V KK 597/19
WyrokIzba Karna2019-11-29
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, kwestionująca błędną wykładnię art. 148 § 4 k.k. i domagająca się uchylenia wyroku sądu apelacyjnego, jest dopuszczalna z mocy ustawy, jeśli nie dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. i nie została wniesiona w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona na niekorzyść skazanej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, kwestionująca błędną wykładnię art. 148 § 4 k.k. i domagająca się uchylenia wyroku sądu apelacyjnego, jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeśli nie dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. i nie została wniesiona w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k., kasacja na niekorzyść może być wniesiona jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał A.B. za czyn z art. 148 § 4 k.k. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, obniżając karę pozbawienia wolności. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację na niekorzyść skazanej, zarzucając błędną wykładnię art. 148 § 4 k.k. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację z urzędu w przedmiocie jej dopuszczalności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez rozpoznania kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jako niedopuszczalną z mocy ustawy i obciążyć oskarżycielkę posiłkową kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 597/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie A.B. skazanej z art. 148 § 4 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2019 r. z urzędu – w przedmiocie dopuszczalności kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej N. L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 listopada 2018 r., II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k. pozostawić bez rozpoznania kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej N. L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…) – jako niedopuszczalną z mocy ustawy; 2. obciążyć oskarżycielkę posiłkową kosztami procesu za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…), Sąd Okręgowy w G. uznał A.B. za winną tego, że w dniu 29 października 2017 r. w G., w mieszkaniu przy ul. D. przewidując możliwość pozbawienia życia swojego
2 konkubenta A.G. i na to się godząc, działając w stanie silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami zadała mu cios nożem kuchennym w lewą stronę klatki piersiowej, co spowodowało ranę kłuto - ciętą tej okolicy z uszkodzeniem płuca lewego i lewej komory serca z towarzyszącym krwotokiem i tamponadą serca, a następnie zatrzymaniem krążenia, niedokrwienia i śmierci mózgu i w konsekwencji zgonu A.G. w dniu 9 listopada 2017 r., tj. czynu z art. 148 § 4 k.k. i za ten czyn na podstawie powołanego przepisu wymierzył jej karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Apelacje od tego wyroku wnieśli: obrońcy oskarżonej, prokurator oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. Te apelacje rozpoznał w dniu 30 maja 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…). Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II A Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył orzeczoną wobec oskarżonej karę pozbawienia wolności do dwóch lat; w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od tego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej N.L., który zaskarżył to orzeczenie w całości na niekorzyść skazanej, zarzucając mu: rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, polegające na błędnej wykładni art. 148 § 4 k.k. poprzez przyjęcie poglądu, że działanie skazanej stanowiło działanie pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami, gdy w rzeczywistości, biorąc pod uwagę okoliczności zdarzenia oraz mając na względzie cały zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, należy wykluczyć możliwość działania oskarżonej w usprawiedliwionych okolicznościach i wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prokurator oraz obrońca skazanej w złożonych odpowiedziach na kasację wnieśli o pozostawienie jej bez rozpoznania, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. Zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 września 2019 r., sygn. akt II WKK (…), kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej została przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej – jako niedopuszczalną z mocy ustawy – należało, na podstawie przywołanych powyżej przepisów, pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. To ograniczenie nie dotyczy kasacji strony wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej została wniesiona na niekorzyść skazanej. Wprawdzie jej autor wprost nie wskazał w kasacji takiego jej kierunku, niemniej jednak pełna treść tej nadzwyczajnej skargi nie pozostawia wątpliwości co do tego, że została ona właśnie z takim zamiarem wniesiona. Skarżący bowiem kwestionował zasadność przypisania skazanej uprzywilejowanego zabójstwa z art. 148 § 4 k.k., podnosząc, że – w jego ocenie – wzburzenie skazanej w krytycznym momencie „z całą pewnością nie było usprawiedliwione okolicznościami”. Równocześnie – poza sporem jest też to, że tej kasacji pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej nie wniósł z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a będący jej przedmiotem wyrok Sądu Apelacyjnego zmieniał skazujący wyrok Sądu Okręgowego zaskarżony apelacjami obrońców oskarżonej, prokuratora oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. W świetle tych stwierdzeń – stosownie do przywołanej regulacji z art. 523 § 3 i § 4 k.p.k. - brak jest podstaw do uznania dopuszczalności – z mocy ustawy – kasacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Nie spełnia ona bowiem warunków od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość uznania jej za dopuszczalną i – w konsekwencji – przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Te uwarunkowania prawne najwyraźniej uszły uwadze zarówno przyjmującemu tą kasację Przewodniczącemu Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego, jak i jej autorowi, chociaż są oczywiste i jednoznaczne. Z tych to względów należało pozostawić na podstawie wskazanych na wstępie przepisów kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej bez rozpoznania i obciążyć oskarżycielkę posiłkową, zgodnie z brzmieniem art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., kosztami procesu za postępowanie kasacyjne. Zauważyć na koniec należy, że zgodnie z treścią art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k. ograniczenia o których mowa w § 2 i 3 tego przepisu nie dotyczą kasacji
4 w wypadku określonym w art. 521 k.p.k., to jest kasacji nadzwyczajnej wniesionej przez wskazane w tym przepisie uprawnione podmioty. Mając to na uwadze postanowiono jak wyżej. as
Powiązane orzeczenia
- IV KK 487/23 2023-12-14Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, podnosząca zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych innych niż bezwzględne przesłanki odwoławcze, jest dopuszcz…
- I KK 334/24 2024-09-19Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jest dopuszczalna, jeśli nie zapadł wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie, a nie podniesiono zarzutu z art. 439 k.p.k.?
- V KK 276/24 2025-04-24Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanych przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, od wyroku skazującego, jest dopuszczalna, jeśli nie wskazuje na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k.?
- IV KK 499/20 2020-12-16Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanych przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku skazującego, bez wskazania bezwzględnych przyczyn odwoławczych, jest dopuszczalna?
- I KK 122/25 2025-05-21Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego, która nie podnosi zarzutu uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 148 § 4 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 429 § 1art. 523 § 3 KPKart. 439 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 523 § 3art. 637 § 1 KPKart. 636 § 1 KPKart. 523 § 4 pkt 2 KPKart. 521 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy