V KK 282/24

WyrokIzba Karna2024-08-08

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Pawła Kołodziejskiego, Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należy wyłączyć sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej ze względu na jego powołanie w trybie kwestionowanym przez stronę?
Ratio decidendi
Instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu oraz umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie pozorów braku bezstronności. Rozpoznanie kasacji przez sędziego powołanego na urząd w trybie uznawanym przez stronę za wadliwy, w odbiorze zewnętrznym może zostać odebrane jako działanie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności, co uzasadnia jego wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej, argumentując, że sędzia został powołany na urząd w trybie kwestionowanym przez stronę (ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa). Sąd Najwyższy uznał, że udział tego sędziego w rozpoznaniu sprawy mógłby w odbiorze zewnętrznym zostać odebrany jako brak bezstronności i wyłączył go od udziału w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 282/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. w Izbie Karnej w sprawie kasacyjnej D. W., skazanego z art. 178b k.k., art. 291 § 1 k.k., wniosku skazanego, o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej D. W. oznaczonej sygnaturą V KK 282/24 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 282/24. [J.I.] UZASADNIENIE Skazany D. W. w uzasadnieniu wniosku podał, że w kasacji jego obrońcy zarzucono nienależytą obsadę sądu, gdyż orzekał sędzia powołany na ten urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zaś SSN Paweł Kołodziejski również został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tym trybie. Sąd Najwyższy zważył co następuje. W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można V KK 282/24 2 do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). W realiach sprawy rozpoznanie kasacji obrońcy skazanego D. W. przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem SSN Pawła Kołodziejskiego w odbiorze zewnętrznym mogło by zostać odebrane jako postąpienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności. W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. ,,sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się tymi motywami Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek skazanego D. W. o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej oznaczonej sygnaturą V KK 282/24. [J.I.] V KK 282/24 3 [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178b KKart. 291 § 1 KKart 41 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy