V KK 217/24

WyrokIzba Karna2024-10-28

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego nominacja nastąpiła w wyniku postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na potencjalne naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W przypadku sędziego, którego nominacja nastąpiła w wyniku postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego niedającego gwarancji bezstronnego rozpoznania sprawy, co prowadzi do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego R. S. złożył wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy V KK 217/24. Uzasadnienie wniosku opierało się na fakcie, że Sędzia Paweł Kołodziejski został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w następstwie postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład został ustalony po zmianach ustawy o KRS z końca 2017 roku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn. akt V KK 217/24 (KRI 485).

Pełny tekst orzeczenia

V KK 217/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie R. S. skazanego z art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 37 a k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 28 października 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy V KK 217/24 (KRI 485), na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o sygn. akt V KK 217/24 (KRI 485). W dniu 6 sierpnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy KRI 485, tj. wniosku o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy o sygn. V KK 217/24. W piśmie tym obrońca R. S. , uzasadniając wniosek złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wskazał na fakt, że Sędzia Sądu Najwyższego Paweł Kołodziejski „został powołany na stanowisko SSN w Izbie Karnej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa nr […] tj. przez KRS, której skład został ustalony w oparciu o ustawę V KK 217/24 2 o KRS po zmianach ustawy dokonanych z końcem 2017 roku, co w kontekście ujawnionych już informacji co do motywów zmiany tej ustawy oraz utrwalonego orzecznictwa TSUE, orzecznictwa ETPCz oraz orzeczeń Sądu Najwyższego, w tym obowiązującej cały czas uchwały połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 rok (BSA 1-4110-1/20), skutkować będzie nie tylko zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 2 kpk, lecz nadto skutkować będzie naruszeniem dyspozycji art. 6 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Pawła Kołodziejskiego, w następstwie brania udziału w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jego udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych trzech Izb V KK 217/24 3 Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO 30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Z uwagi na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości argumenty te aprobuje. W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie Sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy V KK 217/24 (KRI 485), ponieważ nie ulega wątpliwości, że niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziego, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego niedającego gwarancji bezstronnego rozpoznania wniesionej skargi. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 207 § 1art. 37art. 34 § 1art. 35 § 1 KKart. 4 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 kpkart. 6art. 41 KPKart. 6 ust. 1art. 45 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy