V KK 94/22

V KK 94/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie D. M. skazanego za czyn z art. 272 k.k. procedując w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2023 r., w przedmiocie wniosków obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, na podstawie art. 41 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: pozostawić bez rozpoznania wnioski obrońcy skazanego D. M. o wyłączenie od udziału w sprawie tego skazanego sędziów Sądu Najwyższego: Marka Siwka, Igora Zgolińskiego oraz Ryszarda Witkowskiego. UZASADNIENIE W dniu 4 marca 2022 r. w Sądzie Najwyższym zarejestrowana została sprawa o sygn. akt V KK 94/22, w związku z wniesieniem kasacji przez obrońcę skazanego D. M. od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt VI Ka 210/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II K 51/20. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej sprawa została przydzielona sędziemu SN Markowi Siwkowi, który zarządził skierowanie przedmiotowej sprawy na posiedzenie w celu rozpoznania kasacji w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Postanowieniem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt V KK 94/22, Sąd V KK 94/22 2 Najwyższy w składzie jednego sędziego (SSN Marka Siwka) oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanego. Pismem datowanym 29 września 2022 r. obrońca skazanego wystąpił na podstawie art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k. z wnioskiem „o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Pana Marka Siwka od udziału w sprawie z uwagi na wadliwość jego powołania, która skutkuje uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego w trakcie rozpoznawania sprawy oraz obarczenie bezwzględną wadą nieważności każdego orzeczenia wydanego przez ww. sędziego”. Nadmienił przy tym, że wiedzę o składzie orzekającym Sądu Najwyższego powziął 26 września 2022 r. Sprawę zarejestrowano pod nr 67 w Kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych (KRI) i przydzielono sędziemu SN Igorowi Zgolińskiemu. Pismem datowanym 20 października 2022 r. obrońca skazanego, ponownie powołując się na art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k., wniósł o „wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Pana Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie, w tym od rozpoznania wniosku obrońcy z dnia 29 września 2022 r. o wyłączenie sędziego, z uwagi na wadliwość jego powołania, która skutkuje uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego w trakcie rozpoznawania sprawy oraz obarczenie bezwzględną wadą nieważności każdego orzeczenia wydanego przez ww. sędziego”. Wniosek został zarejestrowany w Kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych – pod nr 82, a sprawę przydzielono sędziemu SN Ryszardowi Witkowskiemu. Następnie wyznaczono posiedzenie na dzień 23 listopada 2022 r., jednak sprawę zdjęto z wokandy z uwagi na wpłynięcie wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie („w tym od rozpoznania wniosku obrońcy z dnia 29 września 2022 r. o wyłączenie sędziego”). Tak jak poprzednio, obrońca akcentował „wadliwość jego powołania, która skutkuje uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego w trakcie rozpoznawania sprawy oraz obarczenie bezwzględną wadą nieważności każdego orzeczenia wydanego przez ww. sędziego”. Również ten wniosek, znowu oparty na art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.k., został zarejestrowany w Kontrolce V KK 94/22 3 rozstrzygnięć incydentalnych – pod nr 126, a sprawę przydzielono sędziemu SN Zbigniewowi Puszkarskiemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przedstawione realia procesowe sprawy każą uznać, że merytoryczne wypowiadanie się w kwestii udziału w sprawie kasacyjnej skazanego D. M. sędziego SN Marka Siwka obecnie jest zbędne. Wynika to z faktu sporządzenia przez obrońcę skazanego wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego Marka Siwka już po wydaniu przez Sąd Najwyższy postanowienia oddalającego kasację, a więc kończącego kasacyjny etap postępowania jurysdykcyjnego. Wobec tego należy uznać, że wspomniany wniosek został sporządzony i wpłynął do Sądu Najwyższego, kiedy udział sędziego Marka Siwka w sprawie kasacyjnej skazanego D. M. został zakończony. Wynika to również z tego, że obecnie nie rysuje się, w każdym razie obrońca takiej nie przedstawił, potrzeba podejmowania przez wymienionego sędziego jakiejkolwiek decyzji procesowej mogącej zapaść po wydaniu orzeczenia w przedmiocie kasacji, np. co do kosztów postępowania kasacyjnego (rozstrzygnięcie co do tych kosztów zostało zawarte w pkt II postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2022 r., V KK 94/22) lub wynagrodzenia obrońcy z urzędu (D. M. korzysta z pomocy obrońcy przez siebie ustanowionego; nie jest zresztą oczywiste, że tego rodzaju postępowania w kwestiach incydentalnych podpadają pod pojęcie „sprawy”). Dodatkowo należy odnotować, że na wniosek obrońcy zawarty w piśmie z dnia 17 października 2022 r. sędzia Marek Siwek sporządził pisemne uzasadnienie wspomnianego postanowienia oraz że poza polem widzenia obecnie procedującego Sądu Najwyższego musi pozostać deklaracja autora wspomnianego pisma, że „nie uznaje ww. postanowienia za orzeczenie wydane przez skład Sądu Najwyższego powołany zgodnie z ustawą” i wnosi o „rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez bezstronny Sąd powołany zgodnie z konstytucyjnymi standardami”. W tym zakresie podmiotowi fachowemu z pewnością znana jest możliwość ewentualnego przeniesienia sprawy na forum Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zbędność rozpoznawania pierwotnego wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego SN Marka Siwka siłą rzeczy powoduje również zbędność rozpoznawania takich samych kolejno wnoszonych wniosków dotyczących sędziów V KK 94/22 4 SN Igora Zgolińskiego oraz Ryszarda Witkowskiego, zatem wszystkie te wnioski należało pozostawić bez rozpoznania. Zupełnie nieracjonalne byłoby bowiem ograniczenie niniejszego orzeczenia jedynie do kwestii wyłączenia od udziału w sprawie sędziego SN Ryszarda Witkowskiego. Na koniec celowe będzie nadmienić, że w sprawie kasacyjnej D. M. skład sądu został wyznaczony w marcu 2022 r. (k. 26 akt SN), zatem w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1259) nie było obowiązku powiadamiania zainteresowanych osób o składzie Sądu Najwyższego rozpoznającego przedmiotową sprawę. Z kolei treść art. 7 ust. 3 tej ustawy nie daje podstaw do przyjęcia, że w następstwie wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego SN Marka Siwka mogłoby zostać orzeczenie polegające na stwierdzeniu, że zachodziła podstawa do wyłączenia tego sędziego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie, jako podstawę prawną orzeczenia stosując odpowiednio art. 41 § 2 k.p.k. [SOP] [ał]