V KK 409/21

WyrokIzba Karna2021-09-21

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania karnego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., mogą być skuteczne, gdy sąd odwoławczy nie dokonał reformatoryjnej zmiany ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. były nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że możliwość kwestionowania oceny dowodów w kasacji pojawia się jedynie wtedy, gdy sąd odwoławczy dokonuje zmiany ustaleń faktycznych na skutek odmiennej oceny dowodów. W niniejszej sprawie sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, nie dokonując reformatoryjnej zmiany ustaleń faktycznych, a jedynie dokonując pełnej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego, co spełniało wymogi rzetelnej kontroli odwoławczej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. A. za zmuszanie groźbą i przemocą do zwrotu wierzytelności oraz spowodowanie obrażeń ciała. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym brak prawidłowej kontroli odwoławczej i powierzchowne ustosunkowanie się do zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu i oddalił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził koszty obrony z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 409/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 września 2021 r. sprawy M. A. skazanego z art. 191§ 2 k.k. i art. 157§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. IV Ka [...], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. II K [...] na podstawie art. 535§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1.oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata R. J. – Kancelaria Adwokacka w W. - obrońcy z urzędu skazanego kwotę 442.80 zł ( czterysta czterdzieści dwa, 80/100), w tym 23% VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K [...] M. A. został uznany za winnego tego, że w okresie od 22 lipca do 25 sierpnia 2016 r. w W., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, groźbą pozbawienia życia, pobicia, włamania do mieszkania oraz przemocą polegającą na uderzaniu rękoma, z otwartej dłoni w głowę, w tym w twarz oraz kopnięciem w udo J. Z., zmuszał go do zwrotu wierzytelności w kwocie 200 zł i spowodował u niego obrażenia ciała w postaci obrzęku i drobnych ran punktowych grzbietu prawej dłoni, niewielkiego obrzęku w okolicy stawu skroniowo – żuchwowego prawego i stłuczenia uda prawego, które naruszały czynności narządów ciała na czas poniżej dni 7, czym działał na szkodę J. Z., tj. popełnienia czynu kwalifikowanego z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art.12 k.k. Za ten czyn oskarżony został skazany na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności z orzeczeniem nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w wysokości 1.000 zł. Wyrok ten był skarżony apelacją obrońcy oskarżonego. Po jej rozpoznaniu Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r, sygn. IV Ka [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. W kasacji zarzucił naruszenie: 1) art. 433§2 k.p.k., art. 457§3 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424§1 k.p.k. przez brak prawidłowej kontroli odwoławczej w zakresie zarzutów apelacji dotyczących przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji w sposób dowolny oceny dowodów, a w szczególności wobec przekroczenia przez Sąd Okręgowy granic swobodnej oceny dowodów przez odmowę wiarygodności wyjaśnieniom skazanego, przy jednoczesnym uznaniu wiarygodności relacji pokrzywdzonego, a także wobec przyjęcia ustaleń całkowicie dowolnych – wynikających z wadliwej oceny dowodów i naruszenia przepisów postępowania - w zakresie winy i sprawstwa skazanego, nieznajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a opartych na niepotwierdzonych domniemaniach faktycznych i dowodach, których wiarygodność w ocenie skazanego budzi poważne wątpliwości, 2) art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. przez niespełnienie wymogów w zakresie wyrokowania i sporządzenia uzasadnienia przez Sąd odwoławczy oraz dokonanie kontroli instancyjnej w sposób powierzchowny, z 3 jednoczesnym zaniechaniem pogłębionej analizy, a także ustosunkowaniem się do zarzutów apelacji w sposób ogólny, z ich pominięciem, a w konsekwencji w zasadzie uchyleniem się od kontroli odwoławczej. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, dlatego jej oddalenie mogło nastąpić na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. Skarżący formułując w punkcie pierwszym kasacji zarzut rzekomego naruszenia dyspozycji art. 433§2 k.p.k. w rzeczywistości dąży do ponownej kontroli podstawy faktycznej rozstrzygnięcia skonstruowanej przez Sąd pierwszej instancji w sposób zgodny z wymogami prawa procesowego, przy zrealizowaniu zasady swobodnej oceny dowodów, co słusznie zyskało aprobatę Sądu odwoławczego. Już na wstępie rozważań wskazać należało na błąd w samej strukturze pierwszego zarzutu kasacji nie do pogodzenia z zakresem kontroli odwoławczej zagwarantowanej przepisami prawa procesowego. Za uchybienie należało uznać wskazanie w zarzucie naruszenia przez Sąd odwoławczy treści art. 7, art. 410, art. 4242§1 k.p.k., w sytuacji gdy Sąd odwoławczy nie orzekał reformatoryjnie w tej sprawie. Dopiero wtedy gdy w instancji odwoławczej dokonuje się zmiany ustaleń faktycznych na skutek odmiennej oceny dowodów od tej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, pojawia się możliwość stawiania w kasacji zarzutów dotyczących prawidłowości oceny dowodów, zakresu wykorzystania dowodów, czy też tych dotyczących jakości sporządzonego uzasadnienia, które w takiej sytuacji powinno odpowiadać regułom obowiązującym sąd pierwszej instancji. Taka sytuacja w tej sprawie jak już podniesiono, nie zaistniała. Sposób sformułowania tego zarzutu przekonuje dosadnie co do rzeczywistego powodu wniesienia kasacji w tej sprawie, zaakcentowanego na wstępie rozważań. W kontekście tak odczytanego zarzutu podnieść należało, że po myśli dyspozycji art. 523§1 k.p.k. w kasacji nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów kwestionujących ustalenia faktyczne dokonane w sprawie. Odnosząc się do zakwestionowanej w kasacji 4 jakości kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu pierwszej instancji należało, w przekonaniu Sądu Najwyższego, stanowczo odrzucić tę sugestię zawartą w kasacji. Wbrew twierdzeniom zawartym w kasacji kwestionującym pierwszo - instancyjną ocenę dowodu z zeznań pokrzywdzonego podnieść należało, że Sąd odwoławczy dokonał pełnej i wszechstronnej analizy depozycji pokrzywdzonego, posiłkując się opinią biegłego psychologa, zeznaniami świadków, a także konfrontując te dowody z wyjaśnieniami oskarżonego i doszedł do trafnej konkluzji w aspekcie całokształtu materiału dowodowego co do prawidłowej - w płaszczyźnie dyspozycji art. 7 k.p.k. – oceny dowodu z zeznań pokrzywdzonego zaprezentowanej w orzeczeniu Sądu pierwszej instancji. W tej analizie wykazano również dlaczego zeznania poszczególnych świadków i w jakim zakresie należało uznać za wiarygodne. Sąd odwoławczy w szerokim wywodzie prawno – faktycznym, zamieszczonym w uzasadnieniu orzeczenia, rozważył zatem wszystkie zarzuty i wykazał dlaczego uznał je za niezasadne, przedstawiając w uzasadnieniu swojego orzeczenia swój tok rozumowania. Taka kontrola spełniała wszystkie rygory rzetelnej kontroli odwoławczej wskazane w art. 433§2 k.p.k. Przedstawiona argumentacja wskazuje na trafność oceny kasacji zaprezentowanej na wstępie rozważań. O kosztach obrony z urzędu rozstrzygnięto na podstawie § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 3, §17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U.2019.18). Z tych względów orzeczono jak wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 191§ 2 KKart. 157§2 KKart. 12 KKart. 535§3 KPKart. 191 § 2 KKart. 157 § 2 KKart.12 KKart. 433§2 KPKart. 457§3 KPKart. 7 KPKart. 410 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy