V KK 90/17

WyrokIzba Karna2017-06-27

Skład orzekający: Henryk Gradzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja, która podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji, a nie przez sąd odwoławczy utrzymujący w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, może być uznana za oczywiście bezzasadną?
Ratio decidendi
Kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego i powinna wskazywać na rażące uchybienia obciążające ten wyrok, mające istotny wpływ na jego treść. Jeśli sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, skarżący w kasacji powinien wskazać na nierzetelne rozpoznanie zarzutów zwykłego środka odwoławczego, podnosząc kasacyjny zarzut naruszenia art. 433 § 1 i 2 k.p.k. lub art. 457 § 3 k.p.k. Podnoszenie w kasacji tych samych zarzutów, które były już rozpoznane przez sąd drugiej instancji, bez wskazania na wadliwość ich rozpoznania z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie odwoławcze, skutkuje uznaniem kasacji za oczywiście bezzasadną.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego J.S. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący skazanego za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad żoną oraz córką i synem, a także za zgwałcenie żony. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów k.p.k. przez oddalenie wniosków dowodowych dotyczących stanu poczytalności, sprawności seksualnej oraz przesłuchania świadków, a także naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów i rozstrzygania wątpliwości. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na jej niedopuszczalny kierunek i brak zarzutów dotyczących postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 90/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 27 czerwca 2017r., po rozpoznaniu w trybie art. 535 § 3 kpk w sprawie J. S. skazanego z art. 207 § 1 kk i art.197 § 1 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić na rzecz obrońcy z urzędu adwokat A. M. P. (Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych w T.) kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 16 marca 2016 r., sygn. II K (…) J.S. został skazany za to, że w okresie od grudnia 2013 r. do 28 lipca 2015 r. w N., znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoja żoną M.S. w ten sposób, że znieważał 2 ją słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, groził pozbawieniem życia, uderzał, szarpał, popychał, kopał, opluwał, dusił, a w dniach 25 i 26 lipca 2015 r., przytrzymując ja wbrew jej woli doprowadził ją do obcowania płciowego, a nadto znęcał się fizycznie i psychicznie nad córką K. S. w ten sposób, że znieważał ją słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, groził pozbawieniem życia, szarpał i uderzał oraz nad synem K. S. w ten sposób, że znieważał go słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, szarpał, popychał i uderzał, tj. za przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za które na podstawie art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § k.k. wymierzono mu karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 41a § 1 i 5 k.k. Sąd Rejonowy orzekł wobec J. S. nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi na okres 4 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku, a także zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi w tym okresie. Nadto, na podstawie art. 41a § 1, § 3a i § 4 k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 100 m przez okres 4 lat. Po rozpoznaniu apelacji złożonych od tego wyroku przez obrońcę oskarżonego, oskarżonego i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. IV Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji. Obrońca skazanego wniosła kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, w której podniosła zarzuty rażącego naruszenia prawa karnego procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, polegającego na obrazie następujących przepisów: 1. art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., gdyż mimo potrzeby stwierdzenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bezzasadnie został oddalony wniosek dowodowy w zakresie zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów co do stanu poczytalności J. S. w okresie objętym przypisanym mu czynem; 2. art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k., bowiem pomimo potrzeby stwierdzenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, został bezzasadnie oddalony wniosek 3 dowodowy w przedmiocie zasięgnięcia opinii biegłego na okoliczność sprawności seksualnej skazanego; 3. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. przez oddalenie wniosków dowodowych w przedmiocie przesłuchania wychowawców syna K. S. z Ośrodka w G. oraz lekarzy specjalistów, którzy leczyli skazanego w związku z doznanym przez niego urazem w 2013 r., co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku w zakresie ustaleń faktycznych co do sprawstwa skazanego w popełnieniu czynu z art. 197 § 1 k.p.k. oraz czynu z art. 207 § 1 k.k.; 4. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a szczególnie tych, które przemawiały na korzyść skazanego, rozstrzygnięcie nieusuwalnych wątpliwości na niekorzyść oskarżonego w sytuacji, gdy część świadków potwierdziła wersję skazanego, że miał dobry kontakt z dziećmi, że nie widzieli, aby pokrzywdzeni mieli ślady stosowania przemocy, a nadto że skazany doznał poważnego urazu, że zażywa bardzo silne leki i ma problemy z narządem płciowym i tym samym spowodowało to rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podniesiony też został zarzut rażącej niewspółmierności kary na wypadek, gdyby wyżej przytoczone zarzuty nie zostały uwzględnione. W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w T. i uniewinnienie J. S. albo przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w P. wniósł o jej oddalenie z powodu oczywistej bezzasadności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Bezzasadność złożonej kasacji jest oczywista. Ten nadzwyczajny środek zaskarżenia nie może wszczynać postępowania w trzeciej instancji, gdyż takowe nie jest przewidziane w procedurze karnej. Kasacja przysługuje stronie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.) i z tej racji powinna wskazywać na rażące uchybienia obciążające tenże wyrok i mające istotny wpływ na jego treść (art. 523 § 1 k.p.k.). Jeśli Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, odrzucając zarzuty apelacji, jak to miało miejsce w 4 niniejszej sprawie, to w kasacji skarżący powinien wskazać na nierzetelne rozpoznanie zarzutów zwykłego środka odwoławczego, a więc podnieść kasacyjny zarzut naruszenia art. 433 § 1 i 2 k.p.k., ewentualnie także art. 457 § 3 k.p.k. W kasacji obrońcy skazanego zabrakło zarzutów wadliwego rozpoznania apelacji, bądź braku uzasadnienia spełniającego wymogi ustawowe, co naruszałoby wymienione wyżej przepisy. Podniesiono natomiast te same zarzuty, które wcześniej zamieszczono w apelacji, a więc ukierunkowane w istocie do wyroku Sądu Rejonowego. Dowodzi tego proste porównanie treści apelacji i kasacji. Wszystkie przepisy zamieszczone w kasacji, uznane przez skarżącą za naruszone w prawomocnym wyroku (art. 4, 5 § 2, 7, 170 § 1 pkt 2 i 3, 193 § 1, 202 § 1 k.p.k.) regulują przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Nie były one stosowane wprost przez Sąd odwoławczy. Nawiązano tylko do każdego z nich przy rozpoznaniu apelacji. Należy podkreślić, że każdy z zarzutów apelacji został rzetelnie rozpoznany przez Sąd Okręgowy w P., z odniesieniem się do argumentacji skarżącego. Świadczy o tym zawartość uzasadnienia wyroku tego Sądu. Wszystko to uprawnia do stwierdzenia, że złożenie kasacji w niniejszej sprawie zmierzało do uruchomienia ponownej kontroli apelacyjnej wyroku Sądu pierwszej instancji, co jest proceduralnie niedopuszczalne. Nie można bowiem opierać zaskarżenia kasacyjnego na samym podtrzymywaniu stanowiska prezentowanego w zwykłym środku odwoławczym. Wolno zatem uogólniająco zwieńczyć wywód w ten sposób, że zarzuty zawarte w kasacji, jako ukierunkowane do wyroku Sądu Rejonowego, zostały już rozpoznane przez Sąd drugiej instancji, a w kasacji nie zamieszczono zarzutów wskazujących w czym miałoby się wyrażać nierzetelne ich rozpoznanie z punktu widzenia przepisów regulujących przebieg i funkcję postępowania odwoławczego. Zarzut rażącej niewspółmierności kary, podniesiony w kasacji w ostatniej kolejności, jest niedopuszczalny (art. 523 § 1 k.p.k.). Z wszystkich tych względów Sąd Najwyższy zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej (art. 535 § 3 k.p.k.). O zwolnieniu skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. i art. 624 § 1 5 k.p.k., a o przyznaniu wynagrodzenia obrońcy z urzędu za sporządzenie kasacji – na mocy art. 29 § 1 ustawy z dnia 16 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 kpkart. 207 § 1 kkart.197 § 1 kkart. 197 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 11art. 41a § 1art. 193 § 1 KPKart. 202 § 1 KPKart. 170 § 1 pkt 3 KPKart. 170 § 1 pkt 2art. 197 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy