V KK 297/15

WyrokIzba Karna2016-03-03

Skład orzekający: Henryk Gradzik, Józef Dołhy, Jan Bogdan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na błędnym uznaniu opinii psychiatrycznej za jasną i pełną, gdy stwierdzone zaburzenia psychiczne uniemożliwiały oskarżonemu rozpoznanie znaczenia czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów postępowania, polegające na błędnym uznaniu opinii psychiatrycznej za jasną i pełną, gdy stwierdzone zaburzenia psychiczne uniemożliwiały oskarżonemu rozpoznanie znaczenia czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść wyroku. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał J.O. za przestępstwo z art. 158 § 1 i 3 k.k. Apelacja obrońcy podniosła zarzuty obrazy przepisów postępowania i niewspółmierności kary. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Kasacja obrońcy zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 201 k.p.k., poprzez uznanie opinii psychiatrycznej za jasną i pełną, mimo że biegli nie dysponowali całym materiałem dowodowym, a stwierdzone zaburzenia psychiczne mogły uniemożliwiać obronę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 297/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant Anna Kowal przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zbigniewa Siejbika w sprawie J.O. skazanego z art. 158 § 1 i 3 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 3 marca 2016r kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 grudnia 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę J. O. przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w P. skazał J. O. za przestępstwo z art. 158 § 1 i § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. W apelacji od tego wyroku obrońca oskarżonego podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania, poprzez niezweryfikowanie twierdzeń oskarżonego o tym, że leczy się psychiatrycznie, oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r., utrzymał zaskarżony wyrok w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W kasacji od tego wyroku obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść wyroku, tj. przepisu art. 201 k.p.k. poprzez uznanie, że opinia psychiatryczna dotycząca skazanego J. O. jest jasna i pełna, podczas gdy kluczowe dla oceny zarzutu apelacyjnego wnioski są nieuzasadnione, a biegli nie dysponowali całym materiałem dowodowym potrzebnym do wydania opinii. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w postepowaniu odwoławczym Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o uwzględnienie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Oczywiste jest, że wątpliwości co do poczytalności oskarżonego mogą dotyczyć zarówno chwili popełnienia czynu (w aspekcie prawa karnego materialnego jako warunku odpowiedzialności karnej – art. 31 § 1 k.k.; możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary – art. 31 § 2 k.k.; orzekania środków zabezpieczających – art. 93a – 100 k.k.), jak i toku postępowania karnego (w aspekcie prawa karnego procesowego jako warunku świadomości oskarżonego w zakresie podejmowanych czynności procesowych i tym samym nie ograniczonej zdolności do obrony), przy czym wątpliwości te mogą występować niezależnie od siebie. Ustalenie Sądu Apelacyjnego w dniu rozprawy odwoławczej (27 stycznia 2015 r.), na podstawie opinii sądowopsychiatrycznej z dnia 4 czerwca 2014 r., że 3 oskarżony J. O. jest zdolny do prowadzenia samodzielnej obrony, było obiektywnie w realiach sprawy błędne. W świetle dokumentacji lekarskiej z okresu sierpień 2014 r. – październik 2014 r. oraz treści opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia 27 czerwca 2015 r. (akta SO w P. sygn. III Ko …/15), z której wynika, że u oskarżonego rozpoznano schizofrenię paranoidalną, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż stwierdzone zaburzenia psychiczne tempore procedendi uniemożliwiały oskarżonemu rozpoznanie znaczenia dokonywanych czynności procesowych i podjęcie właściwej obrony. Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę J. O. przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. eb

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 158 § 1art. 201 KPKart. 31 § 1 KKart. 31 § 2 KKart. 93a§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy