V KK 269/20
WyrokIzba Karna2020-09-22
Skład orzekający: Rafał Malarski, Tomasz Artymiuk, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy, w którym orzeczono karę pozbawienia wolności, jest zgodny z przepisami k.p.k. dotyczącymi postępowania nakazowego?Ratio decidendi
Wyrok nakazowy nie może orzekać kary pozbawienia wolności, nawet warunkowo zawieszonej, gdyż art. 502 § 1 k.p.k. dopuszcza jedynie kary ograniczenia wolności lub grzywny. Orzeczenie kary pozbawienia wolności w wyroku nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. i wymierzając mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wyrok uprawomocnił się bez sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących postępowania nakazowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 269/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie D. K. skazanego z art. 284 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), w dniu 22 września 2020 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w P. z dnia 8 lipca 2019 r., sygn. akt III K (…) uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P. , wyrokiem nakazowym z 8 lipca 2019r., uznał D. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. i za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił na okres roku próby;
2 orzekł wobec skazanego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Wyrok nakazowy uprawomocnił się bez wniesienia sprzeciwu. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego na niekorzyść skazanego wniósł w dniu 22 czerwca 2020r. Prokurator Generalny. Podniósł w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego, tj. art. 500 § 1 k.p.k. w zw. z art. 502 § 1 k.p.k., i zażądał uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, przy czym dyskusyjny pozostawał deklarowany przez skarżącego jej kierunek. Zaskarżony wyrok nakazowy z 8 lipca 2019r. należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, albowiem D. K. wymierzono karę powyżej górnej granicy zakreślonej art. 502 § 1 k.p.k. Powołany przepis stanowi, że w postępowaniu nakazowym sąd może wyrokiem nakazowym wymierzyć maksymalnie karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 zł., a zatem dopuszcza orzeczenie wyrokiem nakazowym tylko sankcji o charakterze wolnościowym - ograniczenia wolności lub grzywny. Wymierzając zatem D.K. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (z warunkowym zawieszeniem wykonania), Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepis art. 502 § 1 k.p.k. Nie oznacza to jednocześnie naruszenia, i to rażącego, przepisu art. 500 § 1 k.p.k. Przepis ten nie blokował bowiem Sądowi możliwości skorzystania z trybu nakazowego. Powołana regulacja określa ogólną regułę postępowania nakazowego, umożliwiając instancji orzekającej, po stwierdzeniu, że spełnione zostały przesłanki z § 1 (w sprawie prowadzono dochodzenie) i § 3 (okoliczności i wina oskarżonego nie budziły wątpliwości), prowadzenie sprawy w trybie nakazowym i wymierzenie w wypadkach na to pozwalających sankcji o charakterze wolnościowym, nawet jeżeli dane przestępstwo jest zagrożone tylko karą pozbawienia wolności. W przedmiotowej sprawie Sąd widocznie uznał, że są podstawy do procedowania na podstawie art. 500 § 1 i § 3 k.p.k., jednak rolą Sądu Najwyższego in concreto nie było dochodzenie, co Sąd rozważał i czym się kierował, wydając wyrok nakazowy, ale jakiej był on treści. Jak wcześniej stwierdzono, przed Sądem Rejonowym
3 zapadło wobec D. K. wadliwe pod względem kary rozstrzygnięcie. Zaistniałe naruszenie prawa - art. 502 § 1 k.p.k. - należało uznać za rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku. Stwierdzenie tego uchybienia legło u podstaw wydania orzeczenia jak w części dyspozytywnej (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 535 § 5 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- V KK 318/12 2012-12-06Czy wyrok nakazowy może orzec karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
- V KK 396/12 2012-12-06Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
- III KK 129/14 2014-06-10Czy wyrok nakazowy może zostać wydany w sytuacji, gdy orzeczono karę pozbawienia wolności, a oskarżony był wcześniej pozbawiony wolności w tej sprawie?
- III KK 117/11 2011-05-17Czy wyrok nakazowy może być wydany w sytuacji, gdy ustawa przewiduje karę pozbawienia wolności, ale istnieje możliwość zastosowania przepisu pozwalającego na orzeczenie kary wolnościowej?
- II KK 369/23 2023-09-26Czy wyrok nakazowy może orzekać karę pozbawienia wolności, nawet jeśli jej wykonanie jest warunkowo zawieszone?
Powołane przepisy
art. 284 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 500 § 1 KPKart. 502 § 1 KPKart. 500 § 1art. 537 § 2 KPK§ 2§ 5§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy