V KK 64/25

WyrokIzba Karna2026-04-15

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego powołanie budzi wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności, może rozpoznawać wniosek o wyłączenie innego sędziego, którego powołanie budzi takie same wątpliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być rozpoznawany przez sędziego, co do którego nie można sformułować takich samych zarzutów w kwestii jego bezstronności, jak w przypadku sędziego, którego wniosek dotyczy. Stwierdzono, że sytuacja, w której sędzia orzekałby we własnej sprawie, narusza gwarancje procesowe strony dotyczące rozpoznania sprawy przez bezstronnego sędziego. W szczególności, jeśli sędzia został powołany na stanowisko w wyniku procedury kwestionowanej przez orzecznictwo, jego wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego powołanego w podobnych okolicznościach jest oczywiste.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej. Uzasadnieniem wniosku było to, że sędzia I.Z. orzekałby we własnej sprawie, jako że zastrzeżenia dotyczące powołania sędziego R.W. z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., dotyczą również sędziego I.Z. Obrońca podniósł, że obaj sędziowie zostali powołani w wyniku procedury kwestionowanej przez orzecznictwo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego P.K.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 64/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie D.Ś. i J.L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 r., wniosku obrońcy skazanego D.Ś. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 64/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego R.W. od rozpoznania wniosku tego obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 64/25. UZASADNIENIE Po wyłączeniu w trybie art. 41 § 1 k.p.k. SSN A.B., SSN Z.K. i SSN A.D. od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 64/25, do jej rozpoznania wyznaczony został SSN P.K. V KK 64/25 2 Obrońca skazanego D.Ś. złożył wniosek o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania przedmiotowej sprawy, do rozpoznania którego to wniosku wyznaczono SSN R.W. W stosunku do SSN R.W. obrońca skazanego D.Ś. złożył wniosek o jego wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN P.K., do rozpoznania którego wyznaczony został SSN I.Z. Następnie obrońca skazanego D.Ś. złożył wniosek w trybie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie SSN I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 64/25. W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku obrońca podniósł, że SSN I.Z. orzekałby de facto we własnej sprawie, jako że zastrzeżenia dotyczące powołania SSN R.W. z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), które legły u podstaw złożenia wniosku o wyłączenie SSN R.W., a wynikające z niespełnienia przez tego sędziego wymogów instytucjonalnej bezstronności, dotyczą również SSN I.Z. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem trzeba, że również w toku incydentalnego postępowania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego strona musi mieć zapewnione gwarancje związane z rozpoznaniem tej sprawy przez bezstronnego sędziego. Słusznie już wywodzono, że nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznaje sędzia, co do którego można sformułować taki sam zarzut w kwestii jego bezstronności, jak w przypadku sędziego, którego wniosek dotyczy (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, w której przyjęto, że pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k., odnosi się nie tylko do sprawy głównej, ale również postępowań incydentalnych). Nie budzi wątpliwości, że również SSN I.Z. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę V KK 64/25 3 Sądownictwa w składzie określonym przywołaną wcześniej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Na wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Skoro zatem obrońca skazanego we wniosku o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN P.K. formułował zastrzeżenia związane z niespełnieniem przez ww. sędziego wymogów instytucjonalnej bezstronności z uwagi na fakt powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa, a tożsame zastrzeżenia wynikające z faktu powołania z udziałem tejże KRS dotyczą również SSN I.Z., konieczność wyłączenia tego ostatniego sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN R.W. jawi się jako oczywista. Trafnie podnosi bowiem obrońca w rozpatrywanym aktualnie wniosku, że rozpoznanie sprawy o wyłączenie sędziego przez SSN I.Z. mogłoby zostać odebrane jako postąpienie nie zapewniające stronie wymaganego obiektywizmu i bezstronności, skoro sędzia ten miałby decydować odnośnie do okoliczności i jego dotyczących. W konsekwencji, kierując się koniecznością zapewnienia, aby wniosek o wyłączenie sędziego nie był rozpoznawany przez sędziego, którego również dotyczą okoliczności wskazywane w tym wniosku, należało wyłączyć od rozpoznania przedmiotowej sprawy sędziego SN I.Z. Z tych wszystkich względów, orzeczono jak na wstępie. Dariusz Świecki [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 40§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy