V KK 290/15
WyrokIzba Karna2015-11-12
Skład orzekający: Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa do obrony poprzez brak potwierdzenia doręczenia oskarżonemu zarządzenia o cofnięciu obrońcy z urzędu, brak pouczenia o uprawnieniach oraz utożsamianie naruszenia przepisów o obronie obligatoryjnej z jedynymi przesłankami uchylenia orzeczenia, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszeń prawa procesowego wskazanych w kasacji. Nawet brak kategorycznego dowodu doręczenia zawiadomienia o cofnięciu obrońcy z urzędu nie naruszył prawa do obrony, gdyż oskarżony aktywnie uczestniczył w rozprawie, nie sprzeciwiał się jej prowadzeniu bez obrońcy i był świadomy swoich uprawnień, co potwierdził wnioskami po wydaniu wyroku.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. i orzeczono wobec niego nakaz opuszczenia lokalu. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w tym prawa do obrony, związane z brakiem potwierdzenia doręczenia oskarżonemu zarządzenia o cofnięciu obrońcy z urzędu i brakiem pouczenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 290/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Sobczak na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 listopada 2015 r., sprawy Z. B. skazanego z art. 207 § 1 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII Ka 5/15 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II K 590/14 p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną, 2. zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. M. Kancelaria Adwokacka w B. - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie kasacji z urzędu. UZASADNIENIE Z. B. wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II K 590/14 został uznany za winnego popełniania czynu z art. 207 § 1 k.k. i za ten czyn wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzeczono wobec niego nakaz opuszczenia lokalu
2 zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną K.B. na okres 5 lat. Rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów sądowych. Na skutek apelacji wywiedzionej od tego orzeczenia, Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII Ka 5/15 utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego podnosząc w niej zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na obrazie art. 6 k.p.k. i art. 16 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 77 k.p.k. i art. 78 § 1 k.p.k., art.. 117 a § 1 k.p.k. in fine, art. 130 k.p.k. i art. 134 § 2 k.p.k., poprzez przyjęcie przez Sąd Okręgowy w Opolu, że: 1. nie doręczenie przez Sąd Rejonowy w Brzegu oskarżonemu zarządzenia o cofnięciu obrońcy z urzędu (brak dowodu doręczenia oskarżonemu zarządzenia o cofnięciu obrońcy z urzędu za pośrednictwem administracji AŚ w B.) – (art. 130 k.p.k. i art. 134 § 2 k.p.k.); 2. w świetle powyższego brak pouczenia na rozprawie ze strony Sądu Rejonowego o przysługujących oskarżonemu uprawnieniach w zakresie prawa do obrony (art. 6 k.p.k. i art. 16 § 1 i 2 k.p.k.); 3. w konsekwencji czego oskarżony nie był świadomy tego, iż w postępowaniu przed Sądem I instancji występuje bez obrońcy i nie korzysta z uprawnień przewidzianych w art. 77 i art. 78 § 1 k.p.k.; 4. utożsamianie przez Sąd II instancji naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 80 k.p.k. (obligatoryjnej obrony) z jedynymi przypadkami naruszenia prawa do obrony, które stanowią przesłankę do uchylenia orzeczenia na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k.; 5. pominięcie w rozważaniach przez Sąd Okręgowy w Opolu warunków do wyrażenia zgody przez oskarżonego do prowadzenia rozprawy pod nieobecność obrońcy (art. 117a § 1 k.p.k. in fine) – nie było innym rażącym naruszeniem prawa do obrony (art. 523 § 1 k.p.k.). Skarżący w konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym (art. 535 § 3 k.p.k.).
3 Konfrontacja treści zarzutów i przywołanej na ich poparcie argumentacji, nie potwierdziła, aby Sąd II instancji w toku procedowania w przedmiotowej sprawie dopuścił się naruszenia wskazanych w petitum skargi zarzutów. W kasacji nie postawiono żadnego racjonalnego zarzutu, który byłby w stanie podważyć decyzję tego Sądu. Skarżący trzonem wywiedzionej skargi uczynił argumenty, które podnosił uprzednio w apelacji, a które dotyczyły postępowania przed Sądem I instancji. W szczególności zaś odwołał się do barku potwierdzenia skutecznego doręczenia oskarżonemu informacji o cofnięciu mu obrońcy z urzędu, jako okoliczności, która – jego zdaniem - naruszyła przysługujące Z. B. prawa procesowe w tym prawo do obrony. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe zawiadomienie dla oskarżonego nadano faksem na numer Zakładu Karanego w B. w dniu 8 października 2014 r. (k.82). W tym samym czasie nadano także zawiadomienie o posiedzeniu w przedmiocie tymczasowego aresztowania (k.81). Na k.82 znajduje się potwierdzenie nadania faksem 2 stron korespondencji z Sądu Rejonowego w Brzegu. Sąd Rejonowy działał, zatem zgodnie z treścią art. 134 § 2 k.p.k. w zw. z art. 137 k.p.k. Jak słusznie zauważono w postępowaniu odwoławczym brak kategorycznego dowodu o doręczeniu zawiadomienia o treści zarządzenia z dnia 8 października 2014 r. (k.79) nie czyni zadość twierdzeniom obrońcy. Okoliczności sprawy, w tym zachowanie oskarżonego, który aktywnie uczestniczył w procesie zaprzecza, aby w jakikolwiek sposób zostało zaburzone czy naruszone jego prawo do obrony. Jak wskazał Sąd Okręgowy (str. 3 i n. uzasadnienia) oskarżony na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. nie oponował przeciwko prowadzeniu rozprawy bez udziału obrońcy, aktywnie uczestnicząc w jej przebiegu. Zdaniem Sądu II instancji taka postawa oskarżonego świadczyła, iż nie był zaskoczony zaistniałą sytuacją. Co więcej, oskarżony był zorientowany w przysługujących mu uprawnieniach skoro niezwłocznie po wydaniu wyroku złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jak również o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu (k. 116-122).
4 Istotne jest także i to uwypuklenie Sądu II instancji, którego nie przyjmuje obrońca, że podstawą wyznaczania, na poszczególnych etapach postępowania, oskarżonemu obrońcy był art. 78 § 1 k.p.k.(prawo ubogiego), nie zaś art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. Skoro, zatem obrońca ponownie sięga po kwestie poruszane już w zwykłym środku zaskarżenia, co do których Sąd odwoławczy wszechstronnie się ustosunkował, a w kasacji nie podejmuje nawet próby wykazania, że Sąd odwoławczy jakąkolwiek normę regulującą postępowanie odwoławcze naruszył, w sposób rażący i mogący mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, należało oddalić złożoną przez skarżącego skargę w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Złożony przez obrońcę wniosek o zasądzenie kosztów udzielonej pomocy prawnej zasługuje na uwzględnienie. Znajduje on przede wszystkim podstawę prawną w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 Nr 146, poz. 1188), zaś wysokość zasądzonej kwoty wynika z § 14 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. Nr 461). Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II KK 291/21 2021-07-15Czy naruszenie prawa do obrony skazanego, wynikające z przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej i wydania wyroku pod jego nieobecność, mimo braku skutecznego powiadomienia o terminie rozprawy, stanowi podstawę do uchylenia p…
- V KK 332/20 2020-10-14Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych przed ustanowieniem obrońcy z urzędu, gdy oskarżony przyznał się do winy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyro…
- V KK 74/23 2023-05-11Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych pod nieobecność oskarżonego, który został doprowadzony na rozprawę, ale po zakończeniu tych czynności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą,…
- IV KK 301/24 2024-08-22Czy naruszenie prawa do obrony poprzez nieprawidłowe zawiadomienie obrońcy o rozprawie apelacyjnej, które nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia, może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji?
- V KK 167/22 2022-04-20Czy obrona skazanego skutecznie wykazała rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności w zakresie prawidłowości doręczenia wezwania na rozprawę, prawa do obrony,…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 207 § 1 KKart. 41a § 1 KKart. 6 KPKart. 16 § 1art. 77 KPKart. 78 § 1 KPKart. 130 KPKart. 134 § 2 KPKart. 77art. 79 § 1art. 80 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy