V KK 331/17

Sygn. akt V KK 331/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 października 2017r., sprawy H.B., wobec którego warunkowo umorzono postępowanie na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 31 marca 2017r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 20 października 2016r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć H.B. kosztami procesu za postępowanie kasacyjne; 3. zasądzić od H.B. na rzecz oskarżycielki prywatnej M.R.K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 października 2016r. Sąd Rejonowy w J. uznał H.B. za winnego popełnienia czynu z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., warunkowo umarzając – na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 k.k. – postępowanie karne na okres roku próby; orzekł nadto na rzecz uprawnionego podmiotu świadczenie 2 pieniężne w kwocie 2000 zł oraz zasądził na rzecz oskarżycielki prywatnej poniesione przez nią koszty procesu oraz opłatę na rzecz Skarbu Państwa. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez H.B., wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 31 marca 2017r., orzeczenie Sądu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy oraz rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów procesu za postępowanie odwoławcze. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca H.B., zarzucając wystąpienie uchybienia wskazanego w „art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., poprzez wezwanie pełnomocnika bez umocowania od dnia 26 lutego 2016r. do złożenia pełnomocnictwa w terminie 7 dni pod rygorem umorzenia postępowania, pomimo że zaszła bezwzględna przyczyna odwoławcza, czyli brak skutecznego wejścia M.R. w prawa zmarłej G.R. gdyż w imieniu zstępnej złożyła je pełnomocnik bez umocowania i w rezultacie upłynął zawity termin 3 miesięcy; brak tego pełnomocnictwa czynił postępowanie niedopuszczalnym”; nadto autor kasacji podniósł zarzut naruszenia „art. 61 § 1 k.p.k., poprzez brak oświadczenia M.R., złożonego ustnie do protokołu bądź na piśmie o wstąpieniu w prawa zmarłej G.R.”, a w końcu zarzut naruszenia „art. 61 § 1 k.p.k., poprzez uznanie, że M.R. skutecznie wstąpiła w prawa zmarłej na podstawie ustnego oświadczenia złożonego przez pełnomocnika bez umocowania”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. W pisemnej odpowiedzi na kasację pełnomocnik oskarżycielki prywatnej M.K.R. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście bezzasadna, podlegała zatem rozpoznaniu w trybie określonym art. 535 § 3 k.p.k. Na rozprawę główną w dniu 26 lutego 2016r. stawiła się M.R.K. oraz pełnomocnik dotychczasowej oskarżycielki prywatnej G.R.. Pełnomocnik złożył oświadczenie o śmierci G.R., przedkładając odpis aktu zgonu, a jednocześnie odpis aktu urodzenia jej córki, obecnej na sali rozpraw M.R.. Oświadczył także, iż córka chce wstąpić w prawa oskarżycielki prywatnej (k. 46). Obecność przy tym 3 oświadczeniu M.R.K. w zupełnie oczywisty sposób wyrażała jej wolę wstąpienia w rolę procesową zmarłej matki, zgodnie z dyspozycją art. 61 § 1 k.p.k. Nie ulega też wątpliwości, że w tej rozprawie w dniu 26 lutego 2016r. uczestniczyła M.R.K., co potwierdziła nadesłaną na wezwanie sądu kserokopią dokumentu tożsamości (zał. adresowy). Zatem już na tym etapie postępowania można było uznać, że doszło do wstąpienia M.R.K. w prawa jej matki i uzyskania procesowego statusu oskarżycielki prywatnej, tak jak ocenił to Sąd pierwszej instancji. Niemniej jednak, wobec zarzutów apelacyjnych kwestionujących ten status, Sąd odwoławczy uznał, że po śmierci G.R., sytuacja procesowa wymagała udokumentowania udzielenia dotychczasowemu pełnomocnikowi zmarłej oskarżycielki prywatnej, odrębnego pełnomocnictwa przez jej córkę (art. 96 k.p.c. w zw. z art. 89 k.p.k.), a więc przez M.R.K.. Na wezwanie sądu złożyła ona stosowne oświadczenie, że radca prawny M.K. od dnia 26 lutego 2016r. występowała w charakterze jej pełnomocnika (k. 219) oraz przedłożyła potwierdzający tę okoliczność uwierzytelniony odpis udzielonego w dniu 10 lutego 2016r. pełnomocnictwa (k. 222). Dokumenty te ponad wszelką wątpliwość wykazały, że wszystkie działania podejmowane w jej imieniu od tego dnia przez reprezentującego ją pełnomocnika znajdowały należyte umocowanie. Nie było zatem żadnych podstaw do twierdzenia o niewłaściwej reprezentacji oraz mającego być jej konsekwencją braku uprawnień procesowych do działania M.R.K. w charakterze strony podtrzymującej oskarżenie, co w sposób oczywisty wykluczało możliwość postawienia zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., a nie – jak wskazał obrońca - pkt 10). W judykaturze podkreśla się, że uchybienia tego rodzaju, by obligowały sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, muszą zaistnieć w sposób rzeczywisty, a nie pozorny, np. na skutek nieprecyzyjności czy niejasności protokołu (por. np. post. SN: z dnia 25 czerwca 2009 r., V KK 57/09). Przytoczone w kasacji okoliczności, w których autor kasacji upatrywał wskazanego powyżej uchybienia procesowego, miały w istocie charakter jedynie pozorny. 4 Wszystkie zatem podniesione w kasacji zarzuty były bezzasadne w stopniu oczywistym, a wobec braku podstaw do przekroczenia granic kasacji – art. 536 k.p.k. – należało ją oddalić na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Na podstawie art. 636 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. orzeczono o kosztach procesu za postępowanie kasacyjne. Z uwagi na treść art. 628 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 634 i art. 637a k.p.k. skazany został obciążony wydatkami związanymi z udziałem pełnomocnika oskarżycielki prywatnej w postępowaniu kasacyjnym. as