V KK 393/21
WyrokIzba Karna2021-09-23
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Dariusz Kala, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara łączna ograniczenia wolności wymierzona na podstawie art. 86 § 1 k.k. może przekroczyć sumę kar jednostkowych, jeśli każda z nich wynosi osiem miesięcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kara łączna ograniczenia wolności wymierzona na podstawie art. 86 § 1 k.k. nie może przekroczyć sumy kar jednostkowych podlegających łączeniu. W przypadku dwóch kar po osiem miesięcy ograniczenia wolności, maksymalna kara łączna nie może przekroczyć jednego roku i czterech miesięcy, a nie osiemnastu miesięcy, jak błędnie orzekł sąd pierwszej instancji. Rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał A. J. za dwa przestępstwa (znieważenie funkcjonariuszy i groźby pozbawienia życia) na kary po osiem miesięcy ograniczenia wolności. Następnie, łącząc te kary na podstawie art. 86 § 1 k.k., wymierzył karę łączną jednego roku i sześciu miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez przekroczenie dopuszczalnego limitu kary łącznej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 393/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Barbara Skoczkowska w sprawie A. J. skazanego z art. 224 § 2 k.k. i art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 września 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt V K [...] uchyla wyrok w zaskarżonej części, to jest co do rozstrzygnięcia o karze, i w tym zakresie sprawę A. J. przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt V K [...], uznał A. J. za winnego tego, że: I. w dniu 15 marca 2020 r. w N. i w S. woj. [...], znieważył funkcjonariuszy Policji I. G. i K. A. podczas i w związku z wykonywaniem przez nich czynności służbowych w ten sposób, że kierował pod ich adresem słowa wulgarne
2 powszechnie uznawane za obelżywe. tj. czynu z art. 226 § 1 k.k., za co na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę ośmiu miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go w tym czasie do świadczenia nieodpłatnie kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze dwudziestu godzin w stosunku miesięcznym; II. w tym samym miejscu i czasie jak w pkt I. groził I. G. i K. A. pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała, w celu zmuszenia ich do zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci jego zatrzymania, tj. czynu z art. 224 § 2 k.k., za co na mocy tego przepisu, przy zastosowaniu art. 37a k.k., wymierzył mu karę ośmiu miesięcy ograniczenia wolności zobowiązując go w tym czasie do świadczenia nieodpłatnie kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze dwudziestu godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. Sąd połączył kary orzeczone w pkt. I oraz w pkt. II i wymierzył A. J. karę łączną w wysokości jednego roku i sześciu miesięcy ograniczenia wolności (pkt III wyroku). Na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł nawiązki w wysokości po 200 zł na rzecz pokrzywdzonych (pkt IV). Ponadto na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył A. J. na poczet orzeczonej kary łącznej ograniczenia wolności okres jego zatrzymania od dnia 15 marca 2020 r. od godz. 18:50 do dnia 16 marca 2020 r. do godz. 13:45 (pkt V). Zasądził również od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 1007 zł i 24 gr, w tym 300 zł opłaty (pkt VI). Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 29 sierpnia 2020 r., bez postępowania odwoławczego (k. 62). Od tego wyroku kasację, na korzyść oskarżonego, złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w zakresie orzeczenia o karze, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej jednego roku i sześciu miesięcy ograniczenia wolności, obejmującej orzeczoną wobec A. J. w pkt. I wyroku karę ośmiu miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze dwudziestu godzin w stosunku miesięcznym oraz karę ograniczenia wolności w tej samej wysokości, wymierzoną w pkt. II
3 wymienionego wyroku, a tym samym wymierzenie jej powyżej górnego progu wyznaczonego sumą kar podlegających łączeniu. Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna i zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony nią wyrok jest wadliwy, gdyż został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego opisanym w zarzucie kasacji. W myśl art. 86 § 1 k.k. (stan prawny w dniu 24 czerwca 2020 r.) Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Poza sporem jest, że A. J. wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt V K [...], został skazany za dwa występki na kary po osiem miesięcy ograniczenia, a w związku z tym, stosując przepis art. 86 § 1 k.k., Sąd Rejonowy w W. mógł wymierzyć mu karę łączną w wymiarze maksymalnym jednego roku i czterech miesięcy ograniczenia wolności. Tymczasem ten Sąd błędnie zsumował kary jednostkowe i w konsekwencji prosta operacja matematyczna, osiem dodać osiem, dała mu wadliwy wynik - mianowicie osiemnaście ( osiemnaście miesięcy, czyli 1 rok i sześć miesięcy). Opisane wyżej rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k., miało oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, i dlatego po myśli art. 537 § 2 k.p.k. oraz art. 535 § 5 k.p.k., zaskarżony wyrok, w zakresie orzeczenia o karze, należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W..
Powiązane orzeczenia
- III KK 451/25 2025-09-16Czy kara łączna ograniczenia wolności wymierzona w wysokości roku i 6 miesięcy jest zgodna z art. 86 § 1 k.k., jeśli kary jednostkowe wynosiły 3 miesiące i rok ograniczenia wolności?
- III KK 476/21 2022-03-02Czy kara łączna ograniczenia wolności wymierzona na podstawie art. 86 § 1 k.k. może przekroczyć sumę kar jednostkowych ograniczenia wolności?
- V KK 470/18 2018-10-24Czy kara łączna ograniczenia wolności orzeczona na podstawie art. 86 § 1 k.k. może przekroczyć górną granicę ustawowego zagrożenia wynoszącą dwa lata?
- II KK 139/24 2024-05-22Czy kara łączna ograniczenia wolności wymierzona w wymiarze roku i 6 miesięcy, przekraczająca sumę kar jednostkowych (5 miesięcy i rok ograniczenia wolności), narusza przepis art. 86 § 1 k.k. i czy takie naruszenie ma is…
- IV KK 57/23 2023-05-24Czy kara łączna pozbawienia wolności orzeczona w wysokości 10 miesięcy, obejmująca kary jednostkowe 7 miesięcy i 2 miesięcy pozbawienia wolności, narusza przepis art. 86 § 1 k.k. poprzez przekroczenie górnego progu wyzna…
Powołane przepisy
art. 224 § 2 KKart. 226 § 1 KKart. 37a KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 46 § 2 KKart. 63 § 1 KKart. 537 § 2 KPKart. 535 § 5 KPK§ 2§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy