V KK 624/21

Sygn. akt V KK 624/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Paweł Wiliński SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) Protokolant Agnieszka Murzynowska w sprawie B. D. skazanego za czyn z art. 209 § 1 i 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 28 grudnia 2021 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji na korzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt VI K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt VI K (…), B. D. został uznany za winnego tego, że w okresie od dnia 10 czerwca 2013 r. do dnia 3 kwietnia 2019 r. w P., z wyłączeniem okresu od dnia 3 lutego 2014 r. do dnia 9 marca 2014 r., w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, uchylał się od 2 wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec syna W. D. określonego na kwotę 600,00 złotych wyrokiem Sądu Rejonowego w P. Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt IV RC (…), co spowodowało łączną wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiącą równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a nadto naraził go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. czynu z art. 209 § 1 i 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Za ten czyn Sąd Rejonowy wymierzył mu karę ograniczenia wolności w wymiarze roku i 6 miesięcy, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym (pkt 1), zobowiązał do bieżącego łożenia renty alimentacyjnej na rzecz syna W. D. (pkt 2) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 3). Wyrok Sądu I instancji nie został zaskarżony i uprawomocnił się. Od powyższego wyroku kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść skazanego i zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 343 § 3 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., a w konsekwencji także art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie wobec B.D. wyroku bez przeprowadzenia rozprawy i skazanie tego oskarżonego za przestępstwo z art. 209 § 1 i 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 10 czerwca 2013 r. do 3 kwietnia 2019 r., z wyłączeniem okresu od 3 lutego 2014 r. do 9 marca 2014 r. pomimo tego, że za popełnienie tego samego występku, na szkodę tego samego pokrzywdzonego, w okresie od 23 października 2018 r. do 3 kwietnia 2019 r. B. D. został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt VI K (…)”. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. 3 W niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, opisanego w zarzucie kasacyjnym, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść wyroku. Oprócz wyroku zaskarżonego kasacją w tej sprawie, wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt VI K (…), Sąd Rejonowy w P. uznał B. D. za winnego tego, że w okresie od 23 października 2018 r. do 29 czerwca 2020 r. w P., w ciągu pięciu lat po wykonaniu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, uporczywie uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego W. D., określonego na kwotę 600 zł wyrokiem Sądu Rejonowego w P. Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt IV RC (…), co spowodowało, że łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a nadto naraził W. D. na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. czynu z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wobec powyższego B. D. zaskarżonym wyrokiem został ponownie skazany za fragment rozciągniętego w czasie przestępstwa niealimentacji popełnionego na szkodę W. D., w odniesieniu do obowiązku alimentacyjnego wynikającego z tej samej podstawy (wyrok Sądu Rejonowego w P. Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt IV RC (…)), który w okresie od dnia 23 października 2018 r. do dnia 3 kwietnia 2019 r. był objety poprzednio wydanym wyrokiem skazującym z dnia 17 listopada 2020 r. Ponieważ ww. wyrok z dnia 17 listopada 2020 r. wydany w sprawie VI K (…) zapadł i uprawomocnił się ponad trzy miesiące przed datą wydania wyroku zaskarżonego obecnie kasacją, Sąd Rejonowy, rozpoznając wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k. powinien dostrzec, że taki wyrok istnieje, zwłaszcza że w aktach sprawy znajdowała się karta karna skazanego uwzględniająca skazanie w sprawie VI K […] (k. 160). Tym samym Sąd ten powinien również wziąć pod uwagę, że czasokres czynów przypisanych w obu sprawach fragmentarycznie pokrywa się, co powinno poskutkować uzależnieniem uwzględnienia wniosku od dokonania w nim stosownej zmiany przez prokuratora przez korektę opisu czynu w przedmiocie czasu jego popełnienia, ewentualnie 4 powinno spowodować nieuwzględnienie wniosku i rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). Natomiast uwzględnienie wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. w niezmienionym kształcie skutkowało rażącym naruszeniem przepisów prawa wskazanych w zarzucie kasacji. Należy przypomnieć, że sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia kompleksowej kontroli poprawności przedstawionych w nim uzgodnień i to zarówno pod względem zgodności ujawnionych dowodów z ustaleniami faktycznymi, jak i prawidłowości zaproponowanej kwalifikacji prawnej, a także wymiaru kary, środków karnych i wszelkich innych uzgodnionych rozstrzygnięć, a przepis art. 343 § 7 k.p.k. obliguje sąd do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego w trybie art. 335 k.p.k., zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2021 r., I KK 10/20; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2020 r., III KK 627/19). Przeprowadzając postępowanie ponownie, Sąd Rejonowy skrupulatnie przeanalizuje możliwość przypisania B.D. przestępstwa niealimentacji w konkretnych okresach, uwzględniając wyrok zapadły w sprawie VI K (…), jak również ewentualne inne wyroki skazujące, o ile zostały wydane. Mając na względzie powyższe okoliczności należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji