V KK 342/19
WyrokIzba Karna2019-08-29
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uwzględnienia wniosku obrońcy o zmianę terminu rozprawy apelacyjnej, w sytuacji gdy obrońca nie mógł w niej uczestniczyć z powodu zaplanowanego urlopu i nie mógł ustanowić zastępcy procesowego, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony i prawa do skorzystania z pomocy wybranego obrońcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odmowa uwzględnienia wniosku obrońcy o zmianę terminu rozprawy apelacyjnej, mimo zaplanowanego urlopu i braku możliwości ustanowienia zastępcy, nie stanowi rażącego naruszenia prawa do obrony. Sąd podkreślił, że prawo do obrony musi być równoważone z wymogiem rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co ogranicza możliwość uwzględniania wniosków o zmianę terminu. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów apelacji, co wyklucza zarzut rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w związku z art. 449 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego K. K. wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego. W toku postępowania apelacyjnego obrońca złożył wniosek o zmianę terminu rozprawy z powodu zaplanowanego urlopu, wskazując jednocześnie, że nie może ustanowić zastępcy procesowego. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego wniosku i rozpoznał sprawę pod nieobecność obrońcy, zmieniając wyrok w części dotyczącej kar. Obrońca wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa do obrony oraz naruszenie obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 342/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy K. K., skazanego z art. 56 ust. 1 i 3 i in. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 stycznia 2019 roku, sygn. IV Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. IV K (…), 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE K. K. , wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt IV K (…), uznany został za winnego przestępstwa z art. 56 ust. 3 oraz przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który sformułował w niej m. in. zarzuty naruszenia przepisu prawa procesowego oraz naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do pierwszego z przypisanych K. K. czynów i zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do drugiego z
2 czynów. Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanych oskarżonemu czynów, a w konsekwencji znaczne obniżenie kar jednostkowych za oba czyny, jak również kary łącznej. Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt IV Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył kary wymierzone K. K. za jednostkowe przypisane mu czyny oraz orzekł karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymany został w mocy. Wyrok ten w całości zaskarżył kasacją obrońca skazanego. Obrońca zarzucił wyrokowi rażące naruszenie art. 42 ust. 2 zdanie 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.k., w zw. z art. 6 ust. 3c Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez nieuwzględnienie wniosku obrońcy z 10 grudnia 2018 r. o zmianę terminu rozprawy apelacyjnej, na której miało dojść do rozpoznania apelacji uprzedniego obrońcy i pozbawienie tym samym oskarżonego prawa do korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy. Dodatkowo obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 433 § 2 k.p.k. w związku z art. 449 § 1 k.p.k. poprzez niewypełnienie obowiązku rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, a w konsekwencji nierozpoznanie sprawy na rozprawie, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Prokurator Rejonowy w S. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Oba zarzuty sformułowane w kasacji obrońcy K. K. okazały się bezzasadne i to w stopniu, który pozwolił na rozpoznanie kasacji na posiedzeniu wyznaczonym na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów kasacji przypomnieć trzeba, że obrońca skazanego, który jest jednocześnie autorem kasacji po wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej poinformował Sąd odwoławczy, że nie może brać udziału w rozprawie w wyznaczonym dniu ze względu na zaplanowany urlop i nie może także ustanowić zastępcy procesowego ze względu na zastrzeżenie w udzielonym mu upoważnieniu do obrony zakazujące ustanawiania tzw.
3 substytutów. Zauważyć przy tym trzeba, że jeden z wyznaczonych terminów rozprawy apelacyjnej został odroczony w celu umożliwienia obrońcy K. K. przygotowania się do rozprawy (k. 1305 akt). Udział obrońcy w rozprawie odwoławczej nie był obowiązkowy, a Sąd Okręgowy w S. poinformował obrońcę, że nie będzie uzgadniał z nim terminów rozpraw. Art. 450 § 3 k.p.k. stanowi, że niestawiennictwo należycie powiadomionych o terminie rozprawy apelacyjnej obrońców nie tamuje w takich wypadkach rozpoznania sprawy. W sprawie tej doszło zatem do kolizji różnych wartości, które mają wymiar konstytucyjny. Z jednej strony w prawie do obrony mieści się wybór obrońcy i korzystanie z jego pomocy. Z drugiej strony wymóg rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie nakłada na sąd konieczność rozpoznawania spraw w wyznaczonych terminach i istotnie ogranicza możliwość uwzględniania wniosków obrońców o zmianę wyznaczonego terminu. Biorąc pod uwagę wielość i różnorodność kolizji terminów w praktyce sądów oraz obrońców i pełnomocników, nie sposób rozwiązywać ich zawsze, a choćby często po myśli oskarżonych i osób reprezentujących ich interesy. W tym stanie rzeczy zastrzeżenie zawarte w upoważnieniu do obrony mogło być uznane przez Sąd Okręgowy za nieskuteczne. Wniosek taki uzasadniony jest zwłaszcza po analizie biegu postępowania w sprawie i podejmowanych przez obrońcę działań, których efektem byłoby faktyczne odroczenie czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie. Nie można uznać stanowiska Sądu Okręgowego w S. w tej sprawie za rażące naruszenie prawa. Nie można podzielić także argumentacji drugiego zarzutu kasacji. Lektura uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd odwoławczy w dostateczny sposób, z punktu widzenia określonych w Kodeksie postępowania karnego standardów kontroli apelacyjnej, odniósł się do poszczególnych zarzutów wniesionej w sprawie apelacji. Rozważania Sądu ad quem dotyczą zarówno prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez pryzmat oceny ujawnionych dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego, jak i przyjętej kwalifikacji prawnej czynów przypisanych K. K., która była kwestionowana w apelacji i wreszcie oddalenia wniosku o przesłuchanie świadka M. Z.. O ile zrozumiały jest brak akceptacji wywodów Sądu ze strony
4 skazanego i jego obrońcy, to brak podstaw do uznania rozważań Sądu Odwoławczego za wyczerpujące znamiona rażącego naruszenia prawa. Z powyższych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. l.n
Powiązane orzeczenia
- V KK 171/13 2014-01-21Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez nieprawidłowe zawiadomienie go o terminie rozprawy apelacyjnej oraz nierozważenie wszystkich zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy, może stanowić podstawę do uchyle…
- IV KK 81/18 2019-09-12Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez pozbawienie go możliwości korzystania z pomocy obrońcy z wyboru na rozprawie apelacyjnej, w sytuacji gdy obrońca usprawiedliwił swoje niestawiennictwo, może stanowić pod…
- IV KK 454/24 2025-04-23Czy nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy apelacyjnej z powodu nieobecności obrońcy, który usprawiedliwił się chorobą, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 615/21 2023-04-04Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację, naruszył przepisy postępowania poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów podniesionych w środkach odwoławczych, co mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
- II KK 154/13 2013-11-14Czy niezawiadomienie jednego z dwóch ustanowionych obrońców o terminie rozprawy apelacyjnej, mimo że jego udział w tej rozprawie był obowiązkowy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 56 ust. 1art. 56 ust. 3art. 62 ust. 2art. 42 ust. 2art. 6 KPKart. 6 ust. 3art. 433 § 2 KPKart. 449 § 1 KPKArt. 450 § 3 KPK§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy