V KK 326/23

V KK 326/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie J. M. skazanego z art. 294 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 2 lutego 2023 r. sygn. II AKa 346/21, częściowo zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 września 2021 r. sygn. akt III K 47/21, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego. [PGW] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z 9 września 2021 r. sygn. III K 47/21, uznał J. P. M. za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art 294 § 1 k.k. na podstawie art. 294 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wysokości 350 (trzysta pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych (pkt 1 wyroku). Ponadto, sąd ten na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od J. P. M. na rzecz […] S.A. z siedzibą w […] obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej V KK 326/23 2 przypisanym przestępstwem polegający – alternatywnie, na zwrocie […] S.A. z siedzibą w Ł. maszyny w postaci próżnioszczelnego mieszalnika homogenizującego […] o numerze seryjnym […], rok produkcji 2019 wraz z dokumentacją, albo zapłacie […] S.A. z siedzibą w […] kwoty 578 100,00 złotych (pięćset siedemdziesiąt osiem tysięcy sto złotych) (pkt 2 wyroku). Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 2 lutego 2023 r. sygn. II AKa 346/21, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż oskarżony dopuścił się opisanego w nim czynu w dniu 12 maja 2020 r., a wartość przywłaszczonego mieszalnika wynosiła 497 166 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem tysięcy sto sześćdziesiąt sześć złotych) brutto oraz obniżył orzeczoną karę pozbawienia wolności do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy (pkt 1, tiret 1 wyroku), a nadto uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 (pkt 1 tiret 2 wyroku), w pozostałej zaś części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt 2 wyroku). Od tego rozstrzygnięcia kasację wywiódł obrońca skazanego. W tym nadzwyczajnym środku odwoławczym skarżący podniósł zarzuty rażącej obrazy prawa procesowego, a mianowicie: a) art. 167 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 193 § 1 k.p.k. oraz art. 201 k.p.k. poprzez niesłuszne oddalenie przez Sąd II instancji wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii nowego biegłego ds. wyceny ruchomości, zgłoszony na rozprawie w dniu 9 września 2022 r., o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu maszyn lub wyceny maszyn i urządzeń technicznych (zawarty w piśmie obrońcy z dnia 26 października 2022 r.), o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego ds. wyceny ruchomości P. G. po przeprowadzeniu przez niego oględzin odnalezionej maszyny (zawarty w piśmie obrońcy z dnia 24 stycznia 2023 r.) oraz brak odniesienia się w pełni do tezy dowodowej; b) art. 167 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez niesłuszne oddalenie przez Sąd II instancji wniosku dowodowego (zawartego w piśmie procesowym obrońcy z dnia 26 października 2022 r. oraz 24 stycznia 2023 r.): - o zwrócenie się do D. Sp. z o.o., o informacje dotyczące przesyłki kurierskiej nr […] (w której mieścił się próżnioszczelny mieszalnik homogenizujący […], nr seryjny […]), celem ustalenia nadawcy oraz płatnika oraz okoliczności związanych z V KK 326/23 3 nadaniem i wysyłką tej przesyłki - zawartego w piśmie obrońcy z dnia 26 października 2022 r.; - o zobowiązanie […] Sp. z o. o. sp. k., do przedłożenie dokumentacji i informacji dotyczącej osoby nadawcy oraz płatnika oraz okoliczności związanych z nadaniem i wysyłką przesyłki kurierskiej nr […]; c) art. 433 § 2 k.p.k., w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., w zw. z art. 7 k.p.k., w zw. z art. 4 k.p.k., poprzez brak prawidłowej kontroli odwoławczej w zakresie zarzutów, dotyczących przeprowadzonej przez Sąd I instancji, w sposób dowolny, oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego; d) art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., w zw. z art. 4 k.p.k. w z art. 438 pkt 4 k.p.k. poprzez brak prawidłowej kontroli odwoławczej w zakresie zarzutów, dotyczących orzeczonej przez Sąd I instancji, rażąco niewspółmiernej kary, nieuwzględniającej szeregu okoliczności przedmiotowych i podmiotowych, motywacji skazanego, wyrażającej się chęcią czasowego zatrzymania maszyny do czasu uregulowania, uznanej co do części, wierzytelności, przysługującej skazanemu względem Ż. G. -S., w sytuacji braku świadomości skazanego, iż jest ona leasingobiorcą przedmiotowej maszyny, jak również nieuwzględniającej specyficznych okoliczności towarzyszących, tj. okresu początku pandemii COVID-19, gdzie de facto całe społeczeństwo, pozostawało w strachu i niepewności o najbliższą przyszłość, szczególnie w kontekście własnego zdrowia oraz utrzymania swoich dochodów - które to uchybienie doprowadziły do pozornej, chybionej i niepełnej kontroli odwoławczej. Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu II instancji i utrzymanego nim w mocy (i zmienionego) wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim oraz przekazanie sprawy w tym zakresie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Podniesione w kasacji obrońcy zarzuty okazały się oczywiście bezzasadne, co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem kasacji przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535 § 3 k.p.k. Oczywiście bezzasadna jest bowiem V KK 326/23 4 kasacja kwestionująca jedynie ustalenia faktyczne, jednak nie pod zarzutem błędu w ich ustaleniu, a pod pozornym zarzutem rażącego naruszenia prawa procesowego bądź materialnego, sprowadzającym się do polemiki z zebranym i prawidłowo ocenionym przez sądy obu instancji materiałem dowodowym, a w sprawie nie wystąpiły uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. Dopuszczalność dokonywania w postępowaniu kasacyjnym przez Sąd Najwyższy własnych ustaleń faktycznych i własnej oceny dowodów, wykluczają ograniczenia przewidziane w art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., które sprowadzają zadania sądu kasacyjnego jedynie do sprawdzenia sposobu ich dokonania, w szczególności, czy sądy orzekające w obu instancjach nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł postępowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji więc i na treść wyroku (zob. postanowienie SN z 24 stycznia 2023 r. sygn. II KK 598/22 i cyt. tam orzecznictwo). Kontrola ta realizowana jest co do zasady tylko przez pryzmat zarzutów kasacji. Z tym jednak znów oczywistym zastrzeżeniem, że chodzi o zarzuty rzeczywiście o charakterze kasacyjnym (art. 523 k.p.k.), a nie tak, tylko określone przez autora kasacji, a będące, w istocie, zarzutami apelacyjnymi (postanowienie SN z 27 lutego 2007 r. sygn. akt II KK 310/06). O tym, iż zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego mają charakter pozorny, gdyż faktycznie zmierzają do podważenia dokonanych ustaleń faktycznych, świadczy to, iż z zarzutem z art. 438 pkt 3 k.p.k. mamy do czynienia zawsze, gdy skarżący uważa, że oskarżony winien być uniewinniony od dokonania zarzuconego mu czynu, a brak takiego rozstrzygnięcia jest wynikiem nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 27 maja 2002 r. sygn. akt V KKN 314/01]. In concreto tak właśnie jest. Zarzuty skarżącego zmierzają do zakwestionowania ustaleń w zakresie sprawstwa i winy skazanego. Zdaniem skarżącego błędy w tym zakresie wynikają z jednej strony z dowolności oceny dowodów, z drugiej zaś braków w materiale dowodowym, spowodowanych nieuwzględnieniem wniosków dowodowych. Skarżący nie ma jednak racji. Analiza rozstrzygnięcia i uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego przez pryzmat zarzutu, dotyczącego obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. wraz z towarzyszącą mu argumentacją nie potwierdza błędów w przeprowadzonej kontroli instancyjnej. Wskazuje natomiast, iż w istocie stanowi V KK 326/23 5 polemikę i prezentację poglądów skarżącego co do oceny poszczególnych dowodów, a nadto niejako powiela zarzuty skierowane uprzednio w apelacji pod adresem rozstrzygnięcia sądu meriti, w związku z ustalonym przez ów sąd stanem faktycznym, stanowiącym podstawę orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Naruszenia standardów kontroli instancyjnej nie stanowi z pewnością akceptacja dokonanych przez sąd a quo ustaleń faktycznych ani poprzedzających je oceny dowodów. W niniejszej sprawie akceptacja ta poparta została krytyczną oceną dowodów, o czym świadczy dokonana przez sąd odwoławczy korekta wartości mienia stanowiącego przedmiot czynu zabronionego, co znalazło odzwierciedlenie w zakresie reformatoryjnego rozstrzygnięcia. W pisemnej jego argumentacji sąd odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji w bezdyskusyjnie prawidłowy sposób. Odniósł się w szczególności do okoliczności wezwania oskarżonego do wydania próżnioszczelniowego mieszalnika homogenizującego, a także dlaczego i w jakim zakresie dał wiarę zeznaniom świadków, a odmówił jej wyjaśnieniom oskarżonego oraz wykazał, dlaczego zachowanie J. M. wypełniało znamiona przypisanego mu przestępstwa (s. 4-5 uzasadnienia). Drobiazgowa analiza procedowania Sądu Okręgowego prowadziła do wniosku, że trafnie przyjął on, iż sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący i dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim wskazane przez sądy obu instancji dowody ze źródeł osobowych były wystarczające do dokonania w tym zakresie prawidłowych ustaleń faktycznych odnośnie przypisanego skazanemu czynu zabronionego. Nie ma żadnych wątpliwości, że skazany dopuścił się przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art 294 § 1 k.k. Wobec właściwych i przekonujących wniosków płynących z uzasadnienia sądu odwoławczego wskazana w kasacji krytyka przyjętych przez orzekające w sprawie sądy ustaleń faktycznych, pod pozorem naruszeń prawa procesowego jest pozbawiona prawnej doniosłości. Przypomnieć należy, iż sfera ta pozostając pod ochroną art. 7 k.p.k., wymaga, aby zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego związanego z czynieniem ustaleń faktycznych, wykazywał wady w V KK 326/23 6 sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów. Muszą to być jednak naruszenia ‘rażące’, a więc nie tylko, rzucające się w oczy, oczywiste, poważne, ale przy tym także mogące mieć ‘istotny’, a więc nie jakikolwiek, wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 523 § 1 k.p.k.). W gestii skarżącego leży wykazanie kumulatywnego zaistnienia, obu tych cech, warunkujących możliwość uznania wykazanego uchybienia za skuteczną podstawę kasacji (art. 526 § 1 k.p.k.). Nie jest wystarczającym natomiast samo deklarowanie takich cech zgłaszanych uchybień, należy bowiem odwołując się do konkretnych okoliczności danej sprawy wykazać, z czego ten ‘rażący’ charakter miał wynikać i w oparciu o co należy przyjąć, że uchybienie to mogło mieć aż ‘istotny’ wpływ na treść wyroku (zob. postanowienie SN z 18 maja 2023 r. sygn. akt I KK 93/23). Tymczasem autor kasacji, powołując się na tego rodzaju uchybienia, prezentuje własną interpretację materiałów, okoliczności i ustaleń, a które uprzednio już zostały poddane ocenie w ramach rozważenia poszczególnych zarzutów apelacyjnych. W kontekście powyższego, zważywszy, iż zgromadzony w toku postępowania karnego, a następnie rzetelnie zweryfikowany, uzupełniony i oceniony przez sąd odwoławczy materiał dowodowy nie budzi zastrzeżeń zarówno pod kątem wiarygodności, jak i kompletności, stwierdzić należy, iż nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.k. czy art. 410 k.p.k. ani art. 167 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 193 § 1 k.p.k. oraz art. 201 k.p.k. W szczególności bowiem, jeżeli sąd uznaje, że opinia jest kompletna, jasna i nie posiada wewnętrznych sprzeczności oraz wyczerpuje zakres zainteresowania sądu, to nie ma potrzeby przeprowadzania nowych dowodów z kolejnych opinii w tym samym obszarze, zaś wnioski dowodowe skarżącego, zawierały żądania ponownego ustalenia okoliczności, które w wyniku działania sądu II instancji, zostały już zweryfikowane, czego wyrazem było częściowe uwzględnienie zarzutu skarżącego, co do wartości mieszalnika. W zaistniałej więc sytuacji procesowej, kiedy sąd odwoławczy wskazał, dlaczego nie zdecydował się uwzględnić wniosków dowodowych, a rozstrzygnięcie to znajdowało umocowanie w odpowiednich regulacjach procesowych, uwzględnienie tego rodzaju zarzutów, w realiach niniejszego postępowania, nie mogło zostać uznane za racjonalne. V KK 326/23 7 Ponieważ powielanie na obecnym etapie postępowania prawidłowych argumentów sądu odwoławczego i zaaprobowanego przez niego w zasadniczej części wyroku sądu I instancji nie jest rolą Sądu Najwyższego, wystarczającym jest odesłanie autora omawianego nadzwyczajnego środka zaskarżenia do uzasadnienia sądu ad quem. Kwestia niewspółmierności kary leży natomiast poza zakresem kompetencji sądu kasacyjnego (art. 523 § 1 zd. drugie k.p.k.). Wystarczy zatem tylko nadmienić, iż Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał, ocenił i rozstrzygnął zarzut rażącej niewspółmierności kary łącznej orzeczonej wobec skazanego, obniżając jej wymiar do 1 roku i 6 miesięcy (s. 8 formularza uzasadnienia). Ów Sąd precyzyjnie wyjaśnił przyczyny uznania tego zarzutu skarżącego za zasadny, a przy tym przedstawił przekonującą argumentację przemawiającą za wymierzeniem kary w orzeczonym wymiarze, a także dlaczego uchylił rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku naprawienia szkody (s. 8 formularza uzasadnienia). Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, orzeczono o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, jednocześnie zwalniając skazanego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego (art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k.). [PGW] [ał]