V KK 485/20

WyrokIzba Karna2020-12-18

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym dotyczące podpisania wyroku, złożenia wniosku o ściganie, zmiany opisu czynu oraz obsady sądu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że w sprawie nie wystąpiły żadne z podnoszonych bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Podpis na wyroku został uznany za prawidłowy, wniosek o ściganie za skuteczny, zmiana opisu czynu mieściła się w granicach oskarżenia, a sędzia delegowany do sądu okręgowego zachował uprawnienia do orzekania w sądzie macierzystym. W konsekwencji, kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego P. M. wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za przestępstwo uporczywego nękania (art. 190a § 1 k.k.). Zarzuty kasacji dotyczyły naruszenia przepisów postępowania, w tym braku podpisu na wyroku, braku wniosku o ściganie, przekroczenia granic oskarżenia przy zmianie opisu czynu oraz nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 485/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy P. M., skazanego za popełnienie przestępstwa z art. 190a § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w W., z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt IV Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. .z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt XII K (…) p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2.obciążyć skazanego P. M. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE P. M. oskarżony został o to, że w okresie od 2 grudnia 2018 r. do 12 grudnia 2018 r. uporczywie nękał S.B. za pomocą wiadomości wysyłanych za pośrednictwem aplikacji internetowych oraz nawiązując kontakt z jej znajomymi, czym wzbudził w pokrzywdzonej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, tj. o przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt XII K (…), uznał P. M. za winnego tego, że w okresie od 2 grudnia 2018 r. do 12 grudnia 2 2018 r. poprzez wysyłanie za pomocą aplikacji internetowych licznych wiadomości o treści, które wzbudzały w pokrzywdzonej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia oraz poprzez nawiązywanie kontaktu z jej znajomymi poprzez wysłanie za pomocą aplikacji internetowych licznych wiadomości, które w istotny sposób naruszały jej prywatność, uporczywie nękał S. B. , tj. popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. i za to na podstawie art. 190a § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k. wymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30,00 zł. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary grzywny sąd zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w dniach od 13 grudnia 2018 r. godz. 15:20 do dnia 14 grudnia 2018 r. godz. 16:55 przyjmując, że jeden dzień pozbawienia wolności odpowiada dwóm stawkom dziennym grzywny. Sąd orzekł również w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Sąd Okręgowy w W. , po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego, wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego P. M. , który zaskarżając go w całości, zarzucił: 1. stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, naruszenie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. - polegające na jego niezastosowaniu i nieuchyleniu wyroku Sądu I instancji oraz nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji braku możliwości stwierdzenia czy orzeczenie zostało podpisane przez osobę biorącą udział w jego wydaniu (zarzut opisany w pkt II kasacji); 2. stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. -polegające na jego niezastosowaniu i nieuchyleniu wyroku sądu I instancji oraz nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji zaistnienia braku prawidłowo złożonego wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną, który to brak nie został uzupełniony na etapie postępowania sądowego przed sądem I instancji jak i później w postępowaniu przed sądem II instancji (zarzut opisany w pkt III kasacji); 3 3. stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. - polegające na jego niezastosowaniu, nieuchyleniu wyroku sądu I instancji oraz nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania i uznaniu za prawidłowe dokonanie przez sąd I instancji, dopiero na etapie ogłaszania wyroku, istotnej dla zakresu odpowiedzialności karnej skazanego zmiany opisu czynu zarzucanego skazanemu, poprzez dodanie znamienia skutkowego „istotnego naruszenia prywatności pokrzywdzonej”, podczas gdy dodanie znamienia skutkowego w postaci „istotnego naruszenia prywatności pokrzywdzonej” wykroczyło poza granice oskarżenia i w tym zakresie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela (zarzut opisany w pkt IV kasacji); 4. stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. - polegające na jego niezastosowaniu i nieuchyleniu wyroku sądu I instancji oraz nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji nienależytego obsadzenia sądu I instancji na rozprawie 14 sierpnia 2019 r. (zarzut opisany w pkt V kasacji). Podnosząc takie zarzuty w kasacji, obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanego P. M. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Przede wszystkim Sąd Najwyższy podkreśla, że w pełni akceptuje stanowisko Sądu Okręgowego w W. oraz prokuratora wyrażone w pisemnej odpowiedzi na kasację, co do tego, że w sprawie nie wystąpiła żadna z bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w kasacji. Zauważyć należy, że kasacja w swoich pierwszych trzech punktach powiela zarzuty stawiane również 4 w apelacji, co do których Sąd odwoławczy w sposób rzeczowy i wyczerpujący odniósł się oraz prawidłowo stwierdził, że są one całkowicie bezzasadne. Odnosząc się do pierwszego zarzutu należy jedynie dodać, że wbrew twierdzeniu skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie o sygn. XII K (…) został podpisany przez osobę biorącą w jego wydaniu, a więc nie doszło do naruszenia art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Znak graficzny znajdujący się pod tym orzeczeniem jest podpisem w rozumieniu art. 113 k.p.k. i należy jednoznacznie przyjąć, że został on nakreślony przez sędziego referenta, orzekającego w składzie jednoosobowym, a wynika to również z zapisu protokołu rozprawy z dnia wydania wyroku, iż po sporządzeniu i podpisaniu wyroku, Przewodniczący ogłosił go publicznie. Ten zapis oraz podpisy pod protokołem nie został przez skarżącego zakwestionowane. Wydaje się również konieczne wskazanie, że przy takim podejściu i takich poglądach obrońcy oraz skazanego, tylko podpisanie wyroku w obecności skarżących i to po uprzednim zweryfikowaniu tożsamości sędziego, nie będzie przez nich kwestionowane. Byłoby to jednak całkowicie niezgodne z obowiązującymi przepisami. Drugi zarzut jest również oczywiście bezzasadny. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pokrzywdzona S. B. nie tylko złożyła zawiadomienie o popełnionym przestępstwie, ale również prawnie skuteczny wniosek o ściganie i do czasu zakończenia postępowania, nawet nie próbowała go cofnąć. Obrońca skazanego wprawdzie zauważa treść tego wniosku, który znajduje się na K- 2 akt sprawy, jednakże po raz kolejny stara się sugerować wystąpienie okoliczności, które nie miały miejsca. Jeżeli faktycznie zdaniem obrońcy mogło dojść do sfałszowania protokołu w części, w której znajduje się wniosek, winien był on przede wszystkich zawiadomić organy ścigania o popełnieniu przestępstwa, a nie w kasacji twierdzić, że doszło do dopisania tego wniosku w późniejszym czasie, chociaż nie precyzuje on kiedy i przez kogo. Chybione jest również twierdzenie obrońcy, że w sprawie brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że Sąd Rejonowy orzekał z przekroczeniem granic oskarżenia dokonując zmiany opisy czynu przypisanego oskarżonemu, nie wystąpiła więc w sprawie bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd ten rozpoznał sprawę w 5 granicach tego samego zdarzenia historycznego, gdyż została zachowana tożsamość oskarżonego, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia oraz tożsamość przedmiotu zamachu. Przedmiotem ochrony z art. 190a § 1 k.k. jest wolność człowieka, a także prawo do prywatności. Dokonując zmiany opisu czynu, w ramach tego samego przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. obracał się Sąd w kategoriach tego samego czynu, a nie innego przestępstwa. Nie zasługuje również na akceptację twierdzenie skarżącego, że Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r., a więc w dniu kiedy został wydany wyrok, był nienależycie obsadzony. Wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. skarżący upatruje w tym, że sędzia orzekająca w tej sprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. była delegowana do orzekania w Sądzie Okręgowym, a więc została wyłączona ze składu sądu macierzystego i nie miała uprawnień do orzekania. Na poparcie takiego stanowiska skarżący przywołuje pogląd SSN W.K.. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że pogląd ten jest wyraźnie odosobniony i nie znalazł aprobaty ani w judykaturze ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Zgodzić się natomiast należy z poglądem prawnym wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. I KZP 13/12 (OSNKW 2012, z. 9, poz. 87), w której podkreślono, że jedną z ustrojowych zasad wymiaru sprawiedliwości jest wykonywanie przez sędziego obowiązków służbowych w jego sądzie macierzystym. Mocą aktu delegacji sędzia uzyskuje upoważnienie do orzekania poza sądem macierzystym, jednakże udzielenie sędziemu delegacji nie pozbawia go prawa do orzekania w sądzie macierzystym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego P. M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 190a § 1 KKart. 37a KKart. 63 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 6 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 10 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 113 KPKart. 636 § 1 KPK§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy