V KK 72/17

Sygn. akt V KK 72/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie T. B. skazanego z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 20 kwietnia 2017 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II AKa (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K (...) 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej T. B. i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu; 2. nakazuje zwrócić T. B. uiszczoną opłatę od kasacji w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt) zł. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II AKa (...), utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K (...), w zakresie dotyczącym m.in. T. B., skazanego za kilka przestępstw, w tym z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 ze zm.) w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in. Kasację od tego wyroku, zaskarżając go w całości co do skazanego T. B., wniósł jego obrońca. Zarzucił naruszenie art. 450 § 1 k.p.k. zw. z art. 80 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku przez Sąd Apelacyjny w sytuacji, gdy wobec zarzucenia T. B. zbrodni z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii udział obrońcy w postępowaniu apelacyjnym był obowiązkowy, a obrońca nie był na rozprawie obecny i nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. W uzasadnieniu skargi jej autor zauważył, że w tej sytuacji wyrok jest dotknięty uchybieniem wymienionym w przepisie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Podnosząc ten zarzut, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Nadto na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wniósł o jej uwzględnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, a wobec jej wniesienia na korzyść skazanego mogła zostać uwzględniona w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. T. B. został oskarżony przez prokuratora, a przez Sąd I instancji skazany m.in. za przestępstwo z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., stanowiące zbrodnię. Wyraźnie zaznaczył to zresztą w wyroku Sąd meriti, stwierdzając, że kwalifikuje „ten czyn jako zbrodnię”. O ile na gruncie art. 450 § 1 k.p.k. oraz art. 80 k.p.k. w brzmieniu przed zmianami przepisów procedury karnej, które weszły w życie 1 lipca 2015 r. wyrażano pogląd, że gdy oskarżony stoi pod 3 zarzutem zbrodni, udział obrońcy w rozprawie apelacyjnej jest obowiązkowy, o ile prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2006 r., V KO 64/05, LEX nr 293641), to w dacie rozpoznania sprawy przez Sąd Apelacyjny nie mogło być wątpliwości, że obrońca T. B. miał obowiązek wziąć udział w rozprawie prowadzonej w tym Sądzie. Art. 80 k.p.k. stanowi bowiem, że „oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy”, natomiast odnoszący się do rozprawy apelacyjnej art. 450 § 1 k.p.k. stwierdza, że m.in. w wypadku określonym w art. 80 k.p.k. udział w rozprawie obrońcy jest obowiązkowy. Protokół rozprawy przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie przez Sąd Apelacyjny w dniu 13 października 2016 r. nie pozostawia wątpliwości, iż w postępowaniu odwoławczym w odniesieniu do skazanego T. B. doszło do naruszenia art. 450 § 1 k.p.k., skutkującego zaistnieniem bezwzględnej przyczyny uchylenia wyroku wskazanej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W protokole tym (t. (…) akt sprawy, k. (…)) zapisano, że na rozprawę nie stawili się m.in. zarówno wymieniony skazany, jak i ustanowiony przez niego obrońca – adwokat R. A. Nie chodzi przy tym o błąd zapisu, bowiem z dalszej części protokołu wynika, że wymieniony obrońca na rozprawie nie zabierał głosu. Mimo to, rozprawa została przeprowadzona, z odroczeniem wydania wyroku do dnia 27 października 2016 r. Wobec zaistnienia opisanego uchybienia, zgodnie z wnioskami kasacji oraz prokuratora należało uchylić wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej T. B. i w tym zakresie sprawę przekazać wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Wobec takiego rozstrzygnięcie bezprzedmiotowe było rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Uiszczona przez skazanego opłata od kasacji, wobec uwzględnienia skargi, podlegała zwrotowi zgodnie z art. 527 § 4 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. r.g.