V KK 78/24

WyrokIzba Karna2024-07-04

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Anna Dziergawka, Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający w sprawie o przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione po 1 stycznia 2023 r. ma obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione po 1 stycznia 2023 r., orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł jest obligatoryjne. Zaniechanie orzeczenia tego świadczenia stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku.
Stan faktyczny
Skazany S. N. został oskarżony o kierowanie rowerem w dniu 16 lutego 2023 r. pomimo sądowego zakazu. Sąd Rejonowy w Radziejowie uznał go za winnego popełnienia występku z art. 244 k.k. i wymierzył karę ograniczenia wolności, orzekając także podanie wyroku do publicznej wiadomości. Sąd nie orzekł jednak obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 78/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Dziergawka SSN Ryszard Witkowski w sprawie S. N. skazanego za czyn z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Radziejowie z 19 kwietnia 2023 r., o sygn. akt II K 75/23 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie. Anna Dziergawka Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski UZASADNIENIE S. N. został oskarżony o to, że w dniu 16 lutego 2023 r. w miejscowości D., gmina D., w powiecie r., województwie k. – p., kierował rowerem po drodze publicznej V KK 78/24 2 pomimo sądowego zakazu kierowania rowerami, orzeczonego wyrokiem łącznym przez Sąd Rejonowy w Radziejowie, o sygn. akt VI K 30/14 z dnia 2 lipca 2013 r. na okres 8 lat obowiązujący od uprawomocnienia się wyroku, tj. od dnia 3 kwietnia 2014 r. z wydłużonym okresem obowiązywania na skutek odbywania przez wymienionego kar pozbawienia wolności, tj. o czyn z art. 244 k.k. Sąd Rejonowy w Radziejowie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 75/23, uznał oskarżonego S. N. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, z tym ustaleniem, że zakaz kierowania rowerami obowiązywał do dnia 6 sierpnia 2023 r., tj. występku z art. 244 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na mocy art. 35 § 1 k.k. na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w rozmiarze 30 godzin miesięcznie. Nadto, na podstawie art. 43 b k.k., sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w D. przez okres 1 (jednego) miesiąca. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 27 kwietnia 2023 r. bez postępowania odwoławczego. Od powyższego wyroku 12 lutego 2024 r. kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43 a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego S. N. - w związku ze skazaniem za popełniony w dniu 16 lutego 2023 r. czyn zabroniony z art. 244 k.k. - świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5.000 zł, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem, w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny. V KK 78/24 3 Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radziejowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja, wniesiona przed upływem roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia (art. 524 § 3 k.p.k.), jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Istotnie po zmianie dokonanej na mocy art. 7 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022.1855), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2023 r., przepis art. 43 a § 2 k.k. stanowi, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone m.in. w art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych. Oznacza to, że w chwili popełnienia przez skazanego przypisanego mu czynu z art. 244 k.k. oraz w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy w Radziejowie, obligatoryjne było orzeczenie wobec niego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości, co najmniej 5.000 złotych. Zatem niewydanie tego rozstrzygnięcia skutkuje rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniem art. 43 a § 2 k.k. W związku z powyższym uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną, na posiedzeniu należało uchylić zaskarżony wyrok w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o świadczeniu pieniężnym, o którym mowa w treści art. 43 a § 2 k.k. i sprawę w tej części przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radziejowie. W ponowionym postępowaniu sąd ten winien kierować się powyższymi wskazaniami prawnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. Anna Dziergawka Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski [PGW] V KK 78/24 4 (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 244 KKart. 43a § 2 KKart. 37a § 1 KKart. 35 § 1 KKart. 43art. 524 § 3 KPKart. 535 § 5 KPKart. 7 pkt 1art. 39 pkt 7 KK§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy