V KK 365/15

Sygn. akt V KK 365/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 stycznia 2016 r., sprawy J. W. w przedmiocie wyroku łącznego z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt IV Ka [...] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt VII K [...] postanowił 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. K.-J. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa zł i osiemdziesiąt gr) zł, w tym 23% podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem łącznym z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt VII K [...], na podstawie art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. wymierzył J. W. karę łączną 7 lat pozbawienia wolności powstałą z połączenia kar orzeczonych w 5 sprawach, w których wymierzono kary jednostkowe: roku i 2 miesięcy, 8 miesięcy, roku, 2 lat i 6 miesięcy, roku i miesiąca, 8 miesięcy, roku oraz roku, przy czym trzy 2 pierwsze kary zostały objęte orzeczoną tu karą łączną po rozwiązaniu wyroku łącznego tegoż Sądu z dnia 6 grudnia 2005 r., sygn. akt II K […], którym wymierzono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 5 lat, po czym prawomocnym postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r. zarządzono jej wykonanie, oraz powstałą po rozwiązaniu dwóch innych wyroków łącznych. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt IV Ka [...], Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji obrońcy skazanego zarzucającej rażącą surowość kary łącznej i żądającej wymierzenia jej w wysokości 2 lat i 6 miesięcy, obniżył tę karę do 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. W kasacji nowowyznaczony obrońca podał, że wnosi ją „z powodu: 1) rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego art. 86 § 1 k.k., mogącego mieć wpływ na treść wyroku, polegającego na zastosowaniu przepisu w błędnym brzmieniu, iż karę łączną wymierza się w granicach od najniższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, co nie jest zgodne z treścią tego przepisu, który przewiduje granice wymiaru kary łącznej od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, 2) rażącej niesprawiedliwości wyroku w rozumieniu art. 440 k.p.k. z uwagi na wydanie orzeczenia o karze łącznej na podstawie błędnego brzmienia art. 86 § 1 k.p.k. przy jednoczesnym całkowitym pominięciu analizy art. 91 § 1 k.k., w tym w zakresie rozważań o zakresach sankcji karnej za poszczególne przestępstwa objęte wyrokowaniem o karze łącznej oraz art. 53 k.k., co nasuwa wątpliwość co do rzeczywistej treści zastosowanej podstawy orzekania w sprawie a wątpliwości tej nie można na podstawie analizy uzasadnienia wyroku usunąć, 3) naruszenia zasady humanitaryzmu (art. 40 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej) poprzez pozorne usunięcie stwierdzonej wadliwości wyroku Sądu I Instancji w postaci rażącej niewspółmierności kary oraz wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa skazanego do uwzględnienia okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary w rozumieniu art. 53 k.k., takich jak odejście od drogi przestępstwa i długoletnie praworządne funkcjonowanie w społeczeństwie, 3 4) naruszenia przepisów prawa procesowego art. 438 pkt 4 k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez Sąd II Instancji, w którym uwzględniono zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej przez Sąd I Instancji, a mimo to nie usunięto tej wadliwości, skoro karę tę obniżono z 7 lat jedynie o 6 miesięcy, 5) rażącego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia: a) art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. poprzez brak rozważań o zakresie sankcji karnej za poszczególne przestępstwa objęte wyrokowaniem o karze łącznej, brak wykazania, by sąd rzeczywiście przeanalizował sposób życia skazanego w czasie po wydaniu prawomocnych wyroków podlegających łączeniu, skoro wśród przyczyn przemawiających na korzyść skazanego nie zwarto tak istotnych okoliczności jak informacje, że proces resocjalizacji w przypadku J. W. należy uznać za udany, skazany ma stałe źródło dochodów, utrzymuje rodzinę, udziela się społecznie, ma pozytywną opinię w środowisku, nie nadużywa alkoholu, nie był notowany przez Policję (wynikających z wielokrotnie przedstawianych raportów kuratora sprawującego nadzór nad skazanym oraz postanowień o odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności), b) art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. z uwagi na brak jasnego i przekonywującego wyjaśnienia w uzasadnieniu, dlaczego mimo oceny, że kara łączna 7 lat pozbawienia wolności była w ocenie Sądu II Instancji karą rażąco surową i niesprawiedliwą a nawet niehumanitarną, złagodził wymierzoną karę „w niewielkim tylko zakresie" obniżając ją do 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, co wskazuje na jedynie pozorne usunięcie stwierdzonej wadliwości wyroku, skutkując jego rażącą niesprawiedliwością w rozumieniu art. 440 k.p.k., 6) rażącego naruszenia przepisów postępowania art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., mającego wpływ na treść orzeczenia, poprzez nienależyte rozważenie materiału dowodowego w zakresie wymiaru kar jednostkowych wynikających z poszczególnych wyroków oraz pominięcie znaczenia sprawozdań kuratora, świadczących o przemianie życia skazanego i skutecznego przejścia procesu resocjalizacji, 7) rażącego naruszenia przepisów postępowania art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., mającego wpływ na treść orzeczenia, poprzez brak dokonania oceny, czy w 4 sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w W. II K […] postanowienie o zarządzeniu wykonania kary można uznać za prawomocne, w świetle złożenia przez skazanego w terminie 7 dni od dowiedzenia się o tym postanowieniu wniosku, który powinien być potraktowany jako zażalenie lub co najmniej wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 pkt 1 k.p.k. oraz nie wzięcie pod uwagę okoliczności, w jakich doszło do zarządzenia wykonania kary w postępowaniu, w którym skazany nie mógł podjąć obrony, a także poprzez brak przeanalizowania, czy ta sytuacja nie uzasadniała przyjęcia w większym stopniu zasady absorpcji.” Skarżący się wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów kasacji stwierdzić należy, że: ad 1) nie jest naruszeniem prawa materialnego przytoczenie błędnego brzmienia przepisu w uzasadnieniu orzeczenia. Do uchybienia prawu materialnemu w postaci art. 86 § 1 k.k., którego naruszenie tu zarzucono, doszłoby, gdyby Sąd orzekł karę łączną mniejszą od najwyższej kary jednostkowej (choć wówczas obrońca nie miałby gravamen, by kwestionować taką karę łączną), albo karę łączną wyższą od sumy jednostkowych kar. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Oczywista pomyłka Sądu odwoławczego w przytoczeniu treści przepisu, która powinna być skorygowana podczas sprawdzania tekstu uzasadnienia, dowodzi tylko niestaranności tej czynności, a nie naruszenia prawa; ad 2, 3 i 6) pod pozorem naruszenia wskazanych w tych zarzutach przypisów art. 440 k.p.k., art. 53 k.k., art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k. podniesione zostały – niedopuszczalne w kasacji – zarzuty rażącej niewspółmierności kary, poprzez niedostateczne uwzględnienie albo pominięcie okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy wymiarze kary, również łącznej, bo wynikają z dyspozycji art. 53 k.k. Niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zarzuty nie podlegały rozpoznaniu; 5 ad 5) obowiązkiem sądu odwoławczego rozpoznającego apelację ograniczoną do zarzutu rażącej surowości kary na skutek pominięcia istotnych okoliczności nie jest ponowne analizowanie okoliczności wziętych pod uwagę przez sąd I instancji, lecz rozważenie, czy rzeczywiście doszło do pominięcia takich okoliczności, a jeśli tak to uwzględnienie ich przy wymiarze kary. Sąd odwoławczy obniżając karę uwzględnił więc dobre zachowanie skazanego w czasie pobytu w zakładach karnych. Nie było natomiast podstaw do dalszego jej miarkowania z powodu niepopełnienia przez skazanego nowych przestępstw w czasie przebywania na wolności, ponieważ przestrzeganie prawa jest obowiązkiem każdego obywatela, a nie cechą wyróżniającą jego postawę; ad 4) przepis art. 438 pkt 4 k.p.k. wskazuje jedynie jedną z podstaw odwoławczych, którą uwzględnił Sąd Okręgowy, skoro obniżył karę łączną; ad 7) do przesłanek stosowania zasady absorpcji przy wymiarze kary łącznej nie zaliczają się starania skazanego o wzruszenie prawomocnego orzeczenia, które weszło do podstawy rozstrzygnięcia o karze łącznej ani okoliczności poprzedzające wydanie takiego prawomocnego orzeczenia. Z przytoczonych względów uznano zarzuty kasacji oraz jej wniosek za oczywiście bezzasadne i z tego powodu oddalono kasację. l.n