V KK 272/22
WyrokIzba Karna2023-12-13
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk, Marka Motuka, Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, gdy stroną postępowania jest osoba pozostająca w konflikcie z przedstawicielami władzy wykonawczej, kwestionująca legalność powołania członków KRS w zmienionym trybie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko w trybie związanym z uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, gdy stroną postępowania jest osoba pozostająca w konflikcie z przedstawicielami władzy wykonawczej, kwestionująca legalność powołania członków KRS. Wskazano, że problematyka związana z procedurą powołania sędziów jest ściśle powiązana z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego.Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano sposób powołania sędziego na stanowisko, który nastąpił na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniosek podniósł również, że stroną postępowania jest syn osoby pozostającej w konflikcie z przedstawicielami władzy wykonawczej, kwestionującej legalność powołania członków KRS.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 272/22.Pełny tekst orzeczenia
V KK 272/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2023 r. wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. T. o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 272/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 28 listopada 2023 r. pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy kasacyjnej SSN Marka Motuka (k. 207 i n. akt SN) wskazując, że na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego został on powołany na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3). Autor wniosku zwrócił uwagę, że SSN Marek Motuk, pomimo pełnej wiedzy o uprzednim wyłączeniu innych sędziów powołanych w tożsamym trybie, nie złożył wniosku w trybie art. 42 § 1 k.p.k. We wniosku podniesiono także, że stroną postępowania jest syn (…), który z kolei pozostaje w jawnym konflikcie ze wspomnianymi przedstawicielami władzy wykonawczej i podobnie jak pozostali członkowie partii politycznej (…) kwestionuje legalność powołania członków KRS w trybie zmienionym wspomnianą ustawą.
V KK 272/22 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek pełnomocnika zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Najwyższy podziela pogląd zaprezentowany w niniejszej sprawie we wcześniejszych postanowieniach, tj. z dnia: 21 listopada 2022 r. (k. 45 i n.), 11 maja 2023 r. (k. 132 i n.) oraz 16 listopada 2023 r. (k. 198, i n.), w których wyłączono sędziów Sądu Najwyższego – odpowiednio: Ryszarda Witkowskiego, Małgorzatę Bednarek i Annę Dziergawkę, z uwagi na takie same okoliczności wynikające z przebiegu procedury powołania na stanowisko sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3) w sytuacji, w której stroną, w imieniu której wniesiono kasację jest syn […], pozostającego w konflikcie z Ministrem Sprawiedliwości Z. Ziobro oraz Prezydentem RP A. Dudą, m.in. w kwestii legalności powołania Krajowej Rady Sądownictwa, za sprawą której SSN M. Motuk został nominowany na urząd sędziego Sądu Najwyższego, co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów jest ściśle powiązana z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w przedmiotowej sprawie kasacyjnej. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
V KK 272/22 3 [ał] JML
Powiązane orzeczenia
- I KK 385/23 2024-07-24Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na braku instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego wynikających z procedury jego powołania, powinien zostać uwzględniony?
- I KK 39/25 2025-03-25Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na potencjalne naruszenie standardu niezależności i bezs…
- III KK 101/24 2025-03-27Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstron…
- I KZ 57/25 2025-12-02Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r., może być wyłączony od udziału w sprawie ze względu na domni…
- III KK 550/24 2025-07-10Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego be…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy