V KK 227/14
WyrokIzba Karna2014-11-19
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd odwoławczy, orzekając surowszą karę pozbawienia wolności i zmieniając ustalenia faktyczne, naruszył zasady postępowania karne, w tym art. 454 § 2 k.p.k. i art. 434 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna. Sąd odwoławczy nie naruszył zasady ne peius (art. 454 § 2 k.p.k.), ponieważ użyte sformułowania dotyczące stanu psychicznego pokrzywdzonego zostały zaczerpnięte wprost z opinii sądowo-psychiatrycznej, na którą powoływał się Sąd I instancji. Ponadto, Sąd odwoławczy nie przekroczył granic środka odwoławczego, orzekając obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. zamiast art. 72 § 2 k.k. i eliminując termin jego wykonania, co było konsekwencją uchylenia warunkowego zawieszenia kary.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, orzekając surowszą karę łączną pozbawienia wolności i uchylając warunkowe zawieszenie jej wykonania. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 454 § 2 k.p.k. (orzeczenie surowszej kary przy zmianie ustaleń faktycznych) i art. 434 § 1 k.p.k. (orzeczenie poza granicami środka odwoławczego). Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego oraz zasądził wynagrodzenie dla obrońcy z tytułu sporządzenia i wniesienia kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 227/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy D. S., skazanego za popełnienie przestępstw z art. 282 k.k. i innych, z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 23 stycznia 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 lipca 2013 r. postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego D. S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego; 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. P. z Kancelarii Adwokackiej kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa zł 80/100), w tym 23 % podatku VAT, z tytułu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Ś., wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r., po rozpoznaniu apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K., z dnia 17 lipca 2013 r. D. S. został prawomocnie skazany za przestępstwa zakwalifikowane: 1. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,
2 2. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności, 3. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,, za które wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, 4. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. po połączeniu orzeczonych kar jednostkowych, wymierzono karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawiania wolności, a na mocy art. 46 § 1 k.k. orzeczono obowiązek naprawienia szkody. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Ś., kasację na korzyść skazanego wniósł obrońca i zarzucając „rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wyroku tj.: 1. art. 454 § 2 k.p.k. polegające na orzeczeniu wobec skazanego przez Sąd Odwoławczy surowszej kary pozbawienia wolności, przy jednoczesnej zmianie ustaleń faktycznych Sądu I instancji przyjętych za podstawę wyroku, poprzez umotywowanie uchylenia rozstrzygnięcia dotyczącego warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej orzeczonej wobec skazanego wyrokiem Sądu I instancji tym, że skazany doprowadził pokrzywdzonego do takiego stanu psychicznego, iż ten miał myśli samobójcze i bliski był pojęcia próby samobójczej, podczas gdy takich ustaleń faktycznych nie poczynił Sąd I instancji, 2. art. 434 § 1 k.p.k. polegające na orzeczeniu na niekorzyść skazanego poza granicami środka odwoławczego pochodzącego od oskarżyciela publicznego, poprzez zmianę wyroku Sądu I instancji przez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia z punktu X wyroku Sądu I instancji, dotyczącego obowiązku naprawienia szkody – art. 46 § 1 k.k. w miejsce art. 72 § 2 k.k. i jednoczesne wyeliminowanie sformułowania „w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku”, podczas gdy w apelacji pochodzącej od oskarżyciela publicznego zarzucono tylko rażącą niewspółmierność kary przejawiającą się w warunkowym zawieszeniu jej wykonania”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I części dyspozytywnej i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego z powodu jej oczywistej bezzasadności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Kasacja obrońcy skazanego D. S. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. i jako taka została oddalona. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd odwoławczy nie poczynił żadnych nowych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku Sądu I instancji, jak również nie zmienił katalogu okoliczności obciążających, czy też łagodzących, a jedynie w sposób prawidłowy ocenił okoliczności mające wpływ na wymiar kary przytoczone przez Sąd Rejonowy. Sąd I instancji wskazał, że sytuacja w jakiej znalazł się pokrzywdzony doprowadziła do dezorganizacji jego życia, oraz że obawiał się on oskarżonego, nie mógł pracować zawodowo, a kolejne żądania finansowe zmuszały go do pożyczania pieniędzy od najbliższych członków rodziny, co doprowadziło go do jego złego stanu psychicznego. Jako dowód na poparcie tych ustaleń faktycznych Sąd I instancji wskazał zeznania pokrzywdzonego, świadków oraz opinię sądowo-psychiatryczną. W opinii tej natomiast jednoznacznie wskazano, że „zależność od podejrzanego, z której nie umiał się wyzwolić mogła wyzwolić u pokrzywdzonego myśli samobójcze i doprowadzić do podjęcia próby samobójczej”. Wskazuje to jednoznacznie, że użyte przez Sąd odwoławczy, a obecnie kwestionowane przez obrońcę sformułowania zostały wprost zaczerpnięte z opinii sądowo-psychiatrycznej, do której również wprost odwoływał się Sąd I instancji. Nie została więc naruszona zasada ne peius określona w art. 454 § 2 k.p.k. Nie można zgodzić się również z drugim zarzutem podniesionym w kasacji obrońcy skazanego. Sąd Odwoławczy nie przekroczył bowiem granic środka odwoławczego orzekając o obowiązku naprawienia szkody w oparciu o przepis art. 46 § 1 k.k. oraz wyeliminowanie sformułowania określającego okres do naprawienia szkody. Przypomnieć należy, że Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego D. S. na podstawie art. 72 § 2 k.k. obowiązek naprawienia szkody w terminie 6 miesięcy od daty prawomocności wyroku. Skoro więc Sąd odwoławczy, uwzględniając apelację prokuratora, uchylił rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności, to oczywistym jest, że podstawa prawna orzeczonego obowiązku nie mogła się ostać. Sąd odwoławczy orzekając ten obowiązek z urzędu na wniosek pokrzywdzonego, na innej podstawie prawnej, nie doprowadził do pogorszenia się sytuacji oskarżonego i nie przekroczył granic skargi odwoławczej.
4 Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. P. kwotę 442,80 zł, w tym 23 % podatku VAT, z tytułu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na mocy art. 29 prawa o adwokaturze w zw. z § 14 ust. 3 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie...(Dz.U.2002, nr 163, poz. 1348). Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa wskazanych w kasacji, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego D. S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 636 § 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 494/21 2021-09-30Czy Sąd odwoławczy, obniżając karę pozbawienia wolności, prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. oraz czy uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego spełnia wymogi art. 4…
- III KK 395/05 2006-06-07Czy sąd odwoławczy, orzekając surowszą karę pozbawienia wolności, narusza przepis art. 454 § 2 k.p.k., jeśli dokonuje innych ocen ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji w części motywacyjnej wyroku, nie zmieniając…
- II KK 331/13 2013-12-12Czy uchylenie przez sąd odwoławczy orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, bez poczynienia nowych ustaleń faktycznych, stanowi obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 454 § 2…
- II KK 327/14 2015-03-05Czy sąd odwoławczy może orzec surowszą karę pozbawienia wolności, jeśli zmienia ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia sądu pierwszej instancji?
- IV KK 209/16 2016-06-29Czy sąd odwoławczy naruszył art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nienależyte rozważenie zarzutów apelacji, a także czy doszło do rażącej obrazy prawa materialnego tj. art. 4 § 1 k.k. poprzez błędną wyk…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 282 KKart. 278 § 1 KKart. 12 KKart. 286 § 1 KKart. 85 KKart. 86 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 454 § 2 KPKart. 434 § 1 KPKart. 72 § 2 KKart. 29
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy