V KK 378/19
WyrokIzba Karna2020-06-30
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok Sądu Apelacyjnego i utrzymać w mocy wyrok Sądu Okręgowego, jeśli obrońca skazanego zarzuca rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 31 § 1 k.k., poprzez niewłaściwe niezastosowanie i przyjęcie, że skazany był poczytalny w chwili popełnienia czynu, mimo choroby psychicznej?Ratio decidendi
Kasacja obrońcy skazanego została oddalona jako oczywiście bezzasadna, ponieważ sądy orzekające nie naruszyły przepisu art. 31 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że R. W. w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów był w pełni poczytalny, co potwierdzają opinie sądowo-psychiatryczne. Sądy poświęciły wiele uwagi wątpliwościom podnoszonym przez obrońcę, przeprowadzając szczegółowe postępowanie, w tym ponowną obserwację psychiatryczną i analizę opinii biegłych, którzy stwierdzili, że skazany symuluje objawy chorobowe.Stan faktyczny
Obrońca R. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 31 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie poczytalności skazanego mimo choroby psychicznej. Sądy niższych instancji, po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania dowodowego, w tym ponownej obserwacji psychiatrycznej i analizy opinii biegłych, uznały skazanego za poczytalnego w chwili popełnienia czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 378/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy R. W. , skazanego za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i innych, z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego P., z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt III K (…) postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego R. W. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt III K (…), R. W. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i z art. 286 § 1 k.k. zw. z art. 294 § 1 k.k. i innych, za które wymierzono mu kary jednostkowe oraz wymierzono łączną karę 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł obrońca R. W. , który zaskarżając go w całości na korzyść R. W. , zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 31 § l k.k., przez
2 niezasadne niezastosowanie, 2. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 2 k.p.k. przez dokonanie ustaleń faktycznych, co do poczytalności oskarżonego na jego niekorzyść, pomimo nie usuniętych w toku postępowania wątpliwości w zakresie tej okoliczności. Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi i instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w (…), po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II AKa (…): 1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył także okres obserwacji psychiatrycznej, która miała miejsce od 18 sierpnia 2016 r. do 14 września 2016 r.; 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca R. W. , który zarzucił: „rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku tj. naruszenie art. 31 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i kontrfaktyczne przyjęcie, iż skazany R. W. w chwili dokonania zarzucanego mu czynu był osobą poczytalną z całkowitym pominięciem faktu, iż cierpi on na chorobę psychiczną, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, ażeby można było temu jednoznacznie zaprzeczyć i uznać, iż w chwili dokonywania czynów zabronionych był osobą poczytalną, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia fundamentalnej reguły prawa karnego stanowiącego o tym, iż wszelkie wątpliwości w sprawie należy rozstrzygać na korzyść skazanego”. Skarżący wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Okręgowego w P. i uniewinnienie skazanego od zarzucanych mu czynów. Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego R. W. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
3 Wbrew stanowisku obrońcy skazanego orzekające w sprawie Sądy nie naruszyły przepisu art. 31 § 1 k.k., a więc w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka procesowa nakazująca umorzenie postępowania w sprawie. Prawidłowo bowiem przyjęto, że R. W. w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów był w pełni poczytalny. Podstawę do takich twierdzeń dają opinie sądowo-psychiatryczne wydane w sprawie przez biegłych lekarzy psychiatrów. Zauważyć należy, że podnoszonym przez obrońcę wątpliwościom, Sądy poświęciły wiele uwagi i rozważań. Z uwagi na istniejąc sprzeczności w opiniach wydanych na potrzeby postępowania sądowego podczas pierwszego rozpoznania sprawy w zakresie, czy u oskarżonego występuje schorzenie w postaci schizofrenii paranoidalnej, Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II AKa (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 października 2013 r. Podczas kolejnego rozpoznania sprawy, Sąd Okręgowy w P. przeprowadził konfrontację dotychczasowych zespołów biegłych psychiatrów i psychologów, a oskarżony został poddany po raz trzeci obserwacji sądowo-psychiatrycznej, po której biegli wydali w sprawie opinię. Słusznie więc Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślił, że w efekcie szczegółowego i rzetelnego postępowania, realizując wytyczne Sądu Apelacyjnego wydającego wyrok kasatoryjny, Sąd I instancji, miał pełny materiał dowodowy pozwalający mu rozstrzygnąć kwestię poczytalności oskarżonego, a więc jego zawinienia, co otwierało drogę do przesądzenia o jego odpowiedzialności karnej i to na poziomie zastosowania wobec niego odpowiedniej represji karnej. Podkreślić należy, że oba Sądy przeprowadziły bardzo obszerną analizę i ocenę wszystkich wydanych w sprawie opinii psychiatrycznych oraz całości historii choroby skazanego zauważając również odosobnione stanowisko lekarzy rozpoznających u R. W. chorobę psychiczną. Jednakże choroba ta została wykluczona w oparciu o opinie biegłych, uznane za podstawę ustaleń faktycznych, w których biegli zaakcentowali, że oskarżony symuluje, w sposób nieudolny prezentując zachowania otępienne, które nie występują w przypadku schizofrenii paranoidalnej. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 636 § 1 k.p.k.
4 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 353/20 2020-10-21Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok utrzymujący w mocy wyrok skazujący, jeśli obrońca kwestionuje poczytalność skazanego w chwili popełnienia czynu, powołując się na opinie biegłych z innych postępowań i karty lecze…
- V KK 688/21 2022-01-20Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego lub przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
- V KK 531/24 2025-01-07Czy w sytuacji, gdy skazany pozostawał pod stałą opieką psychiatryczną, brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p…
- III KK 479/19 2019-11-14Czy naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 31 § 1 lub § 2 k.k.) oraz prawa procesowego (art. 202 k.p.k.) przez sąd odwoławczy, polegające na zaniechaniu zbadania stanu psychicznego skazanej, może stanowić podstawę…
- III KK 267/14 2015-01-27Czy Sąd Apelacyjny, oddalając wniosek o wydanie kolejnej opinii biegłych psychiatrów, naruszył art. 201 k.p.k., a także czy nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji przez Sąd odwoławczy stanowi naruszenie art. 433 § 2…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 258 § 1 KKart. 31art. 5 § 2 KPKart. 31 § 1 KKart. 636 § 1 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy