V KK 562/22
WyrokIzba Karna2023-04-06
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego ma prawo kwestionować podstawę prawną i cel żądania przez Sąd Najwyższy akt osobowych sędziego w ramach postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wskazał, że Prezes Sądu Okręgowego nie ma uprawnień do kwestionowania podstawy prawnej ani celu postanowienia Sądu Najwyższego o żądaniu akt osobowych sędziego. Organ prowadzący postępowanie karne, w tym Sąd Najwyższy, jest uprawniony do żądania pomocy od instytucji państwowych, w tym wydania określonego przedmiotu, jakim są akta osobowe, jeśli jest to konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Uchylanie się od wykonania takiego zobowiązania może skutkować nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 marca 2023 r. zażądał od Prezesa Sądu Okręgowego w P. przesłania akt osobowych sędzi A. G. Prezes Sądu Okręgowego odpowiedział, wzywając Sąd Najwyższy do uzupełnienia pisma poprzez wskazanie podstawy prawnej żądania oraz wykazania związku żądanych dokumentów ze sprawą. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z urzędu w kwestii pozyskania dokumentacji niezbędnej do kontroli kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w P. do wykonania postanowienia z dnia 14 marca 2023 r. i wydania akt osobowych sędzi A. G. w terminie 7 dni, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej.Pełny tekst orzeczenia
V KK 562/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie J. B. skazanego za czyn z art. 177 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. z urzędu w kwestii pozyskania dokumentacji niezbędnej do kontroli zaskarżonego kasacją obrońcy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt IV Ka 557/21 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt VII K 330/20, na podstawie art. 15 § 2 k.p.k. w zw. z art. 287 § 1 k.p.k. w zw. z art. 285 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł zobowiązać Prezesa Sądu Okręgowego w P. do wykonania postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. i wydania akt osobowych Pani sędzi A. G. (pkt. 2 postanowienia) w terminie 7 dni od otrzymania odpisu tego postanowienia, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej. UZASADNIENIE Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 marca 2023 r. ([…]), stanowiącego odpowiedź na wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. w sprawie V KK 562/22 żądanie przesłania akt osobowych sędziego A. G., wynika, że wzywa on Sąd Najwyższy do uzupełnienia pisma
V KK 562/22 2 dotyczącego żądania akt poprzez wskazanie podstawy prawnej żądanej informacji oraz wykazania dlaczego takie dokumenty są żądane od „osoby trzeciej” i jaki mają związek z rozpoznawaną sprawą. W związku z treścią tego pisma, z którego wynika bezspornie, że Prezes Sądu Okręgowego w P. nie ma wiedzy co do podstawy prawnej wydanego postanowienia, Sąd Najwyższy realizując funkcję uświadamiania (ustawowo określaną jako funkcja informacyjna - art. 16 § 2 k.p.k.), z reguły stosowaną wobec podmiotów nie znając określonych regulacji prawnych (Prezes Sądu Okręgowego takie regulacje powinien znać z racji zajmowanego stanowiska), wskazuje, że zgodnie z obowiązującym art. 15 § 2 k.p.k. organ prowadzący postępowanie karne (takim są sądy, w tym także Sąd Najwyższy rozpoznający kasację) uprawniony jest do żądania udzielenia mu pomocy przez instytucje państwowe i społeczne w terminie przez ten organ wyznaczonym. Wskazać również trzeba Prezesowi Sądu Okręgowego w P., że jednym z elementów takiego żądania może być wydanie określonego przedmiotu (art. 287 § 1 k.p.k.), który jest – w ocenie właściwego sądu – konieczny do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Akta osobowe sędziego bezspornie są zaś „przedmiotem”. Bezpodstawne uchylenie się od wykonania takiego zobowiązania skutkować może nałożeniem sankcji określonej w art. 285 § 1 k.p.k. (art. 287 §1 k.p.k.). Poinformować także trzeba, że postanowienie Sądu Najwyższego jest niezaskarżalne i podlega niezwłocznemu wykonaniu, a zatem Prezes Sądu Okręgowego (tak jak i żaden inny pozasądowy organ lub podmiot) nie ma uprawnienia (kompetencji) do przedstawiania „wezwań” celem wykazywania przesłanek i podstaw wydanego przez sąd (jakikolwiek, w tym co oczywiste – Sąd Najwyższy) orzeczenia, a zmiana orzeczenia może nastąpić tylko w drodze rozpoznania stosownych środków procesowych. Zamykając więc realizację misji informacyjnej, świadczonej na rzecz podmiotu, na którego może być nałożona kara porządkowa, Sąd Najwyższy musi na zakończenie podkreślić, że przepisy procedury karnej nie zostawiają jednostce wezwanej do wykonania określonego polecenia, przestrzeni do prowadzenia jakiejkolwiek polemiki co do powodów i podstawy faktycznej wydania określonego postanowienia przez Sąd Najwyższy; ta ostatnia sfera jest bowiem sferą orzeczniczą.
V KK 562/22 3 Jeśli zatem postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. nie zostanie wykonane w zakreślonym obecnie (ostatecznym) terminie to konsekwencją procesową będzie nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 3000 zł. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji. [SOP] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 426/25 2026-02-04Czy udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku z mocy art.…
- II KK 39/25 2025-03-26Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. w składzie sądu orzekającego, w konkretnych okolicznościach, może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z…
- III KK 534/24 2025-11-13Czy udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art…
- III KK 620/24 2025-01-21Czy udział w składzie sądu osób powołanych na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji,…
- III KK 200/24 2025-07-23Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku z powodu nienależytej obsady sądu?
Powołane przepisy
art. 177 § 2 KKart. 15 § 2 KPKart. 287 § 1 KPKart. 285 § 1 KPKart. 16 § 2 KPKart. 287 §1 KPK§ 2§ 1§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy