V KK 318/24
WyrokIzba Karna2024-09-26
Skład orzekający: Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, zarzucająca naruszenie norm konstytucyjnych dotyczących niezawisłości i niezależności sądu oraz prawidłowości powołania sędziów, może zostać uwzględniona, jeśli nie wskazuje na rzeczywiste uchybienia kwalifikowane jako bezwzględne przyczyny odwoławcze, a jedynie formalnie powołuje się na art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można jedynie formalnie powoływać się na bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 439 § 1 k.p.k.) w celu obejścia wymogów kasacji, lecz należy wskazywać na rzeczywiste uchybienia. Ponadto, wniosek o przyjęcie kasacji jest wadliwy, gdyż postępowanie karne nie zna takiej instytucji. Kwestie podnoszone w kasacji, dotyczące powołania sędziów i właściwości sądu, były już rozważane przez sąd odwoławczy i nie zostały uznane za uzasadnione.Stan faktyczny
Obrońca skazanego R.P. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go z art. 212 § 2 k.k. i in. Kasacja zarzucała naruszenie norm konstytucyjnych dotyczących niezawisłości, niezależności i bezstronności sądu, a także prawidłowości powołania sędziów. Skarżący powołał się na bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
V KK 318/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie R. P. skazanego z art. 212 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 26 września 2024 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt V Ka 1624/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV K 147/20, postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [PGW] UZASADNIENIE Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt V Ka 1624/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV K 147/20, wniósł obrońca R.P.. Zarzucił mu uchybienia polegające na następujących naruszeniach prawa spełniających w jego ocenie przesłanki zastosowania art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.:
V KK 318/24 2 1. naruszenie norm niezawisłości, niezależności i bezstronności sądu w związku z naruszeniem norm demokratycznego kształtowania Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), określonych w art. 45 Konstytucji w związku z art. 4 ust. 2 i art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji, poprzez powierzenie orzekania dokonane bez uprzedniego powołania do pełnienia urzędu sędziego na wniosek KRS wybranej z udziałem Narodu działającego bezpośrednio na podstawie art. 4 ust. 2 w związku z art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji, a to w sprawie zarzutu pomówienia dotyczącego czynów, które mogą wypełniać znamiona określonej prawem międzynarodowym zbrodni systematycznego organizowania wymuszonych zaginięć osób małoletnich pod pozorem opieki zastępczej, przysposobienia, adopcji „zagranicznej”, popełnionych przez funkcjonariuszy państwowych wpływających na skład lub działanie KRS, wśród nich — także posłów, polityków i członków partii politycznych; 2. naruszenie norm niezawisłości, niezależności i bezstronności sądu w związku z naruszeniem norm praworządnego działania KRS określonych w art. 45 Konstytucji w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji, poprzez powierzenie orzekania dokonane bez uprzedniego powołania do pełnienia urzędu sędziego na wniosek KRS oceniającej kandydaturę na stanowisko sędziego w oparciu o kryteria określone przepisami prawa; błędne przyjęcie zastosowania przepisu art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. pod sygnaturą akt: SK 43/06; 3. naruszenie normy odrębności władzy sądowniczej z art. 10 i art. 179 Konstytucji, normy powierzania orzekania sędziemu powołanemu przez Prezydenta, dokonane poprzez uznanie zaskarżonym orzeczeniem (P.A., str. 3 uzasadnienia) — wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2012 r. (pod sygnaturą akt: K 7/10, o niezgodności z Konstytucją przepisu prawnego w art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw) wykluczającemu dalsze obowiązywanie przepisów o tak zwanym awansie poziomym sędziów — że postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia […] 2009 r. nr […] tworzy (jakoby) stan prawny obowiązujący „do chwili obecnej” (czyli do czasu wydania zaskarżonego orzeczenia), gdy zgodnie ze wskazanym wyrokiem Trybunału
V KK 318/24 3 Konstytucyjnego postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia […] 2009 r. nr […] (wskazane zaskarżonym orzeczeniem) nie stanowiło postanowienia o powołaniu (X.Y.) do pełnienia urzędu sędziego; 4. naruszenie normy właściwości sądu z art. 45 Konstytucji błędnym zastosowaniem art. 36 k.p.k. poprzez przekazanie sprawy sądowi niewłaściwemu miejscowo, dokonane za fałszywym powołaniem konieczności przesłuchania świadków przed wydaniem wyroku, faktycznie nie przesłuchanych do chwili wydania zaskarżonego orzeczenia; 5. naruszenie normy bezstronności sądu z art. 45 Konstytucji dopuszczeniem udziału w wydaniu orzeczenia osoby podlegającej wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w sprawie, która bezpośrednio dotyczyła sędziego orzekającego, a to w zakresie objętej rzekomym pomówieniem przestępczości sędziowskiej w Sądzie Okręgowym w Łodzi, któremu sprawę przekazano mimo braku jego właściwości miejscowej, wraz z dokumentacją oskarżenia prywatnego wniesionego przez byłego sędziego, aktualnego adwokata, podnoszącego, jakoby oskarżony obrażał: „personalnie sędziów i adwokatów” (wskazanych przez oskarżyciela prywatnego w wiadomości e-mail z dnia 31 lipca 2017 r. w liczbie mnogiej, w odniesieniu do tekstów dotyczących Sądu Okręgowego w Łodzi). W konkluzji skarżący wniósł o: „przyjęcie kasacji do rozpoznania oraz o jej rozpoznanie z uwzględnieniem interesu wymiaru sprawiedliwości oraz interesu publicznego w ochronie działania organizacji społecznej — reprezentowanej przez stronę w zakresie odniesienia zaskarżonego orzeczenia — przed bezzasadnym przekazywaniem sprawy oskarżenia o rzekome pomówienie treściami pochodzącymi od tej organizacji, sądowi nie będącemu sądem właściwym miejscowo w sprawie, a zarazem będącym sądem odległym od siedziby i miejsca faktycznego działania organizacji społecznej oraz będącym sądem wprost dotkniętym owym rzekomym pomówieniem”. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, na granicy dopuszczalności. W sprawie bowiem, z uwagi na treść rozstrzygnięcia Sądu meriti polegającego na skazaniu oskarżonego na karę ograniczenia wolności, kasacja strony – dla jej dopuszczalności – mogła być wniesiona jedynie z powodu uchybień
V KK 318/24 4 wymienionych w art. 439 k.p.k.; wówczas to bowiem nie działają ograniczenia we wnoszeniu kasacji na korzyść oskarżonego, o jakich mowa w art. 523 § 2 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.). Od dawna w judykaturze Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że nie chodzi tu li tylko o formalne (pozorne) powołanie się na tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze, o jakich mowa w art. 439 § 1 k.p.k., jedynie dla obejścia wymogów kasacji, lecz o wskazywanie na rzeczywiste uchybienia, które mogą być kwalifikowane jako owe bezwzględne przyczyny odwoławcze. Tych wymogów w kasacji nie respektuje jednak obrońca (który w skardze tej określa się jako pełnomocnik, choć wnosi ją w imieniu skazanego). Wadliwy jest też wniosek kasacji w tej części, która dotyczy domagania się przyjęcia kasacji, skoro postępowanie karne, w przeciwieństwie do postępowania cywilnego, w ogóle nie zna instytucji przyjęcia kasacji do rozpoznania (por. art. 3984 § 2 k.p.c. oraz art. 3989 k.p.c.). Dostrzec ponadto trzeba, że kwestie stanowiące obecnie przedmiot zarzutów były już rozważane przez Sąd odwoławczy, który wypowiedział się już co do sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa wyłanianej na podstawie przepisów obowiązujących przed reformą z 2017 r., trafnie podkreślając, iż oczekiwanie skazanego, ażeby członkowie tej Rady byli wybierani „z udziałem Narodu działającego bezpośrednio” nie znajduje umocowania w Konstytucji RP. Sąd odwoławczy odniósł się również do kwestii tzw. awansu poziomego oraz zarzutu dotyczącego sędziego Sądu Okręgowego X.Y., podnosząc, iż orzekał on w sprawie wyłącznie w kwestiach incydentalnych. Wreszcie, nie uznał za uzasadniony zarzutu dotyczącego obrazy art. 36 k.p.k. Wszystkie te kwestie pomija skarżący w kasacji. Sąd Najwyższy odsyła w tym miejscu do uzasadnienia Sądu Okręgowego, w którym wypowiedziano się w ich przedmiocie, uznając za zbędne szczegółowe przywołanie tych wywodów w niniejszym uzasadnieniu, jako że są one przecież znane obrońcy. Sąd Najwyższy nie podzielił przy tym zastrzeżeń dotyczących powołań na urząd sędziego przed 2017 r. formułowanych względem orzekających w sprawie sędziów. Z tych wszystkich powodów kasacja ta została uznana za oczywiście bezzasadną, i z tego powodu oddalono ją na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., obciążając skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, stosownie do treści art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
V KK 318/24 5 Mając to wszystko na uwadze, orzeczono, jak w postanowieniu. WB [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KK 427/22 2022-09-21Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, który otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być rozpoznana merytorycznie, jeśli powołuje się na naruszenie przepisów dotyczących b…
- II KK 79/25 2025-03-27Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach dotyczących nienależytej obsady sądu i rażącego naruszenia prawa procesowego, może zostać uznana za oczywiście bezzasadną, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności św…
- V KK 68/19 2019-03-14Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, która formalnie powołuje się na naruszenie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. (bezwarunkowa podstawa odwoławcza), a…
- IV KK 246/24 2024-07-31Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanych, oparta na pozornej przesłance z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. (sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie), jest dopuszczalna, jeśli podniesione zarzuty dot…
- III KK 238/21 2021-12-17Czy kasacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego od wyroku utrzymującego w mocy wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne jest dopuszczalna, jeśli nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 212 § 2 KKart. 535 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 45art. 4 ust. 2art. 187 ust. 1art. 2art. 7art. 2 ust. 2art. 10art. 179art. 4 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy