V KK 377/23

WyrokIzba Karna2023-11-22

Skład orzekający: Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, oparty na zarzutach kasacyjnych i względach humanitarnych, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, ponieważ nie zostały kumulatywnie spełnione przesłanki określone w art. 532 § 1 k.p.k. Wniosek wymagał wykazania oczywistej zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków dla skazanego w przypadku dalszego wykonywania orzeczenia. Analiza wstępna nie wykazała oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, a względy humanitarne mogą być podnoszone w postępowaniu wykonawczym.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego M.Z. złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu w zakresie obowiązku naprawienia szkody. W kasacji obrońca podniósł zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej oraz naruszenia przepisów prawa procesowego. Jednocześnie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia kasacji, powołując się na potencjalną nieprawomocność wyroku oraz względy humanitarne związane ze stanem zdrowia skazanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 377/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie M.Z. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2023 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 294/22 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 81/17 na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 81/17 uznał M.Z. za winnego popełnienia przestępstw: - z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które wymierzył mu karę 4 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, 150 stawek dziennych po 20 zł każda oraz obowiązek naprawienia szkody, - art. 272 k.k., za które wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a także - art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, V KK 377/23 2 które to kary jednostkowe pozbawienia wolności połączył, wymierzając ww. karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy M.Z., Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 394/22 zmienił zaskarżony wyrok w zakresie wysokości orzeczonego obowiązku naprawienia szkody, utrzymując go w mocy w pozostałym zakresie. Kasację od wyroku sądu odwoławczego wywiódł obrońca skazanego M.Z., podnosząc zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (naruszenie zasady ustrojowej) w zw. z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywanym w świetle art. 2 TUE oraz dyrektywy 2016/3434, a także rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 433 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Skarżący w konsekwencji podniesionych zarzutów wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi. W złożonej kasacji obrońca skazanego zawarł również wniosek w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia złożonej kasacji, albowiem postawione zarzuty skierowane wobec wyroku drugiej instancji mogą spowodować, iż wyrok ten będzie nieprawomocny, a nadto za podjęciem takiej decyzji przemawiają względy humanitarne - zdiagnozowane u skazanego - schizofrenia niezrożnicowana (F.20.3) oraz choroba afektywna dwubiegunowa (F31.3). Oskarżyciel publiczny wniósł pisemną odpowiedź na rzeczoną kasację, wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od jej rozstrzygnięcia. V KK 377/23 3 Ustawodawca w treści art. 532 k.p.k. nie wskazał przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, niemniej nie budzi żadnych wątpliwości, że rozwiązanie zawarte w wyżej wymienionym przepisie winno mieć charakter wyjątkowy, albowiem stanowi ono odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (vide art. 9 § 3 k.k.w.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zastosowanie wskazanej instytucji wymaga kumulatywnego zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z dnia 18 listopada 2021 r., III KK 391/21; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21; postanowienie SN z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21; postanowienie SN z dnia 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21; postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22). Wobec tego, dopiero łączne spełnienie wskazanych warunków daje asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Nie przesądzając o treści przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji należy zauważyć, że wstępna analiza podstaw oraz motywacji tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia dokonana w ograniczonym zakresie, bowiem tylko w zakresie niezbędnym dla rozpoznania rzeczonego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie wskazuje na to, aby taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Podniesione przez wnioskodawcę argumenty nie pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Łodzi, co potwierdza również stanowisko prokuratora zawarte w odpowiedzi na kasację obrońcy. Skarżący wprawdzie podniósł zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej związany z nienależytą obsadą sądu ad quem, jednak wskazywane uchybienie nie skutkuje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 § 1pkt 2 k.p.k. Z kolei pozostałe zarzuty dotyczą wadliwości związanych z kontrolą odwoławczą i również nie są na tyle oczywiste, aby przesądzać o ich V KK 377/23 4 zasadności czy niezasadności. Z kolei podnoszone przez autora kasacji względy humanitarne mogą być podnoszone w toku postępowania wykonawczego. Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 294/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 81/17. Raz jeszcze podkreślić należy, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o zasadności lub niezasadności samej kasacji, która to kwestia będzie przedmiotem rozstrzygnięcia na rozprawie, po szczegółowej analizie materiałów sprawy. Z tych też względów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. (P.B.) (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 532 § 1 KPKart. 294 § 1 KKart. 12 KKart. 272 KKart. 270 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 19 ust. 1art. 2art. 433 § 1art. 440 KPKart. 201 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy