V KK 402/21
WyrokIzba Karna2021-10-06
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, gdy jego podniesienie stanowi nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zarzuty w kasacji powinny być kierowane przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji, chyba że wystąpił tzw. efekt przeniesienia, który wymagał odpowiedniego sformułowania zarzutu dotyczącego wadliwości postępowania odwoławczego. Ponadto, Sąd Apelacyjny prawidłowo rozważył zarzuty apelacji, w tym kwestię przedawnienia roszczenia i jego zgodności z art. 5 k.c., uznając, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie kolidowało z dyspozycją tego przepisu, a teza o nadużyciu prawa była dowolna.Stan faktyczny
P.W. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy oddalił jego wniosek, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik P.W. złożył kasację, zarzucając naruszenie art. 5 k.c. w zw. z art. 77, art. 64 ust. 2 i art. 41 ust. 5 Konstytucji przez błędną wykładnię dotyczącą sprzeczności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 402/21 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r., sprawy P.W. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie z powodu kasacji pełnomocnika od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II Ko (…) p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć wnioskodawcę kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w P., wyrokiem z 26 lutego 2020 r., oddalił wniosek P.W. o przyznanie mu odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłe ze stosowania wobec niego niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny w (…) – po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2020 r. apelacji pełnomocnika wnioskodawcy – utrzymał w mocy pierwszoistancyjny wyrok. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył pełnomocnik P.W., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 5 k.c.
2 w zw. z art. 77, art. 64 ust. 2 i art. 41 ust. 5 Konstytucji przez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym zawężeniu okoliczności, które uzasadniają sprzeczność zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego, w sytuacji, w której podniesienie zarzutu przedawnienia stanowiło nadużycie prawa podmiotowego. W konsekwencji zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Okręgowy w P. wniósł w pisemnej odpowiedzi na kasację o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Przypomnieć trzeba, że w myśl art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje stronom tylko od wyroku sądu odwoławczego, a więc zarzuty rażącego naruszenia prawa, o których mowa w art. 523 § 1 k.p.k., powinny być kierowane przeciwko rozstrzygnięciu tego sądu, a nie przeciwko pierwszoinstancyjnemu orzeczeniu. Co prawda możliwe jest wystąpienie tzw. efektu przeniesienia, kiedy to sąd odwoławczy nienależycie rozpozna apelację, ale wówczas strona musi w kasacji sformułować zarzut dotyczący wadliwego procedowania instancji odwoławczej, w następstwie którego doszło do przeniknięcia uchybienia sądu a quo do orzeczenia sądu drugiej instancji (zob. postanow. SN z 11 marca 2021 r., V KK 61/21). Wskazaną wyżej regulację zignorował skarżący, atakując wprost rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w P. i rezygnując z przywołania przepisów naruszonych przez Sąd ad quem. Już tylko z tego powodu wolno stwierdzić, że kasacja znalazła się na granicy dopuszczalności. Gdyby przejść do porządku nad ową ewidentną wadliwością kasacji, to i tak nie sposób byłoby przypisać Sądowi Apelacyjnemu w (…) niewywiązania się z powinności, o których mowa w art. 433 § 2 k.p.k. Z motywacyjnej części zaskarżonego wyroku wynika wszak jasno, że Sąd ten rozważył w sposób wszechstronny i wyczerpujący wszystkie zarzuty podniesione w apelacji. W szczególności nad wyraz przekonywająco wykazał, że wnioskodawca uchybił terminowi określonemu w art. 555 k.p.k. i że podniesiony przez prokuratora zarzut przedawnienia żadną miarą nie kolidował z dyspozycją art. 5 k.c. Tezę autora
3 kasacji o nadużyciu przez prokuratora prawa wypadało ocenić jako jaskrawo dowolną i gołosłowną. W tym stanie rzeczy Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko oddalić kasację w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. as
Powiązane orzeczenia
- II KK 151/24 2024-06-13Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, podniesiony przez Skarb Państwa, może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, a w konsekwencji…
- II KK 347/18 2018-10-25Czy zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, podniesiony przez prokuratora, mógł zostać nieuwzględniony na podstawie art. 5 k.c. w sytuacji, g…
- II KK 64/14 2014-04-17Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego w sprawie o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie może być uwzględniona, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów prawa procesowego, które nie miały is…
- I KK 325/23 2023-11-13Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, dotycząca głównie kwestionowania wysokości zasądzonego zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, może być skuteczna, jeśli nie wykazano rażące…
- IV KK 201/17 2017-06-22Czy kasacja zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, a w istocie kwestionująca wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku tymczasowego aresztowania, może być uznana za oczywi…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 5 KCart. 77art. 64 ust. 2art. 41 ust. 5art. 519 KPKart. 523 § 1 KPKart. 433 § 2 KPKart. 555 KPKart. 636 § 1 KPKart. 637a KPK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy