V KK 671/19
WyrokIzba Karna2020-05-20
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bolesne skrępowanie rąk pokrzywdzonej i jej małoletni wiek mogą stanowić o szczególnym okrucieństwie w rozumieniu art. 197 § 4 k.k. oraz o szczególnym udręczeniu w rozumieniu art. 189 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sposób związania pokrzywdzonej, który był bolesny i spowodował naruszenie czynności narządów jej ciała, w połączeniu z bardzo młodym wiekiem pokrzywdzonej, uzasadnia przyjęcie, że działanie sprawcy łączyło się ze szczególnym udręczeniem i było szczególnie okrutne. W związku z tym, przyjęta kwalifikacja prawna czynów z art. 197 § 4 k.k. i art. 189 § 3 k.k. nie budzi zastrzeżeń.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy uznał G. S. za winnego popełnienia szeregu przestępstw, w tym z art. 197 § 4 k.k. i art. 189 § 3 k.k. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok, m.in. poprzez ponowne zredagowanie opisów czynów i zmianę kwalifikacji prawnej. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię znamion „szczególnego okrucieństwa” i „szczególnego udręczenia”. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie kasacji oraz zwolnił skazanego od zapłaty kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 671/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2020 r. sprawy G. S. , skazanego za popełnienie przestępstw z art. 197 § 4 k.k. i innych, z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G., z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II K (…) postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. K. z Kancelarii Adwokackiej w S. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem), w tym 23 % VAT, z tytułu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić G. S. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II K (…), G. S. został uznany za winnego popełnienia przestępstw:
2 1. z art. 197 § 4 k.k. w zb. z art. 189 § 3 k.k. i art. 200 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnionego na szkodę J. K. , za które wymierzono mu karę 11 lat pozbawienia wolności; 2. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zb. z art 13 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 1 k.k. i art 13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k., popełnionego na szkodę D. K. , za które wymierzono mu karę 4 lat pozbawienia wolności; 3. z art. 189 § 3 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. oraz art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnionego na szkodę K. K. , za które wymierzono mu karę 6 lat pozbawienia wolności; 4. z art. 178a § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; Sąd orzekł również wobec oskarżonego karę łączną 15 lat pozbawienia wolności oraz środki karne i zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonych. Po rozpoznaniu apelacji prokuratora oraz obrońcy oskarżonego, Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II AKa (…), zmienił częściowo zaskarżony wyrok Sądu I instancji poprzez ponowne zredagowanie opisów trzech czynów popełnionych na szkodę małoletnich pokrzywdzonych i uznanie G. S. za winnego popełnienia przestępstw: 1. z art. 189 § 3 k.k. w zb. z art. 197 § 4 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnionego na szkodę J. K. , za które na podstawie art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 197 § 4 k.k. wymierzył mu karę 13 lat pozbawienia wolności; 2. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k., popełnionego na szkodę D. K., za które na podstawie art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności; 3. z art. 189 § 3 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art.11 § 2 k.k., popełnionego na szkodę K. K. , za które na podstawie art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności.
3 Nadto Sąd odwoławczy orzekł środki karne za poszczególne przestępstwa, podwyższył z 8 miesięcy do roku pozbawienia wolności karę za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. oraz orzekł karę łączną 15 lat pozbawienia wolności. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego G. S. , który zaskarżając wyrok w części dotyczącej przypisanego mu przestępstwa popełnionego na szkodę J. K. , zarzucił: 1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 197 § 4 k.k., która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, przez błędną wykładnię zawartego w tym przepisie znamienia „szczególnego okrucieństwa” i przyjęcia, że bolesne skrępowanie rąk pokrzywdzonej i jej małoletni wiek - będący wprost znamieniem kwalifikującym czyn z art. 197 § 3 pkt. 2 k.k., stanowi o szczególnym okrucieństwie popełnionego czynu w rozumieniu art. 197 § 4 k.k., podczas gdy prawidłowa jego wykładnia prowadzić powinna do przyjęcia, iż skazany dopuścił się czynu kwalifikowanego z art. 197 § 3 pkt. 2 k.k.; 2. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 189 § 3 k.k., która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, przez błędną wykładnię zawartego w tym przepisie znamienia „szczególnego udręczenia” poprzez przyjęcie, że bolesne skrępowanie rąk pokrzywdzonej wypełnia owo znamię „szczególnego udręczenia”, które kwalifikuje czyn z art. 189 § 3 k.k., podczas gdy jego prawidłowa wykładnia winna prowadzić co przyjęcia kwalifikacji prawnej z art. 189 § 1 k.k. Powołując się na tak sformułowane zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…). Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. w pisemnej odpowiedzi na kasacje wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego G. S. jest oczywiście bezzasadna, z uwagi jednak na złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia
4 postanowienia, Sąd Najwyższy zgodnie z treścią art. 535 § 3 k.p.k. ustosunkuje się do zarzutów kasacji. Sąd Najwyższy w pełni akceptując stanowisko prokuratora wyrażone w pisemnej odpowiedzi na kasację zauważa dodatkowo, że niezasadne są zarzuty naruszenia przez Sąd II instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 197 § 4 k.k. i art. 189 § 3 k.k., które co należy podkreślić, stanowią w istocie powtórzenie zarzutów stawianych uprzednio w apelacji przez obrońcę G. S. , również w zakresie argumentacji zawartej w uzasadnieniu. Wprawdzie Sąd odwoławczy na nowo sformułował opis czynu popełnionego na szkodę J. K. , jednakże ta zmiana dotyczyła usunięcia z kwalifikacji prawnej art. 200 § 1 k.k. z uwagi na pokrywanie się znamion tego przestępstwa z ustawowymi znamionami przestępstwa z art. 197 § 4 k.k. oraz braku konieczności opisywania szczegółowo na czym polegały stosunki oralne i dopochwowe, których pokrzywdzoną była małoletnia. Sąd odwoławczy zaakceptował natomiast w pełni dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne oraz przyjętą kwalifikację prawną tego czynu, za wyjątkiem wyeliminowania art. 200 § 1 k.k., w sposób jasny i wyczerpujący odnosząc się do wszystkich zarzutów postawionych w apelacji wyjaśniając, dlaczego uznał je za niezasadne. Szeroko również opisał właściwe jego zdaniem, a kwestionowane ponownie w kasacji przez obrońcę, znaczenie znamion szczególne okrucieństwo i szczególne udręczenie. Podkreślił, że nie sposób kwestionować kwalifikacji prawnej z art. 197 § 4 k.k. i art. z 189 § 3 k.k. w ustalonym stanie faktycznym. Nie można pomijać tego, że skazany pod pozorem, między innymi, obietnicy kupienia gofra lub lodów zwabił do samochodu i uprowadził do lasu ośmioletnią pokrzywdzoną, gdzie groźbami pozbawienia życia i przemocą polegającą na przytrzymywaniu ciała i skrępowaniu rąk do tyłu przewodem do ładowarki od telefonu, zgwałcił ją. To właśnie sposób związania pokrzywdzonej, które było bolesne i spowodowało naruszenie czynności narządów jej ciała jak i bardzo młody jej wiek powodują, że przyjęcie przez oba orzekające w sprawie Sądy ustalenia, że działanie G. S. łączyło się ze szczególnym udręczeniem i było szczególnie okrutne, jest prawidłowe i powoduje, że również przyjęta kwalifikacja prawna nie budzi zastrzeżeń. W kasacji natomiast trudno poszukiwać nawet próby zdyskredytowania
5 argumentacji przedstawionej przez Sąd odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KK 115/16 2016-06-30Czy przytrzymywanie pokrzywdzonej małoletniej za ręce, połączone z dotykaniem miejsc intymnych i jednoczesnym werbalnym protestem pokrzywdzonej, stanowi realizację znamion przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w sytuacj…
- III KR 399/73 1974-03-05Czy perwersyjny sposób odbycia stosunku płciowego, połączony z biciem ofiary i groźbami, może być uznany za działanie ze szczególnym okrucieństwem w rozumieniu art. 168 § 2 k.k.?
- V KK 361/12 2013-03-12Czy doprowadzenie małoletniej poniżej lat 15 do poddania się innej czynności seksualnej przy użyciu przemocy, wypełnia znamiona kwalifikowanego typu przestępstwa zgwałcenia z art. 197 § 3 pkt 2 k.k., nawet jeśli nie dosz…
- V KK 523/19 2021-10-21Czy kary jednostkowe i kara łączna orzeczone za czyny z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. są rażąco niewspółmiernie łagodne, jeśli uwzględniono jako okoliczności łagodzące…
- II KK 435/19 2020-01-15Czy niedoprecyzowanie w opisie czynu przypisanego skazanemu wieku pokrzywdzonej, poniżej 15 lat, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli z ustaleń faktycznych wynika, że pokrzywdzona nie ukończyła 15 lat w ok…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 197 § 4 KKart. 189 § 3 KKart. 200 § 1 KKart. 157 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 13 § 1 KKart. 197 § 3 pkt 2 KKart 13 § 1 KKart. 189 § 1 KKart 11 § 2 KKart. 178a § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy