V KK 387/24
WyrokIzba Karna2024-10-30
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Marek Motuk, Marka Motuka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na udział sędziego powołanego w opisanym trybie?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W sytuacji, gdy sędzia został powołany na urząd w następstwie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a w rozpoznawanej sprawie kasacyjnej podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na udział sędziego powołanego w tym trybie, sędzia ten musiałby rozstrzygać kwestię, która go bezpośrednio dotyczy. Taka sytuacja może zostać odebrana jako brak bezstronności sądu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł o wyłączenie sędziego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał, że w kasacji podniesiono zarzuty naruszenia przepisów z uwagi na nienależytą obsadę sądu w związku z udziałem sędziego powołanego na urząd w następstwie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sędzia Marek Motuk został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem tejże KRS.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt V KK 387/24.Pełny tekst orzeczenia
V KK 387/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie P. U. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 października 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt V KK 387/24. Pismem z dnia 19 września 2024 r. obrońca skazanego, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie sędziego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 387/24. Podstawę swego wniosku jego autor upatruje w tym, że w kasacji obrońcy podniesiono m.in. zarzuty polegające na naruszeniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nienależytą obsadę sądu w związku z udziałem w składzie sędziego powołanego na urząd sędziego w następstwie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa (dalej jako KRS) ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Wobec tego, że SSN Marek Motuk został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego z
V KK 387/24 2 udziałem wskazanej KRS, w ocenie obrońcy – w związku z zarzutami kasacji – przy rozpoznaniu kasacji sędzia ten musiałby wypowiadać się co do procedury nominacyjnej, która i jego dotyczy. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Rozpocząć należy od tego, że w ocenie Sądu Najwyższego, z uwagi na treść przedmiotowego wniosku, należało go odczytać poprzez art. 118 § 1 k.p.k. jako wniosek o wyłączenie sędziego złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k., gdyż powołuje się w nim okoliczności skutkujące wątpliwościami co do bezstronności sędziego, a nie okoliczności skutkujące przyjęciem, że sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Tak odczytany wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W myśl bowiem art. 41 § 1 k.p.k. sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W sposób oczywisty z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Biorąc udział w rozpoznaniu niniejszej sprawy sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk, jak słusznie wywodzi obrońca, musiałby rozstrzygać m.in. co do podnoszonego w kasacji zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nienależytą obsadę sądu, wobec tego, że w składzie zasiadał sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek KRS, którą ukształtowano na mocy wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., samemu będąc powołanym na urząd sędziego Sądu Najwyższego właśnie z udziałem kwestionowanej KRS. Tym samym SSN Marek Motuk wypowiadałby się odnośnie do okoliczności, która i jego bezpośrednio dotyczy. Tego rodzaju sytuacja w odbiorze zewnętrznym mogłaby zostać odczytana jako postąpienie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności. Nie sposób pominąć i tego aspektu, że wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy spowoduje też wyeliminowanie wszelkich mogących powstać wątpliwości w zakresie zapewnienia skazanemu prawa do rozpoznania jego sprawy w postępowaniu kasacyjnym przez niezawisły i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art.
V KK 387/24 3 47 Karty Praw Podstawowych i art. 6 ust. 1 EKPCz (por. np. postanowienia SN: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21 czy z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie. [J.J.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 477/22 2022-12-28Czy wadliwa procedura powołania sędziego na stanowisko, w tym w kontekście rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jako nienależyta ob…
- III KK 541/24 2024-12-12Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. obejmuje sytuacje, w których wadliwa jest procedura nominacyjna sędziego, prowadząca do potencjalnych wątpliwości co do jego niezawisłości lub bezstronno…
- II KK 590/23 2024-01-16Czy udział w składzie sądu osób powołanych na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p…
- IV KK 317/24 2024-08-20Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. obejmuje wadliwość procedury nominacyjnej sędziego, która może wpływać na jego niezawisłość i bezstronność?
- V KK 54/25 2025-03-25Czy nienależyta obsada sądu odwoławczego, wynikająca z wadliwej procedury powołania sędziów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 118 § 1 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy