V KK 304/14
WyrokIzba Karna2015-01-21
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez sąd odwoławczy przepisów art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji lub brak wyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., a także naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez dowolną analizę dowodów, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, które nie mieszczą się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 k.p.k., może być uwzględniona tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd odwoławczy nie musi szczegółowo odnosić się do każdego zarzutu apelacji, jeśli podziela ustalenia sądu pierwszej instancji, wystarczające jest wskazanie głównych powodów nieuwzględnienia zarzutów i ewentualne odesłanie do uzasadnienia sądu pierwszej instancji. Zarzuty naruszenia ogólnych zasad procesowych, takich jak art. 4 k.p.k., nie mogą stanowić wyłącznej podstawy kasacji, a zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. jest zasadny w postępowaniu kasacyjnym tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne.Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego uniewinniający oskarżonych od zarzutu zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.). Kasacja zarzucała sądowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji oraz dowolną analizę dowodów. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k. i oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela prywatnego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 304/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 stycznia 2015 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy M. B., A. S., W. O. oraz J. D. uniewinnionych od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego K. H. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 kwietnia 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 listopada 2013 r., p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć oskarżyciela prywatnego, K. H., kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 listopada 2013 r. M. B., A. S., W. O., J. D. i M. F. zostali uniewinnieni od zarzuconego im czynu z art. 212 § 1 k.k. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2014 r. wyrok ten w części dotyczącej M. F. został uchylony i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzono wobec niego postępowanie. Natomiast w zakresie rozstrzygnięcia wobec pozostałych oskarżonych wyrok Sądu I instancji został utrzymany w mocy.
2 O od powyższego prawomocnego wyroku kasację wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.: 1. art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na: a) braku rozważenia przez Sąd Okręgowy wszystkich zarzutów apelacji, tj. konkretnie zarzutu nr 5 dotyczącego naruszenia art. 169 § 1 k.p.k. oraz zarzutu nr 6 pkt c, do czego Sąd Okręgowy był zdaniem skarżącego bezwzględnie zobowiązany, b) braku wskazania i wyjaśnienia przez Sąd Okręgowy dlaczego uznał zarzut apelacyjny nr 2 dotyczący naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. za bezzasadny, 2. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. wyrażające się w naruszeniu przez Sąd Okręgowy zasady swobodnej oceny dowodów i zasady obiektywizmu poprzez zaakceptowanie ustaleń Sądu pierwszej instancji pomimo dokonania przez ten Sąd, zdaniem skarżącego wybiórczej i dowolnej, a więc w istocie arbitralnej analizy całokształtu ujawnionych faktów, co skutkowało uznaniem, iż działanie oskarżonych miało oparcie w okolicznościach faktycznych, w efekcie czego brak było możliwości potraktowania ich działania za nadużycie wolności słowa pozwalające z kolei na przypisanie im odpowiedzialności za popełnienie zarzucanego czynu. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu I Instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. W odpowiedzi na kasację obrońca uniewinnionych J. D., A. S., M. B. i W. O. wniósł o wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. w trybie art.530 § 2 k.p.k., a w przypadku jej przyjęcia - o pozostawienie bez rozpoznania w trybie art.531 § 1 k.p.k. na posiedzeniu niejawnym przez Sąd Najwyższy, ewentualnie z ostrożności procesowej o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej na rozprawie na podstawie art.535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Kasacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego jest bezzasadna w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie w trybie art 535 § 3 k.p.k. Zanim omówiona zostanie sama kasacja podkreślić wypada, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, przesłanki wniesienia którego są dużo bardziej restrykcyjnie ukształtowane, niż ma to miejsce w przypadku apelacji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. O rażącym naruszeniu prawa w znaczeniu tego przepisu można mówić tylko w odniesieniu do jego bardzo poważnego naruszenia, zbliżonego w swojej randze do bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu przede wszystkim wadliwą kontrolę apelacyjną przejawiającą się w nienależytym, zdaniem skarżącego rozważeniu części zarzutów apelacyjnych. Podnieść w tym miejscu należy, że wielokrotnie rekonstruowany przez Sąd Najwyższy standard kontroli apelacyjnej pozwala na stwierdzenie, że sąd odwoławczy nie musi niejako na nowo przedstawiać pełni argumentacji potwierdzającej ustalenia sądu I instancji, ale musi skoncentrować się na konkretnych zarzutach apelacji i odpowiedzieć w uzasadnieniu dlaczego jedne uznał za uzasadnione, a inne nie (we wszystkich wariantach). Oczywiście stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego, w wykonaniu jego obowiązku wynikającego z art. 457 § 3 k.p.k., uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym i w zależności od meritum sprawy może przybrać bardziej lub mniej rozbudowany wywód. W takim wypadku wystarczające jest wskazanie głównych powodów niepodzielenia zarzutów apelacji, a następnie odesłanie do szczegółów uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. Na Sądzie odwoławczym ciąży obowiązek rozpoznania wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, nie oznacza to jednak bezwzględnego wymogu szczegółowego umotywowania każdego argumentu. Jeżeli Sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego
4 sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2009 r., III KK 381/08, Lex Nr 512100; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 października 2007 r., III KK 120/07, Lex Nr 322853; z dnia 2 sierpnia 2006 r., II KK 238/05, Lex Nr 193046). W niniejszej sprawie Sąd dopełnił powyższego standardu. W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego znajduje się odniesienie do stawianych w apelacji zarzutów w sposób adekwatny do sposobu ich sformułowania i umotywowania. Brak usatysfakcjonowania skarżącego skalą rozważań w tym przedmiocie rozpatrywać należy jedynie w kontekście jego subiektywnej opinii. Gdy zaś chodzi o zarzuty naruszenia art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k., podkreślić wypada, że sprowadzają się (co wynika z uzasadnienia) jedynie do polemiki z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd I instancji (gdyż Sąd odwoławczy samodzielnych ustaleń nie czynił). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, ogólne deklaracje zawarte w art. 2 k.p.k. lub art. 4 k.p.k., których realizację stanowią dopiero konkretne normy procesowe regulujące kształt poszczególnych instytucji, uprawnień stron i obowiązków organów, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy zarzutów kasacyjnych (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r. V KK 106/12, LEX nr 1231645). Natomiast, gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. należy przypomnieć, że zarzut ten podnoszony może być w postępowaniu kasacyjnym tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne, co, jak wskazano powyżej - w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2013 r., V KK 34/13 LEX nr 1331396). Z uwagi na powyższe należało orzec, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KK 369/14 2015-02-06Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta głównie na zarzutach naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., może skutecznie podważyć ocenę dowodów dokonaną przez sądy niższych…
- IV KK 195/21 2021-05-13Czy naruszenie przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez sąd odwoławczy, polegające na nierozważeniu wszystkich wniosków i zarzutów apelacji lub nierzetelnym ustosunkowaniu się do nich, może stanowić pods…
- III KK 289/25 2025-07-23Czy naruszenie przez sąd odwoławczy przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej i bezkrytyczne przyjęcie argumentacji sądu pierwszej in…
- I KK 391/24 2025-03-06Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy polegające na zaniechaniu należytego rozważenia zarzutów apelacyjnych, może zostać uwzględniona, jeśli sąd odwoławczy od…
- II KK 198/21 2021-05-21Czy zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania karnego przez sąd odwoławczy, w tym art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. i art. 7 k.p.k., są uzasadnione, jeśli sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty apelacy…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 212 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 433 § 1art. 457 § 3 KPKart. 169 § 1 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 4 KPKart.530 § 2 KPKart.531 § 1 KPKart.535 § 3 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy