V KK 424/14

WyrokIzba Karna2015-04-30

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący traktowania zachowań oskarżonego jako dwóch odrębnych przestępstw, zamiast jednego przestępstwa ciągłego, i czy jego stanowisko w tej kwestii zostało należycie uzasadnione?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak należytego uzasadnienia swojego stanowiska w kwestii potraktowania zachowań oskarżonego jako dwóch odrębnych przestępstw, zamiast jednego przestępstwa ciągłego. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, dlatego Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej czynów przypisanych M. C. w punktach XXIII i XXIV wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
M. C. został skazany za udział w zorganizowanej grupie przestępczej i handel znacznymi ilościami substancji psychotropowych. Sąd Okręgowy przypisał mu popełnienie kilku przestępstw, a Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok, eliminując ustalenie o stałym źródle dochodu i wykreślając przepis art. 65 § 1 k.k. Obrońca M. C. wniósł kasację, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania przez nierozpoznanie przez Sąd Apelacyjny zarzutu dotyczącego traktowania czynów jako odrębnych przestępstw, zamiast jednego przestępstwa ciągłego. Sąd Najwyższy uwzględnił ten zarzut w części.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów przypisanych M. C. w punktach XXIII i XXIV wyroku Sądu pierwszej instancji i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Nakazał również zwrócić skazanemu opłatę od kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 424/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski Protokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Beaty Mik, w sprawie P. A., S. M., M. C. skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) i in., Z. Ł. skazanego z art. 263 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r., kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 2 grudnia 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 31 października 2012 r., I. uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej odnosi się do czynów przypisanych M. C. w punktach XXIII i XXIV wyroku Sądu pierwszej instancji i w tym zakresie sprawę tego skazanego przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu; 2 II. nakazuje zwrócić w/w skazanemu wniesioną opłatę od kasacji w kwocie 750 zł; III. oddala jako oczywiście bezzasadne kasacje wniesione przez obrońców P. A., S. M. i Z. Ł. oraz zwalnia tych skazanych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Prokurator oskarżył grupę osób, wśród nich M. C., któremu zarzucił, że: XII. (numeracja zarzutów jak w akcie oskarżenia) w okresie co najmniej od maja 2008 r. do 24 lutego 2009 r. na terenie całego kraju, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez M. M. i P. S., w skład której wchodzili: […] oraz inne ustalone i nieustalone osoby, której celem było wprowadzanie do obrotu oraz uczestnictwo w obrocie znacznych ilości środków odurzających i substancji psychotropowych, - tj. przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. XIII. w okresie co najmniej od maja 2008 r. do 24 lutego 2009 r. na terenie całego kraju, działając w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez M. M. i P. S., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii czterokrotnie uczestniczył w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, o łącznej wadze co najmniej 10 kilogramów, i tak: […], - tj. przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. XIV. (I) w okresie czerwca 2008 r. w K. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, w skład której wchodziły obok wymienionego podejrzanego inne ustalone i nieustalone osoby, której celem było wprowadzanie do obrotu znacznych ilości środków odurzających i substancji psychotropowych, - tj. przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. XV. (II) w okresie czerwca 2008 r. w K., działając w zorganizowanej grupie przestępczej w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii 3 uczestniczył w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowych w postaci 1 kilograma amfetaminy i 2 000 sztuk tabletek ecstasy, tj. przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 31 października 2012 r., rozstrzygnął o odpowiedzialności oskarżonych, przy czym M. C.: w pkt XXII wyroku, w ramach czynów zarzucanych mu w punktach 12 i 14 części wstępnej wyroku (w tym zakresie nie posługiwano się cyframi rzymskimi, co odnosi się i do dalszych rozstrzygnięć), uznał za winnego tego, że w okresie co najmniej od maja 2008 r. do 24 lutego 2009 r. na terenie całego brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez M. M. i P. S., w skład której wchodzili […] oraz inne ustalone i nieustalone osoby, której celem było wprowadzanie do obrotu oraz uczestnictwo w obrocie znacznych środków odurzających i substancji psychotropowych, to jest przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; w pkt XXIII wyroku uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie 13 części wstępnej wyroku, z tym ustaleniem, iż opisanych w nim zachowań mających dwukrotnie miejsce w październiku 2008 r. w L. oraz w grudniu 2008 r. w R. dopuścił się działając również wspólnie i w porozumieniu ze Z. Ł. , a zachowania mającego miejsce w styczniu 2009 r. w J. działając wspólnie i w porozumieniu ze Z. Ł. i M. K. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym do dnia 8. 12. 2011 r. w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, po 20 złotych każda; w pkt XXIV wyroku, w ramach czynu zarzucanego mu w pkt 15 części wstępnej wyroku, uznał go za winnego tego, że w czerwcu 2008 r. w K., działając w zorganizowanej grupie przestępczej wspólnie i w porozumieniu z […] uczestniczył w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowych w postaci 1 kilograma amfetaminy i 2000 tabletek ecstasy, tj. przestępstwa z art.56 ust. 3 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym do 8. 12. 2012 r. (tak w oryginale, powinno być: 2011 r.) w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie tych przepisów wymierzył mu karę 1 4 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, po 20 złotych każda, w pkt XXV wyroku na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 k.k. połączył oskarżonemu orzeczone kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny i wymierzył mu karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, po 20 złotych każda, a w pkt XXVI na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej przestępstwami w łącznej wysokości 18.460 zł. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył M. C. (zbędne jest każdorazowe przytaczanie drugiego imienia oskarżonego) okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 19.08.2009 r. do 10.02.2010 r., a na podstawie art. 627 w zw. z art. 633 k.p.k. zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe "stosownie do udziału w sprawie”, w tym opłatę w kwocie 880 zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł m.in. obrońca M. C. Zaskarżył wyrok w całości w zakresie, w jakim dotyczy tego oskarżonego, zarzucając: „ I. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to naruszenie przepisów: 1. art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k. oraz art. 5 k.p.k. przez dowolną ocenę dowodów, bez ich należytego uzasadnienia, przy pominięciu wyjaśnień oskarżonego i wydanie wyroku opartego na dowodach osobowych w postaci wyjaśnień O. S., M. M. i M. K. - pomimo, że dowody te mogą budzić uzasadnione wątpliwości i nie powinny być uznane za wystarczające do uznania za udowodnione sprawstwa oskarżonego, z różnych powodów co do każdej z tych osób: - w odniesieniu do wyjaśnień O. S. stwierdzić trzeba niemożność realizacji zasady bezpośredniości i brak zagwarantowania oskarżonemu prawa do obrony, - w odniesieniu do wyjaśnień oskarżonych M. M. i M. K. konieczne jest stwierdzenie, że dowody te będące pomówieniami należy traktować w sposób ostrożny mając na uwadze, że oskarżeni ci zmieniali wyjaśnienia w sposób krańcowy, a przed Sądem ostatecznie je odwołali, co powinno skutkować osłabieniem ich wiarygodności i tym samym dezawuację ich mocy dowodowej, 5 a nadto w sprawie nie wykonano analiz chemicznych pozwalających na jednoznaczne ustalenie rodzaju środków będących ewentualnie przedmiotem obrotu, mimo, że Sąd I instancji ustalił, że środki te były mieszane, bez dostatecznego wyjaśnienia takiego stanowiska Sądu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie obiektywnie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego (korzystającego wszak z zasady domniemania niewinności); 2. art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. przez dowolne ustalenie, że istnieją dowody pozwalające uznać za udowodniony zarzut działania oskarżonego M. C. w ramach zorganizowanej grupy przestępczej oraz dowolne ustalenia prowadzące do błędnego traktowania czynów opisanych w punktach XIII i XV | II | części wstępnej wyroku, jako odrębnych przestępstw; 3. art. 424 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez globalne powołanie się na dowody (strony 67 - 76 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), bez koniecznego w tej sprawie ustalenia zależności każdego z tych dowodów w całości lub w konkretnym fragmencie od poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia i uzasadnienia, co w istocie stanowi niedopuszczalne streszczenie dowodów zamiast dokonania ustaleń faktycznych i wskazania, na jakich dowodach zostały oparte, co uniemożliwia ocenę prawidłowości procesu rozumowania Sądu I instancji oraz kontrolę instancyjną; 4. art. 14 § 1 k.p.k. przez skazanie oskarżonego M. C. za czyny z punktów: 12, 13, 14 i 15 części wstępnej wyroku pomimo, że w części tej nie ma wymienionych czynów o takiej numeracji, są natomiast zarzuty opisane w pkt XII, XIII, XIV | I | i XV | II |, co z pewnością nie jest oznaczeniem tożsamym, skutkiem czego oskarżonego tego skazano za czyny mu nie zarzucone; w sytuacji uznania powyższego za oczywistą omyłkę konieczne jest stosowne sprostowanie; II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, przez niesłuszne uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, mimo poważnych wątpliwości w tym zakresie, wynikających ze zgromadzonych dowodów, a zwłaszcza przypisanie 6 oskarżonemu działania przestępczego w zorganizowanej grupie przestępczej, pomimo braku dowodów na powyższe; a nadto z ostrożności procesowej (na wypadek nieuwzględnienia wyżej wskazanych zarzutów): III. rażącą niewspółmierność kary, przez wymierzenie oskarżonemu M. C. bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym dwa lata pozbawienia wolności, co uniemożliwia warunkowe zawieszenie jej wykonania, mimo istnienia po stronie oskarżonego dodatniej prognozy kryminologicznej, wynikającej z dotychczasowej niekaralności oraz pozytywnej postawy rodzinnej”. Obrońca postulował zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie M. C. od postawionych mu zarzutów albo uchylenie wyroku w stosunku do tego oskarżonego i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2013 r., rozstrzygając odnośnie do M. C. zmienił wobec niego zaskarżony wyrok w ten sposób, że: A. odnośnie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt XXII części dyspozytywnej wyroku ze składu osobowego zorganizowanej grupy przestępczej, w której oskarżony ten brał udział, wyeliminował także […] oraz przyjął że P. S. brał udział w kierowaniu tą grupą do dnia 24 października 2008 r.; B. odnośnie czynów przypisanych oskarżonemu w pkt XXIII oraz w pkt XXIV części dyspozytywnej wyroku, a opisanych w pkt XIII i XV części wstępnej tego wyroku, z opisu tych czynów wyeliminował ustalenie, że oskarżony M. C. z popełniania tych przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu i w konsekwencji z podstawy skazania i wymiaru kary za te przestępstwa wyeliminował przepis art. 65 § 1 k.k., a nadto ustalił, że oskarżony dopuścił się tych przestępstw uczestnicząc w grupie przestępczej, w kierowaniu którą P. S. brał udział w do dnia 24 października 2008 r.; C. odnośnie orzeczenia zawartego w pkt XXVI wyroku w miejsce kwoty 18 460 zł orzekł przepadek równowartości korzyści osiągniętej z przestępstwa w kwocie 880 zł. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w stosunku do M. C. utrzymał w mocy oraz zwolnił tego oskarżonego od ponoszenia kosztów procesu za postępowanie odwoławcze. 7 Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł m.in. obrońca aktualnie skazanego M. C. Zaskarżył wyrok w części odnoszącej się do tego skazanego, niedotyczącej kosztów, tj. rozstrzygnięcie zmieniające oraz rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy wyrok Sądu I instancji. Zarzucił wyrokowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: „I. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to: 1. art. 437 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 424 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k., a także art. 6 k.p.k., art. 425 § 1 k.p.k. i art. 433 k.p.k. w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i w zw. z art. 440 k.p.k., a także art. 457 § 3 k.p.k. przez brak uchylenia wyroku Sądu I instancji przez Sąd odwoławczy pomimo dokonania przez Sąd I instancji pozbawionej obiektywizmu, niezgodnej z regułami rządzącymi oceną dowodów, dowolnej oceny dowodów, bez ich należytego uzasadnienia, przy pominięciu wyjaśnień oskarżonego i wydanie wyroku opartego na dowodach osobowych w postaci wyjaśnień […] - pomimo, że dowody te budzą uzasadnione wątpliwości i nie powinny być uznane za wystarczające do uznania za udowodnione sprawstwa M. C., z różnych powodów co do każdej z tych osób: - w odniesieniu do wyjaśnień O.S. stwierdzić trzeba niemożność realizacji zasady bezpośredniości i brak zagwarantowania oskarżonemu prawa do obrony, - w odniesieniu do wyjaśnień oskarżonych M. M. i M. K. konieczne jest stwierdzenie, że dowody te będące pomówieniami należy traktować w sposób ostrożny mając na uwadze, że oskarżeni ci zmieniali wyjaśnienia w sposób krańcowy, a przed Sądem I instancji ostatecznie je odwołali, co powinno skutkować osłabieniem ich wiarygodności i tym samym dezawuację ich mocy dowodowej, a nadto w sprawie nie wykonano analiz chemicznych pozwalających na jednoznaczne ustalenie rodzaju środków będących ewentualnie przedmiotem obrotu, mimo, że Sąd I instancji ustalił (a Sąd odwoławczy to zaaprobował), że środki te były mieszane, a nadto przez całkowicie dowolne ustalenie, że M. C. był członkiem i działał w ramach zorganizowanej grupy przestępczej („grupy l."), 8 a nadto przez dowolne ustalenia prowadzące do błędnego traktowania czynów opisanych w punktach XIII i XV. | II | części wstępnej wyroku, jako odrębnych przestępstw; bez dostatecznego wyjaśnienia takiego stanowiska Sądu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie obiektywnie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego (korzystającego wszak z zasady domniemania niewinności); 2. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez brak rozpoznania przez Sąd odwoławczy wszystkich zarzutów apelacji, polegających w szczególności na naruszeniu prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, a mianowicie art. 14 § 1 k.p.k. przez skazanie M. C. za czyny z punktów 12, 13, 14 i 15 części wstępnej wyroku pomimo, że w części tej nie ma wymienionych czynów o takiej numeracji, są natomiast zarzuty opisane w pkt XII, XIII, XIV | I | i XV | II | - co z pewnością nie jest oznaczeniem tożsamym, skutkiem czego oskarżonego tego skazano za czyny mu nie zarzucone; II. obrazę prawa materialnego, a to art. 258 § 1 k.k. jest jego niewłaściwe zastosowanie do zachowania skazanego M. C., w sytuacji gdy sam Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (strony 60 – 61) stwierdził, że M. C. stanowczo zaprzeczył, aby miał świadomość istnienia grupy przestępczej bądź aby akceptował swój udział w grupie, a jednocześnie nie sposób przyjąć, że [ M. C.] spełnił kryteria warunkujące uznanie go za członka „grupy l.”, albowiem „nie ujawniono dowodów potwierdzających, że [M. C.] uzgadniał jakieś stałe wzajemne usługi lub przysługi dla grupy, ustalał zasady współdziałania", a „zarazem brak jest racjonalnych przesłanek do uznania, że takie dowody obiektywnie istnieją, mogą być ujawnione i przeprowadzone”. Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do M. C. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniosła o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej i takie stanowisko zajęła też na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 9 W protokole rozprawy kasacyjnej odnotowano, że Przewodniczący poinformował, iż pisemne uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego zostanie sporządzone tylko w części dotyczącej uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego. Wynika to z faktu, że na rozprawie kasacyjnej, w obecności skazanego M. C. oraz jego obrońcy, przedstawiono powody rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, wskazując na oczywistą bezzasadność prawie wszystkich podniesionych w kasacji zarzutów. W szczególności zwrócono uwagę, że zarzut z pkt I. 1, niezależnie od wymienienia jako naruszonych przepisów, których obraza w ogóle nie wchodziła w rachubę (np. art. 425 § 1 k.p.k.), powiela zagadnienia podniesione w apelacji i – z jednym wyjątkiem – bezzasadnie utrzymuje, że do zagadnień tych nie odniósł się Sąd Apelacyjny. Z kolei, w nawiązaniu do zarzutu z pkt I. 2, stwierdzono, że mimo nieodniesienia się przez Sąd ad quem do zarzutu z pkt I. 4 apelacji, uchybienie to nie mogło mieć żadnego, tym bardziej istotnego wpływu na treść orzeczenia, jako że posługiwanie się przez Sąd meriti niejednolitym zapisem (raz przy użyciu cyfr rzymskich, raz przy użyciu cyfr arabskich) numeracji zarzutów postawionych ówcześnie oskarżonemu M. C. z pewnością nie oznacza, że, jak twierdzi obrońca, „oskarżonego tego skazano za czyny mu nie zarzucone”. Ma przy tym swoją wymowę okoliczność, że w uzasadnieniu kasacji, podobnie jak w apelacji, jej autor dopuszcza możliwość uznania niejednolitości oznaczania numeracji zarzutów za „oczywistą omyłkę”, należy rozumieć, że omyłkę pisarską. Wreszcie, w odniesieniu do zarzutu z pkt II kasacji, zwrócono uwagę, że bazuje on na wykorzystaniu omyłki Sądu, która bez wątpienia ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej. Po prostu, co jednoznacznie wynika z odpowiednich fragmentów uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego (zob. s. 77, 95, a zwłaszcza s. 125 - 126), wymienienie M. C. w licznym gronie osób, co do których Sąd przeprowadził wywód wykazujący brak podstaw do przypisania im przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., nastąpiło w wyniku nieuwagi sędziego sporządzającego uzasadnienie i przeoczenia omyłki przez pozostałych sędziów podpisujących ten dokument. Nie można było jednak odmówić racji obrońcy, gdy wskazywał on, co prawda niezbyt klarownie (powinien to uczynić w ramach zarzutu z pkt I. 2 kasacji), jednak czytelnie, na nieodniesienie się przez Sąd Apelacyjny, z możliwością istotnego wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia, do ujętego w pkt I. 2 apelacji zarzutu 10 nieprawidłowego potraktowania przez Sąd meriti czynów (zachowań) opisanych w punktach XIII i XV (II) części wstępnej wyroku, jako odrębnych przestępstw. Co prawda, Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzutów przedstawionych w skardze apelacyjnej obrońcy oskarżonego M. C. nie uwzględnił, „uznając je w całości za bezzasadne”, co sugeruje, że i wymieniony zarzut miał w polu widzenia i oceny. Rzecz jednak w tym, że w części motywacyjnej wyroku Sąd ad quem nie przedstawił w tym względzie żadnego wywodu, co nasuwa odczucie, iż zapewnienie wskazujące na rozważenie wszystkich zarzutów przedstawionych w apelacji jest jedynie deklaracją, odbiegającą od rzeczywistego przebiegu narady składu orzekającego. Tymczasem podniesione przez obrońcę zagadnienie było o tyle ważkie, że w grę wchodziło zajęcie przez Sąd Apelacyjny stanowiska, czy prawidłowo Sąd I instancji zachowanie oskarżonego potraktował jako dwa, a nie jedno przestępstwo. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w interesie oskarżonego było przyjęcie tego drugiego wariantu. W szczególności Sąd odwoławczy powinien przedstawić wywód, w ramach którego miałby na uwadze, że: - Sąd Okręgowy nie podzielił przedstawionej w akcie oskarżenia koncepcji, że M. C. dopuścił dwóch przestępstw z art. 258 § 1 k.k., z których jedno miałoby polegać na braniu udziału w czerwcu 2008 r. w K. w zorganizowanej grupie przestępczej [zarzut z pkt XIV (I)] i skazał tego oskarżonego za jedno przestępstwo, wyczerpujące znamiona wymienionego przepisu; - Sąd Okręgowy z niewielką modyfikacją przypisał oskarżonemu czyn ujęty w pkt XIII części wstępnej wyroku, którego opis wskazuje na działanie oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej i uczestniczenie w okresie co najmniej od maja 2008 r. do 24 lutego 2009 r. na terenie całego kraju, w ramach przestępstwa ciągłego (art. 12 k.k.), w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowych. Nie zmienia tego faktu ograniczenie się przez Sąd orzekający do podania podstawy prawnej wymiaru kary, bez podania podstawy prawnej skazania, w której, tak jak w akcie oskarżenia, powinien się znaleźć art. 12 k.k.; - opis czynu z pkt XV (II) części wstępnej wyroku, za który oskarżony został odrębnie skazany, pod względem czynności wykonawczej (działanie w zorganizowanej grupie przestępczej, niewątpliwie tej samej, co wyżej wymieniona i uczestniczenie w obrocie znaczną ilością substancji psychotropowych), osób 11 współdziałających, miejsca (rzecz jasna, K. pozostaje w obrębie „całego kraju”) oraz czasu działania (czerwiec 2008 r.), zdaje się nie wykluczać możliwości usytuowania tego czynu w ramach przestępstwa ciągłego z pkt XIII części wstępnej wyroku. W tym stanie rzeczy stanowisko Sądu Apelacyjnego o bezzasadności wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy M. C., co siłą rzeczy odnosi się również do zarzutu kwestionującego potraktowanie zachowań oskarżonego, polegających na uczestniczeniu w obrocie substancjami psychotropowymi, jako dwóch odrębnych przestępstw, należało uznać za gołosłowne, zatem wyartykułowane z rażącą obrazą art. 457 § 3 k.p.k. Uchybienie to wypadało uznać za rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a w konsekwencji uchylić wyrok Sądu Apelacyjnego w części, w jakiej odnosi się do czynów przypisanych M. C. w punktach XXIII oraz XXIV wyroku Sądu I instancji i w tym zakresie sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Miała przy tym znaczenie okoliczność, że stanowisko Sądu odwoławczego było niemożliwe do skontrolowania przez pryzmat uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, bowiem i w tym dokumencie nie ma żadnego nawiązania do przedmiotowego zagadnienia. Ta uwaga odnosi się też do odpowiedzi prokuratora na kasację. Sąd odwoławczy, rozpoznając w ograniczonym zakresie sprawę M. C., skupi uwagę na podniesionym przez jego obrońcę zagadnieniu możliwości oceny zachowania oskarżonego jako jednego przestępstwa i stanowisko, które w tym względzie zajmie – pozytywne, względnie negatywne – w należyty sposób uzasadni. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. nakazując zwrócenie skazanemu uiszczonej przez niego opłaty od kasacji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 ust. 3art. 263 § 2 KKart. 258 § 1 KKart. 12 KKart. 65 § 1 KKart.56 ust. 3art. 85art. 86 § 1 KKart. 45 § 1 KKart. 63 § 1 KKart. 627art. 633 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy