V KK 202/17
WyrokIzba Karna2017-10-24
Skład orzekający: Jan Bogdan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne postępowanie karne dotyczące czynu, który mógłby stanowić element czynu ciągłego, jest dopuszczalne, jeśli wcześniejsze orzeczenia nie ustaliły, że sprawca działał z góry powziętym zamiarem obejmującym ten czyn?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że ponowne postępowanie karne dotyczące czynu, który mógłby być elementem czynu ciągłego, jest dopuszczalne, jeśli wcześniejsze prawomocne orzeczenia nie ustaliły, że sprawca działał z góry powziętym zamiarem obejmującym ten czyn. Sąd podkreślił, że prawomocne skazanie za czyn ciągły stoi na przeszkodzie ponownemu postępowaniu o później rozpoznane postępowanie będące elementem tego czynu, które nie było przedmiotem wcześniejszego osądzenia, lub gdy objęte jednostkowym zamiarem zachowanie sprawcy stanowiło jeden czyn zabroniony w rozumieniu art. 12 k.k.Stan faktyczny
Oskarżona została skazana przez Sąd Okręgowy za szereg przestępstw, w tym z art. 297 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanej wniósł kasację, zarzucając m.in. rażącą obrazę art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku, w którym skazano ją za czyny wchodzące w skład czynu ciągłego, co miało stanowić negatywną przesłankę procesową. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził koszty zastępstwa procesowego z urzędu i zwolnił skazaną od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 202/17 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 października 2017 r., sprawy I. R. skazanej z art. 297 § 1 k.k. i innych z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt.: II AKa (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt.: XVI K (…) 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. C. K.A. w L. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% podatku VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwalnia skazaną od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE I. R. została m.in. oskarżona o popełnienie czterech przestępstw kwalifikowanych z art. 294 § 1 k.k. i innych. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 6 maja 2016 r., XVI K (…), I. R. uznał za winną: a. „czynu zarzucanego jej w pkt I części wstepnej wyroku, popełnionego w sposób wyżej opisany z tą zmianą, iż przyjmuje, że oskarżona czynu tego dokonała w okresie od 16 stycznia 2008 r. do 4 czerwca 2008 r., tj. uznał oskarżoną za winną
2 przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., b. tego, że w okresie od 17 do 21 grudnia 2007 r., działając wspólnie i w porozumieniu z D. S. i K. M., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła pracowników Banku (…) S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 1.400.000 zł. udzielonych z tytułu kredytu dla spółki J. sp. z o.o. z/s w R., w rachunku bieżącym o nr (…), poprzez wprowadzenie w błąd, co do zamiaru spłaty kredytu oraz sytuacji finansowej spółki i przedłożenie w celu jego uzyskania poświadczających nieprawdę dokumentów w postaci rachunków zysków i strat spółki za 2006 r. i od 01.01.2007 r. do 30.09.2007 r. i bilansu spółki za rok 2006 r. i od 01.01.2007 r. do 30.09.2007 r., tj. uznał za winną przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. c. tego, że w dniach 7 grudnia 2007 r. i 28 lutego 2008 r. w P., działając wspólnie i w porozumieniu z D. S., a w dniu 7 grudnia 2007 r., również wspólnie i w porozumieniu z T. B., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła pracowników Banku (…) S.A., do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 600.000 zł., w tym w stosunku do T. B. w kwocie 300.000 zł., z tytułu uzyskanego kredytu dla P. sp. z o.o., na podstawie umowy o kredyt w rachunku bieżącym z dnia 7 grudnia 2007 r. o nr (…) i aneksu do tej umowy z dnia 28 lutego 2008 r. poprzez wprowadzenie w błąd, co do zamiaru spłaty kredytu oraz sytuacji finansowej spółki i przedłożenie w celu jego uzyskania poświadczających nieprawdę dokumentów w postaci rachunków zysków i strat i bilansu wyżej wymienionej spółki za okres od 01.01.2007 r. do 30.09.2007 r. oraz za okres od 01.01.2007 r. do 31.12.2007 r., tj. uznał za winną przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., d. czynu zarzucanego jej w punkcie IV części wstępnej wyroku, popełnionego w sposób wyżej opisany, tj. przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to, przyjmujac, że wskazane czyny stanowią ciąg przestępstw określonych w art. 91 § 1 k.k., na podstawie art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył jej karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności”.
3 Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonej. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., art. 201 k.p.k., art. 424 k.p.k.). Obrońca zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżona dopuściła się zarzucanych jej czynów „w warunkach zupełnie odrębnych czynów, a nie w warunkach czynu ciągłego”. Skarżący, na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. i art. 437 § 2 k.p.k., wniósł: 1. o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów, 2. ewentualne przyjęcie, że działała ona w warunkach art. 12 k.k. i wymierzenie nowej kary za to przestępstwo, 3. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z zaleceniem ustalenia, czy oskarżona działała w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a w przypadku pozytywnego ustalenia, wskazanie, które to zachowania były nim objęte oraz czy w skład tego czynu wchodziły również „czyny przypisane oskarżonej w sprawach Sądu Okręgowego w P., sygn. akt: II K (…) i III K (…). Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r., II AKa (…), po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonej zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego wniósł ustanowiony z urzędu obrońca skazanej. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. i art. 526 § 1 k.p.k., zarzucił rażącą obrazę art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k., poprzez utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji, w którym skazano I. R. za czyny, które w ocenie skarżącego wchodziły w skład czynu ciągłego wynikającego z tożsamości czynów przypisanych skazanej w sprawach Sądu Okręgowego w P. III K (…) oraz III K (…). Skarżący wniósł na tej podstawie o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie w przypadku podzielenia poglądów skarżącego, że w tej sprawie ujawniła się negatywna przesłanka w postępowaniu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., autor kasacji
4 wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 537 § 1 i 2 k.p.k. Obrońca wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów za sporządzenie i wniesienie kasacji z uwagi na to, że nie zostały one uiszczone ani w części, ani w całości. Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanej okazała się oczywiście bezzasadna i podlegała oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., z powodów następujących. Zgodnie z treścią art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut polegający na zaistnieniu w sprawie uchybienia w postaci tzw. bezwzględnego powodu odwoławczego, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Zarzut ten został już sformułowany w apelacji obrońcy, jednakże w sposób bardzo ogólnikowy. Niemniej jednak sąd odwoławczy dokonując kontroli zaskarżonego wyroku dostrzegł go i poddał go obszernej i wnikliwej analizie, i trafnie wywiódł, że przypisane skazanej przestępstwa w zaskarżonym wyroku popełnione zostały w okresie od 30 marca 2007 r. do dnia 4 czerwca 2008 r., a więc w okresie czasu, który w żaden sposób nie pokrywał się z ramami czasowymi zdarzeń wchodzących w skład przestępstw przypisanych skazanej w wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 czerwca 2012 r., III K (…). Sąd odwoławczy analizując również okoliczności, o których mowa w wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 lipca 2012 r., III K (…), prawidłowo wskazał w podsumowaniu swoich wywodów, że skazana I. R. w zakresie przestępstw przypisanych jej cytowanymi wyżej wyrokami Sądu Okręgowego w P. „nie działała z góry powziętym zamiarem”. Pomimo tak kompleksowej analizy tego stanu rzeczy przez sąd odwoławczy skarżący w kasacji forsuje tezę, że w sprawie skazanej doszło do „trzykrotnego prowadzenia postępowania o ten sam czyn za jej działanie w warunkach czynu ciągłego z art. 12 k.k.”.
5 Otóż w odpowiedzi na to w ramach postępowania kasacyjnego należało wyraźnie wskazać, że skarżący w tej kwestii nie tylko wyraża błędny pogląd, ale również ignoruje prawomocne ustalenia faktyczne zawarte w cytowanych wyżej wyrokach Sądu Okręgowego w P., ale również w wyrokach sądu odwoławczego. Przypomnieć też należało, że prawomocne skazanie za czyn ciągły stoi na przeszkodzie ponownemu postępowaniu o później rozpoznane postępowanie będące elementem tego czynu, które nie było przedmiotem wcześniejszego osądzenia, jak i wtedy, gdy objęte jednostkowym zamiarem zachowanie sprawcy stanowiło jeden czyn zabroniony w rozumieniu art. 12 k.k. (por. uchwały SN: z dnia 21 listopada 2001 r., KZP 29/01, OSNKW 2002, z.1-2, poz. 2, z dnia 15 czerwca 2007 r., KZP 15/07, OSNKW 2007, z. 7-8, poz.55). W niniejszej sprawie uwarunkowania te w żaden sposób nie zaistniały. W związku z tym kasację obrońcy skazanej należało oddalić na posiedzenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k., jako oczywiście bezzasadną. Stosownie do wniosku autora kasacji, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r., - Prawo o adwokaturze (Dz.U. 2016., poz. 1999 ze zm.) w zw. z 17 pkt. 3 ppkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016, poz. 1714), należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. C. K. A. w L. kwotę 738 zł w tym 23% podatku VAT za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy zwolnił w całości skazaną od uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego mając na uwadze, że uiszczenie ich byłoby zbyt uciążliwe. r.g.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 25/20 2020-05-18Czy wyrok skazujący za czyn ciągły, popełniony w określonym okresie, może zostać wydany, jeśli postępowanie karne dotyczące tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone, a zarzuty w obu postępowan…
- III KK 440/13 2014-01-22Czy ponowne postępowanie karne dotyczące czynów, które weszły w skład czynu ciągłego, za który sprawca został już prawomocnie skazany, jest dopuszczalne?
- IV KK 107/16 2016-09-30Czy ponowne skazanie za czyn ciągły, którego część stanowiły zachowania już osądzone w prawomocnym wyroku, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, skutkujące uchyleniem wyroku?
- IV KO 127/22 2023-12-07Czy ponowny wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek już oddalony, może zostać merytorycznie rozpoznany?
- IV KK 126/19 2019-06-04Czy prawomocne skazanie za czyn ciągły stoi na przeszkodzie ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 297 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 91 § 1 KKart. 11 § 3 KKart. 4 KPKart. 7 KPKart. 201 KPKart. 424 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy