V KK 193/16

Sygn. akt V KK 193/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Andrzej Stępka Protokolant Katarzyna Wełpa na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie G. B. skazanego z art. 244 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 lipca 2016 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 marca 2016 r., I. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia G. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu, II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE G. B. został oskarżony o to, że w dniu 21 września 2015 r. około godziny 14.50 w C. przy ul. S. na drodze krajowej K-26, kierował rowerem, czym nie zastosował się do zakazu prowadzenia rowerów, orzeczonego wyrokiem Sądu 2 Rejonowego w G. z dnia 31 grudnia 2014 r., obowiązującego w okresie od 7 lutego 2015 r. do 6 lutego 2016 r., tj. o czyn z art. 244 k.k. W dniu 16 lutego 2016 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w G., działając na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., wniósł o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionej z G. B. kary 7 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie, a nadto o zasądzenie od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania i opłaty. Sąd Rejonowy na posiedzeniu w dniu 31 marca 2016 r., powyższy wniosek uwzględnił i wydanym w tym dniu wyrokiem skazał G. B. na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 37a k.k. na karę 7 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 10 kwietnia 2016 r. Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym przyjęciu, że popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu przestępstwa z art. 244 k.k. nie budzi wątpliwości i uwzględnieniu uzgodnionego z nim wadliwego wniosku prokuratora o wymierzenie kary bez przeprowadzenia rozprawy, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia prawa materialnego, poprzez skazanie G. B. za popełnienie przestępstwa z art. 244 k.k. pomimo, że zarzucony mu czyn nie wyczerpuje znamion tego przestępstwa. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego G. B. od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod 3 względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku i rodzi konieczność zwrotu sprawy prokuratorowi (art. 343 § 7 zd. 1 k.p.k.). W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w G, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i skazując G. B. na karę 7 miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 244 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom. Fakt, że oskarżenie wiązało się z naruszeniem przez G. B. orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 grudnia 2014 r. środka karnego zakazu prowadzenia rowerów na okres roku, implikował po stronie sądu meriti obowiązek poczynienia ustaleń co do obowiązywania tego środka w dacie zarzucanego oskarżonemu czynu, tj. w dniu 21 września 2015 r. Zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje bowiem od daty uprawomocnienia się orzeczenia i okres ten nie biegnie tylko do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. W świetle powyższego zasadniczą okolicznością, która winna być ustalona przez Sąd była data uprawomocnienia się wyroku orzekającego wobec G. B. zakaz prowadzenia rowerów. Wprawdzie do akt sprawy dołączono odpis wyroku wydanego w sprawie VI W …/14, zaopatrzony w klauzulę stwierdzającą datę uprawomocnienia się orzeczenia, jednakże wskazano w niej datę 7 lutego 2015 r., gdy tymczasem z akt sprawy VI W …/14 wynika jednoznacznie, że wyrok ten faktycznie uprawomocnił się dopiero w dniu 13 lutego 2016 r. Wcześniejsze przyjęcie, jako datę uprawomocnienia się orzeczenia, dnia 7 lutego 2015 r. było zaś spowodowane wadliwą decyzją w zakresie tzw. doręczenia zastępczego, będącą skutkiem przesłania do G. B. odpisu orzeczenia na adres w S., podczas gdy z akt sprawy wynikało, że faktycznym miejscem jego pobytu była miejscowość St. Po stwierdzeniu powyższego uchybienia obwinionemu G. B. doręczono odpis wyroku 4 we właściwy sposób, wskutek czego uzyskał on walor orzeczenia prawomocnego z dniem 13 lutego 2016 r. Zestawienie powyższych dat przesądza, że w dacie czynu przypisanego G. B. w niniejszym postępowaniu, tj. w dniu 21 września 2015 r., wyrok warunkujący odpowiedzialność karną skazanego za przestępstwo z art. 244 k.k. nie był orzeczeniem prawomocnym, a w konsekwencji nie obowiązywał G. B. zakaz prowadzenia rowerów. W powyższej sytuacji jest oczywiste, że orzekający sąd nie miał podstaw do wydania na posiedzeniu wyroku skazującego G. B. za popełnienie, w dniu 21 września 2015 r. przestępstwa określonego w art. 244 k.k. Dotknięty taką wadą wyrok ostać się nie może, ponieważ nieprawidłowe stwierdzenie, iż okoliczności popełnienia tego czynu nie budzą wątpliwości miało istotny wpływ na treść tego wyroku. W konsekwencji powyższego należy uznać, że skazujący wyrok Sądu Rejonowego nosi ponadto cechę oczywistej niesłuszności w rozumieniu art. 537 § 2 k.p.k. G. B. nie wyczerpał bowiem swoim działaniem znamion przestępstwa określonego w art. 244 k.k., penalizującego niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia rowerów, ponieważ w dacie 21 września 2015 r., kiedy ponownie rowerem kierował, wskazany zakaz nie obowiązywał. Z tych względów, Sąd Najwyższy podzielając wniosek kasacji, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił G. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. kc