskarżonemu za poszczególne przestępstwa jednostkowych kar pozbawienia wolności w wysokości – odpowiednio – 8 miesięcy, 4 miesięcy i roku oraz przez orzeczenie kary łącznej roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat i oddanie go pod dozór kuratora sądowego; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy wyrok Sądu a quo (chodziło tu o środki probacyjne). Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego co do kary na niekorzyść skazanego złożył w dniu 23 kwietnia 2021 r. Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. polegające na – ujmując rzecz skrótowo – zastosowaniu wobec M. K. art. 69 § 1 k.k. mimo braku przewidzianej w tym przepisie przesłanki oraz zaniechaniu orzeczenia kary łącznej – wbrew art. 86 § 1 k.k. – powyżej najwyższej kary jednostkowej. W konsekwencji autor kasacji zażądał uchylenia wyroku odwoławczego w zaskarżonej części i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron z racji oczywistej zasadności (art. 535 § 5 k.p.k.). Skarżący przedstawił swoją argumentację w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a więc nie wymagający ze strony instancji kasacyjnej ani uzupełnienia, ani pogłębienia. Sąd Najwyższy za celowe zatem uznał jedynie przedstawienie w sposób zwięzły tych zagadnień, które odegrały przy rozpoznawaniu kasacji kluczową rolę. Po pierwsze – art. 69 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r., dopuszcza możliwość zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności nie został spełniony, skoro przed datą wydania zaskarżonego wyroku nie 3 doszło do zatarcia skazania M. K. wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z 19 czerwca 2017 r. (III K (…)), którym wymierzono mu za czyn z art. 178a § 1 k.k. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat i karę grzywny, a nadto orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Po drugie – w myśl art. 86 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym od 24 czerwca 2020 r., najniższy wymiar kary łącznej musi być wyższy o co najmniej jeden miesiąc od najwyższej jednostkowej kary pozbawienia wolności, a zatem minimalna kara łączna nie mogła być in concreto niższa od roku i jednego miesiąca pozbawienia wolności. Reguła ta powinna była mieć zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na treść art. 81 ust. 2 ustawy z 19 czerwca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086). Wskazane naruszenia prawa miały charakter rażący i wywarły istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 523 § 1 k.p.k.). Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku (art. 537 § 2 k.p.k.). Przedstawione zapatrywania prawne będą dla Sądu ad quem wiążące (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), przy czym winien on zbadać, czy przed upływem okresu wymaganego do zatarcia skazania wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z 19 czerwca 2017 r. (III K (…)) oskarżony ponownie popełnił przestępstwo (zob. wyrok Sądu Rejonowego w P. z 17 stycznia 2020 r., VI K (…)) i czy wystąpiła sytuacja przewidziana w art. 108 k.k.