V KK 466/23

V KK 466/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie K.A., w przedmiocie wyroku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 273/23, uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku. (TM) V KK 466/23 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Płocku wyrokiem łącznym z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 273/23, wydanym w stosunku do K.A., skazanego prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w .z dnia 9 lutego 2023 r., w sprawie o sygnaturze akt II K […] za występek z art. 207 § 1 k.k., popełniony w okresie od 1 marca 2022 r. do 31 marca 2022 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres 3 lat tytułem próby; orzeczono również środki karne w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi: H.A. i K.A.1. osobiście, na odległość, w tym z wykorzystaniem innych osób, telefonu, Internetu i innych środków komunikowania się na odległość oraz zakazu zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 150 metrów na okres 4 lat; 2. Sądu Rejonowego P. z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie o sygnaturze akt II K […], za występek z art. 281 k.k. popełniony w dniu 30 maja 2022 r. na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres 2 lat tytułem próby; połączył kary wymierzone ww. wyrokami i wymierzył K.A. karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I.), a ponadto ustalił, że w pozostałej części połączone wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu (pkt II.) i zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa (pkt III.). Powyższy wyrok łączny nie został zaskarżony zwyczajnym środkiem odwoławczym i uprawomocnił się z dniem 17 sierpnia 2023 r. Kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. od ww. wyroku, na korzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości i zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego – art. 89 § 1b k.k. i art. 86 § 1 k.k., polegające na połączeniu prawomocnie orzeczonych wobec K.A. kar 5 miesięcy oraz roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania i wymierzenie kary łącznej 10 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu powyższych norm kara łączna mogła zostać orzeczona w granicach od 7 miesięcy do 8 miesięcy pozbawienia wolności”. Skarżący wniósł o V KK 466/23 3 uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Ma rację skarżący, że zaskarżony wyrok łączny został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa, wskazanych w zarzucie kasacji. Zgodnie z art. 89 § 1b k.k. sąd orzeka karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, przyjmując, że miesiąc kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Jednocześnie zgodnie z art. 86 § 1 k.k. Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając wymiaru kar wskazanych w tym przepisie. Mając na względzie powyższe regulacje, a także wymiar kar prawomocnie orzeczonych wobec skazanego z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, łączeniu podlegała kara wymierzona wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie o sygnaturze akt II K […] w wymiarze 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz kara wymierzona wyrokiem Sądu Rejonowego P. z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie o sygnaturze akt II K […] wymiarze roku pozbawienia wolności. Tym samym wymierzając karę łączną Sąd Rejonowy miał możliwość orzec ją w granicach powyżej najwyższej z kar jednostkowych (najwyższa kara jednostkowa – rok pozbawienia wolności) do sumy kar jednostkowych (rok i 5 miesięcy pozbawienia wolności). Po zastosowaniu przeliczenia z art. 89 § 1b k.k. granice możliwej do wymierzenia w tej sprawie kary łącznej kształtowały się następująco: powyżej 6 miesięcy pozbawienia wolności, nie więcej niż 8 miesięcy i 15 dni pozbawienia wolności. Jako że zgodnie z art. 86 § 1 in fine k.k., karę łączną pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach, w tej sprawie możliwe było orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania w wymiarze 7 miesięcy lub 8 miesięcy. Tym samym orzeczenie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności było wymierzeniem kary powyżej górnej granicy zakreślonej przez ustawę. V KK 466/23 4 Wymierzenie kary łącznej poza granicami wyznaczonymi przez art. 86 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i zawsze ma, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 21 grudnia 2021 r., III KK 358/21; 29 listopada 2021 r., V KK 562/21). Ten wpływ uwidacznia się w tym, iż skazany ponosi dolegliwość inną niż została przewidziana w ustawie, w odniesieniu do okoliczności tej sprawy – zbyt surową. Przeprowadzając postępowanie ponownie, Sąd Rejonowy zobowiązany będzie uczynić zadość treści norm prawa materialnego, mających wpływ na kształt rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. (TM) [ał]