V KK 272/22
WyrokIzba Karna2023-11-15
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Anny Dziergawki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, w której stroną jest osoba pozostająca w konflikcie z przedstawicielami władzy wykonawczej, kwestionującymi legalność powołania członków KRS?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, jeśli jego powołanie na stanowisko nastąpiło w trybie związanym z uchwałami Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a jednocześnie stroną postępowania jest osoba pozostająca w konflikcie z organami władzy wykonawczej, które miały wpływ na proces powoływania sędziów. Taka sytuacja może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co uzasadnia wyłączenie sędziego dla zapewnienia rzetelnego procesu sądowego.Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał sposób powołania sędzi na stanowisko, który nastąpił na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Ponadto, zwrócił uwagę na fakt, że stroną postępowania jest syn byłego Prezesa Rady Ministrów, pozostającego w konflikcie z Ministrem Sprawiedliwości i Prezydentem RP, m.in. w kwestii legalności powołania członków KRS.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 272/22.Pełny tekst orzeczenia
V KK 272/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie T.K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 15 listopada 2023 r., wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 272/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 września 2023 r. pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy kasacyjnej SSN Anny Dziergawki (k. 182 i n. akt SN) wskazując, że na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego została ona powołana na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3). Ponadto autor wniosku zwrócił uwagę na dynamiczny przebieg kariery zawodowej, w ramach której kolejne awanse uzyskiwała ona na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości […] lub Prezydenta RP […], co jest o tyle istotne, że stroną postępowania jest syn byłego Prezesa […], który z kolei pozostaje w jawnym konflikcie ze wspomnianymi przedstawicielami władzy wykonawczej i podobnie jak pozostali członkowie partii […] kwestionuje legalność powołania członków KRS w trybie zmienionym wspomnianą ustawą.
V KK 272/22 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Najwyższy podziela pogląd zaprezentowany w niniejszej sprawie we wcześniejszych postanowieniach: z dnia 21 listopada 2022 r. (k. 45 i n.) i 11 maja 2023 r. (k. 132 i n.), w których wyłączono sędziów Sądu Najwyższego – odpowiednio: Ryszarda Witkowskiego, Małgorzatę Bednarek, z uwagi na takie same okoliczności wynikające z przebiegu procedury powołania na stanowisko sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3) w sytuacji, w której stroną, w imieniu której wniesiono kasację jest syn byłego Prezesa Rady Ministrów, pozostającego w konflikcie z Ministrem Sprawiedliwości […] oraz Prezydentem RP […], m.in. w kwestii legalności powołania Krajowej Rady Sądownictwa, za sprawą której SSN A. Dziergawka została nominowana na urząd sędziego Sądu Najwyższego, co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w przedmiotowej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [SzK] (r.g.)
V KK 272/22 3
Powiązane orzeczenia
- I KK 385/23 2024-07-24Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na braku instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego wynikających z procedury jego powołania, powinien zostać uwzględniony?
- I KK 39/25 2025-03-25Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na potencjalne naruszenie standardu niezależności i bezs…
- III KK 101/24 2025-03-27Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstron…
- I KZ 57/25 2025-12-02Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r., może być wyłączony od udziału w sprawie ze względu na domni…
- III KK 550/24 2025-07-10Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego be…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy