V KK 353/23

V KK 353/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie P. G. skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w dniu 4 października 2023 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt V Ka 1186/22 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 1186/21, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. C. Kancelaria Adwokacka w Ł., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100), w tym 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym; 3. zwolnić skazanego z kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 września 2022 roku, w sprawie o sygnaturze V Ka 1186/22, na skutek apelacji obrońcy i skazanego P.G., Sąd Okręgowy w Łodzi utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 19 kwietnia 2022 roku, w sprawie o sygnaturze akt II K 1186/21. Wyrokiem tego Sądu P. G. został uznany winnym popełnienia przestępstw z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z V KK 353/23 2 art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które na podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzono mu karę 4 lat pozbawienia wolności oraz z art. 245 k.k., za które wymierzono karę 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączono wskazane wyżej kary i orzeczono karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd I instancji rozstrzygnął także o kosztach postępowania. Od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi kasację złożył obrońca skazanego zaskarżając go w całości, żądając uchylenia wyroku Sądu II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymania wykonania kary oraz rozstrzygnięcia o kosztach. Na podstawie art. 518 k.p.k., art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. przedmiotowemu wyrokowi skarżący zarzucił: 1. rażącą obrazę prawa, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającą na: 1. błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegających na przyjęciu, że skazany w dniu 10 marca 2021 r. w G. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mania w postaci pieniędzy w kwocie 300 zł w ten sposób, że zastosował wobec pokrzywdzonego przemoc, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie ustaleń w zakresie popełnienia przez skazanego ww. czynu, w szczególności pobicia P. L. i zaboru środków pieniężnych, 2. błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę zaskarżonego orzeczenia polegających na przyjęciu, że skazany w dniu 10 marca 2021 r. w G. w celu wywarcia wpływu na świadka P. L. i zmuszenia go do zaniechania złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnia przestępstwa w sprawie dokonanego na nim rozboju groził P. L. popełnieniem przestępstwa na jego szkodę w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie ustaleń w zakresie V KK 353/23 3 popełnienia przez skazanego ww. czynu, w szczególności okoliczności złożenia gróźb pobicia, 3. rażącą obrazę prawa procesowego, która miała istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj: a. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodu i bezkrytyczne danie wiary zeznaniom P. L. w zakresie, w jakim wskazują one, że skazany w dniu 10 marca 2021 r. w G. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 300 zł, podczas kiedy wyżej wskazany świadek: 1. w zależności od daty składania zeznań dokonuje zmiany ich treści, co potwierdzają protokoły przesłuchań z dniu 11 marca 2021 r., 12 marca 2021 r. oraz 10 lutego 2022 r., co w skuteczny sposób pozbawia świadka waloru wiarygodności, 2. w momencie przedmiotowego zdarzenia znajdował się w stanie po spożyciu 2 piw 1 0, 75 1 whisky, a w konsekwencji czego możliwości percepcji oraz postrzegania rzeczywistości mogła być w istotny sposób zakłócona, 3. w sposób niejednolity składa zeznania w zakresie przebiegu pobicia przez P. G., w szczególności sposobu zadawania uderzeń, a także przedmiotu, którym miał zostać zadany cios, co w sposób skuteczny pozbawia ww. świadka wiarygodności, 4. w sposób niekonsekwentny i sprzecznym z zebranym w sprawie materiałem dowodowym składa zeznania w zakresie kierowania gróźb, a także pobicia, co w sposób skuteczny pozbawia świadka waloru wiarygodności, b. art. 7 i art. 410 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezkrytyczne danie wiary zeznaniom P. L. w zakresie, w jakim wskazują one, że skazany w dniu 10 marca 2021 r. w celu wywarcia wpływu na świadka P. L. i zmuszenia go do zaniechania złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia V KK 353/23 4 przestępstwa w sprawie dokonanego na nim rozboju, groził P. L. popełnieniem przestępstwa na jego szkodę, podczas kiedy wskazany świadek: 5. w zależności od daty składania zeznań dokonuje zmiany ich treści, co potwierdzają protokoły przesłuchań z dniu 11 marca 2021 r., 12 marca 2021 r oraz 10 lutego 2022 r., co w skuteczny sposób pozbawia świadka waloru wiarygodności, 6. w momencie przedmiotowego zdarzenia znajdował się w stanie po spożyciu 2 piw i 0, 75 1 whisky, a w konsekwencji czego możliwości percepcji oraz postrzegania rzeczywistości mogła być w istotny sposób zakłócona. 7. w sposób niejednolity składa zeznania w zakresie kierowania gróźb przez P. G., w szczególność ich treści, co w sposób skuteczny pozbawia ww. świadka waloru wiarygodności, 8. w sposób niekonsekwentny i sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym składa zeznania w zakresie kierowania gróźb, także pobicia, co w sposób skuteczny pozbawia ww. świadka waloru wiarygodności, 9. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 424 k.p.k. poprzez uznanie, że wyjaśnienia P. G. należy znać za niewiarygodne w części, w jakiej nie przyznaje się on do popełnienia czynów objętych aktem oskarżenia, podczas kiedy: 10. w toku postępowania skazany złożył obszerne, logiczne i spójne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym „zeznania”, w szczególności podał informacje na temat przebiegu spotkania, 11. jedynym świadkiem zeznającym odmiennie jest pokrzywdzony, którego zeznania są niejednolite, a ponadto w momencie przedmiotowego zdarzenia ww. świadek znajdował się w stanie nietrzeźwości. V KK 353/23 5 W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, tj. takim, który przemawiał za jej oddaleniem na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Stosownie do dyspozycji art. 523 § 1 k.p.k. zasadność kasacji jest oceniana z punktu widzenia skutecznego wykazania wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. albo naruszenia prawa i to o charakterze rażącym oraz przedstawienia przekonujących argumentów, że to uchybienie wywarło istotny wpływ na treść wyroku. Oba te warunki, tj. rażące naruszenie prawa i istotny wpływ na treść wyroku, muszą wystąpić łącznie, a brak jednego z nich determinuje uznanie kasacji za bezzasadną w stopniu kwalifikowanym. Należy zwrócić uwagę, że skarżący powiela w skardze kasacyjnej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, któremu obecnie nadał formułę zarzutu „rażącej obrazy przepisów prawa”. Zarzut ten ma charakter pozorny, gdyż obrońca nie próbuje nawet wskazać i wykazać o jaką obrazę chodzi, czy których przepisów prawa ona dotyczy, poza ogólnikowymi odesłaniami do norm o charakterze ogólnym (programowym). Z treści art. 523 § 1 k.p.k. wynika natomiast wprost, że nie można w trybie kasacji skutecznie powoływać się na zarzut błędu w ustaleniach faktycznych - tym bardziej, że w sprawie niniejszej Sąd Okręgowy nie czynił własnych ustaleń, a jedynie zweryfikował prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych na etapie postępowania przed Sądem meriti i utrzymał to orzeczenie w mocy, a więc w całości zaaprobował sposób rozumowania organu pierwszoinstancyjnego. Odnosząc się z kolei do zarzutu sformułowane w pkt 2 kasacji wskazać należy, co zresztą słusznie dostrzega prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację, że Sąd odwoławczy nie może naruszyć art. 7 czy art. 410 k.p.k., gdy tylko kontroluje zastosowanie tych przepisów, ale sam ich nie stosuje. Natomiast te przepisy mogą zostać naruszone przez Sąd II instancji, gdy Sąd ten poczynił V KK 353/23 6 własne ustalenia faktyczne, odmienne od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia Sądu I instancji i wydał orzeczenie reformatoryjne. Może to nastąpić w sytuacji, gdy sąd odwoławczy ocenia odmiennie zgromadzone w sprawie dowody albo gdy uzupełnia przewód sądowy i przeprowadza dowody. Wówczas dokonuje własnej oceny dowodów na podstawie art. 7 k.p.k., zaś gdy przeprowadza dowody, to zobowiązany jest do ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności na rozprawie apelacyjnej zgodnie z treścią przepisu art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 12 lutego 2016 r., III KK 22/16 oraz z 5 marca 2013 r., II KK 112/12). W sprawie niniejszej Sąd odwoławczy, odnosząc się do oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd meriti wskazał, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art 7 kpk. po spełnieniu określonych warunków. Powinno być ono poprzedzone ujawnieniem całokształtu okoliczności sprawy, stanowić wynik rozważenia wszystkteh okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Sąd Rejonowy w rozpoznawanej sprawie spełnił wszystkie te wymogi. Odnosząc stę do zeznań P. L., Sąd Okręgowy podniósł, że co do okoliczności najistotniejszych dla merytorycznego rozstrzygnięcia złożył on konsekwentne i spójne zeznania. Fakt, iż wcześniej spożywał alkohol z oskarżonym i był nietrzeźwy nie oznacza, że pomylił osobę, która zadawała mu ciosy, następnie zabrała pieniądze i groził popełnieniem przestępstwa polegającego na pozbawiemu go życia i zdrowia. Nie było żadnych powodów by przyjąć, że pokrzywdzony bezpodstawnie pomówił oskarżonego. Obaj mężczyźni znali się od wielu lat, nie utrzymywali jednak stałych kontaktów i nie istniał między nimi żaden konflikt, zatem nie było powodów, by świadek złożył nieprawdziwe zeznania obciążające P. G. Ujawnione rożnice w treści depozycji P. L. dotyczą kwestii nieistotnych i są łatwo wytłumaczalne zarówno zdenerwowaniem, jak i przede wszystkim upływem czasu od zdarzenia. Implikacją przedstawionych powyżej rozważań Sądu Najwyższego musiało być orzeczenie na posiedzeniu o oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, wniesionej w tej sprawie kasacji. V KK 353/23 7 Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego, w tym o wynagrodzeniu na rzecz obrońcy z urzędu. Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia. JML [ms]