V KK 399/14

Sygn. akt V KK 399/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 4 lutego 2015 r., sprawy Z. S., skazanego za przestępstwo z art. 299 § 1 k.k. i in., z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 13 maja 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w P., z dnia 17 października 2013 r., p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 października 2013 r., Z. S. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 299 § 1 i § 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które wymierzono mu karę roku i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r., po rozpoznaniu między innymi apelacji obrońcy oskarżonego Z. S., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że przyjął, iż podstawę orzeczonego środka karnego stanowi art. 299 § 7 k.k. oraz z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyeliminował art. 294 § 1 k.k. 2 Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego Z. S. podnosząc zarzuty rażącego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k. i art. 458 k.p.k., a także obrazy prawa materialnego tj. art. 299 § 1 k.k. w zw. z art. 28 § 1 k.k. W konkluzji skarżący wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania”. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego Z. S. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy eliminacji prawomocnych orzeczeń sądowych, które ze względu na doniosłość wadliwości, jaką są obarczone, nie mogą ostać się i funkcjonować w obrocie prawnym. Podnoszone w kasacji zarzuty powinny wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, lecz na tyle istotne i rażące naruszenia prawa, do jakich doszło w postępowaniu odwoławczym, że w konsekwencji mogły one mieć istotny wpływ na treść wyroku Sądu II instancji. Niedopuszczalne jest natomiast podnoszenie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wprost zarzutów pod adresem orzeczenia Sądu I instancji. Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zmierzała do kolejnego zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji i zaakceptowanej w pełni przez Sąd odwoławczy oceny materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych. W szczególności wniesiona przez obrońcę skazanego kasacja nie zawiera takich zarzutów procesowych, które mogłyby wskazywać, iż Sąd odwoławczy przy rozpoznaniu apelacji naruszył treść art. 433 § 2 k.p.k., czy też art. 457 § 3 k.p.k. W przedmiotowej sprawie kasacja została skonstruowana w taki sposób, że zarzuty dotyczą wyroku Sądu pierwszej instancji, a autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia stara się doprowadzić do poddania ocenie przez Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy. 3 Odnosząc się do poszczególnych zarzutów kasacji wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. może być bezpośrednio stawiany wyrokowi Sądu odwoławczego tylko wtedy, gdy Sąd ten prowadził postępowanie dowodowe, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca albo wydał orzeczenie o charakterze reformatoryjnym, a zatem gdy zmienił wyrok Sądu I instancji dokonując oceny dowodów odmiennej od tej, która legła u podstawy faktycznej wyroku tego Sądu. W realiach niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny nie dokonywał żadnej zmiany ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, który dokonał prawidłowej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów i wyciągnął z niej trafne wnioski. Korekta orzeczenia Sądu I instancji w odniesieniu do osoby skazanego Z. S. polegała bowiem wyłącznie na powołaniu właściwej podstawy prawnej orzeczonego środka karnego oraz wyeliminowania z opisu czynu w zakresie czynów „bazowych” art. 294 § 1 k.k. W tym kontekście przypomnieć skarżącemu jedynie wypada, że – jak ustalił Sąd I instancji – Z. S. zdawał sobie sprawę z możliwości nielegalnego pochodzenia pieniędzy krążących w obiegu, o czym przekonuje chociażby analiza jego wyjaśnień. Skazany sam bowiem wyjaśnił, że pieniądze te pochodzą z wyłudzeń czekowych popełnionych przez J. G., a tym samym potwierdził swoją świadomość genezy przestępczego procederu. Skoro natomiast strona podmiotowa omawianego przestępstwa obejmuje umyślność zarówno w postaci zamiaru bezpośredniego jak i ewentualnego, czego zresztą skarżący w kasacji nie kwestionuje, to postawionego w tym zakresie zarzutu nie sposób uznać za zasadnego. Tożsama argumentacja przesądza o bezzasadności wywodów obrońcy w kwestii pozostawania przez skazanego „w błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego”. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że to Z. S. otworzył dla S. M. firmę i fikcyjnie zatrudniał w niej pracowników, a jednocześnie miał świadomość uczestnictwa tej firmy w operacjach przelewania pieniędzy z konta na konto w różnych bankach. Tym samym twierdzenie, że skazany działał w błędzie nie może odnieść oczekiwanego skutku. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 4 k.p.k. to zauważyć należy, że przepis ten określa ogólną dyrektywę postępowania i dopiero wskazanie tych przepisów 4 ustawy procesowej, które miał sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, o której ten przepis stanowi, czyniłoby taki zarzut formalnie poprawnym (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2011 r., III KK 335/10, Lex nr 736755). Zarzut obrazy wskazanego przepisu obrońca skazanego powiązał zaś z zarzutem naruszenia przepisu art. 410 k.p.k. nie dostrzegając, że jego naruszenia może dopuścić się jedynie sąd dokonujący własnych ustaleń faktycznych. Z naruszeniem art. 410 k.p.k. mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego i jego rozstrzygnięcie nie jest wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. W żadnej mierze natomiast dokonanie oceny dowodów i oparcie się na określonych z nich, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 410 k.p.k. Z powyższych względów stawianie takiego zarzutu Sądowi Apelacyjnemu w niniejszej sprawie również nie może być skuteczne. Podobnie, nie sposób uznać, że również zarzut obrazy art. 424 k.p.k. ma charakter kasacyjny, skoro przepis ten odnosi się do uzasadnienia wyroku Sądu I instancji i odpowiednie zastosowanie znajduje w odniesieniu do uzasadnienia wyroku Sądu II instancji jedynie wtedy, gdy Sąd ten zmienia zaskarżone orzeczenie i dokonuje własnej oceny zebranych w sprawie dowodów i własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od tych, które poczynił Sąd pierwszej instancji. Taka natomiast sytuacja – o czym była nowa powyżej – nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie i dlatego też zarzut obrazy przez Sąd Apelacyjny art. 424 k.p.k. nie jest trafny. W kwestii przypisania Z. S. popełnienia przestępstwa w formie współsprawstwa konieczne staje się odesłanie skarżącego tak do pisemnych motywów Sąd I instancji (s. 35-36 uzasadnienia), jak i Sądu odwoławczego (s. 16 uzasadnienia). W tym miejscu wystarczające zaś wydaje się przypomnienie, że aktywność skazanego, w tym założenie własnej działalności i udostępnienie rachunku swojego przedsiębiorstwa, z którego dokonywano fikcyjnych wypłat wynagrodzeń, stanowiło istotne dopełnienie działań pozostałych współdziałających z nim osób. 5 Podnoszona w kasacji kwestia rozmiaru orzeczonej wobec skazanego kary pozbawienia wolności winna w zasadzie pozostać poza zakresem rozpoznania Sądu Najwyższego, skoro w istocie obrońca skazanego stawia w tym punkcie zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary pozbawienia wolności. Tym samym przypomnieć należy jedynie, że na s. 36-37 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji szczegółowo omówiono przesłanki wpływające na wymiar orzeczonej wobec Z. S. kary, a ta część orzeczenia Sądu a quo została również poddana kontroli Sądu Apelacyjnego (s. 16 uzasadnienia). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanego.