V KK 360/26

V KK 360/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie T.K. skazanego z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 14 października 2026 r. kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt II K 248/26, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania. Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Tomczyk Eugeniusz Wildowicz [WB] UZASADNIENIE V KK 360/26 2 T.K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt II K 248/26, na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności za to, że „w okresie od 11 stycznia 2025 roku do 23 września 2025 roku w R. uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki W.K. w kwocie 500 złotych miesięcznie, określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 27 stycznia 2014 roku w sprawie o sygn. akt III RC […], przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, za umyślne przestępstwo podobne”, tj. za czyn z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wyrok ten, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się w dniu 18 czerwca 2026 r. Prokurator Generalny wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. kasację od powyższego wyroku. Zaskarżył go w całości na korzyść oskarżonego i zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 410 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na nienależytym uwzględnieniu, wynikających z ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego, istotnych okoliczności sprawy, związanych uprzednią karalnością oskarżonego i nierozważeniu ich w aspekcie realizacji znamion występku niealimentacji, w wyniku czego doszło do niedokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu i skazania T.K. wyrokiem z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt II K 248/26, za cały zarzucany mu aktem oskarżenia czyn z art. 209 § 1 k.k. zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w okresie od 11 stycznia 2025 r. do 23 września 2025 r., podczas gdy za występek, popełniony na szkodę tej samej małoletniej pokrzywdzonej, zawierający się w granicach czasowych od 20 lutego 2024 r. do 15 maja 2025 r., został on już uprzednio prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt II K 391/25.” Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlega rozpoznania i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. V KK 360/26 3 Sąd Rejonowy w Radomsku, wydając zaskarżone orzeczenie, nie dochował należytej staranności przy ustalaniu granic temporalnych przypisanego skazanemu czynu, w efekcie czego granice te objęły także czyn, za który T.K. został już wcześniej skazany. Sąd Rejonowy w Radomsku dwukrotnie orzekał w sprawach T.K. o uchylanie się przez niego od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki W.K.: wyrokiem z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt II K 391/25 oraz zaskarżonym niniejszą kasacją wyrokiem z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt II K 248/26. W pierwszym chronologicznie wyroku (w sprawie II K 391/25) oskarżony został skazany za czyn popełniony w okresie od 20 lutego 2024 r. do 15 maja 2025 r. W kolejnym – w sprawie II K 391/25 – Sąd skazał go za ten sam czyn popełniony w okresie od 11 stycznia 2025 r. do 23 września 2025 r. Porównanie treści obydwu orzeczeń prowadzi do oczywistego wniosku, że okres uchylania się od świadczeń alimentacyjnych, przypisany temu sprawcy na mocy kolejnego z wydanych wyroków, zawierający się w granicach od 11 stycznia 2025 r. do 15 maja 2025 r. w całości został już objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio i prawomocnie zakończonej, a nadto wykroczył poza ten okres (od 16 maja 2025 r. do 23 września 2025 r.) W niniejszej sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata), ponieważ ta występuje tylko w sytuacji, gdy okresy obu przypisanych oskarżonemu czynów polegających na niealimentacji wobec tej samej osoby uprawnionej pokrywają się ze sobą, względnie, gdy okres określony w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio, prawomocnie już zakończonej. Nie oznacza to jednak, że w zaskarżonym wyroku nie doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego przy określaniu granic temporalnych przypisanego T.K. czynu. Ustawodawca nakłada w art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. na Sąd obowiązek dokładnego określenia w treści wyroku przypisanego oskarżonemu czynu. W pojęciu dokładnego określenia czynu przypisanego - o czym mowa w art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. - mieści się m.in. precyzyjne, tak jak to możliwe w realiach danej sprawy, określenie czasu popełnienia przestępstwa. Precyzyjne ustalenie czasu popełnienia przestępstwa ma bowiem istotne znaczenie dla pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności. Sąd jest przy tym związany obowiązkiem oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, w tym dotyczących uprzedniej karalności (art. 410 k.p.k.). Zaskarżony niniejszą kasacją V KK 360/26 4 wyrok, zawierający błędne określenie granic temporalnych czynu, w związku z nieuwzględnieniem informacji o wcześniejszym skazaniu oskarżonego za tożsamy czyn, popełniony w okresie od 20 lutego 2024 r. do 15 maja 2025 r. nie może zostać uznany za rozstrzygnięcie będące wynikiem wnikliwej analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. Zaistniałe uchybienie ma charakter rażący i mogło wywrzeć istotny wpływ na wymiar kary wymierzonej skazanemu – skoro przypisano mu czyn popełniony w dwukrotnie dłuższym okresie niż należało (czyli od stycznia do września 2025 r. zamiast od maja do września 2025 r.). Okoliczność ta wpływa na społeczną szkodliwość czynu, a co za tym idzie na dolegliwość sankcji za jego popełnienie. Konieczne jest zatem uwzględnienie kasacji Prokuratora Generalnego i uchylenie zaskarżonego nią wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Sąd ten prawidłowo określi okres uchylania się oskarżonego od obowiązku alimentacyjnego względem córki W., biorąc pod uwagę całokształt ujawnionych okoliczności. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Tomczyk Eugeniusz Wildowicz [WB] [a.ł]