V KO 11/20
Izba Karna2020-02-19
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu okręgowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony potencjalnymi wątpliwościami co do bezstronności sędziów ze względu na zawodowe i towarzyskie kontakty z oskarżonymi będącymi byłym prokuratorem i adwokatami, powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku sądu okręgowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Stwierdzono, że samo oskarżenie byłego prokuratora i czynnych adwokatów nie jest wystarczającą podstawą do skorzystania z nadzwyczajnej instytucji przekazania sprawy. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu okręgowego, że nie wszystkie wnioski o wyłączenie sędziów były uzasadnione, a relacje z oskarżonymi miały charakter wyłącznie zawodowy. Ponadto, instytucja z art. 37 k.p.k. nie może służyć obejściu prawomocnych decyzji o odmowie wyłączenia sędziów.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy we W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżeni to były prokurator i adwokaci, innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem były potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów ze względu na kontakty zawodowe i towarzyskie. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił wnioski o wyłączenie sędziów, ale odmówił wyłączenia pozostałych, uznając ich relacje z oskarżonymi za wyłącznie zawodowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego w W. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 11/20 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy S. O. i 9 innych, oskarżonych o popełnienie przestępstw z art. 228 § 3 k.k. i innych, wniosku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w W. u wpłynęły akta sprawy wraz z apelacjami obrońców oskarżonych oraz prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt V K (…). Sąd odwoławczy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako okoliczność uzasadniającą skorzystanie z art. 37 k.p.k. wskazał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy czynów popełnionych przez byłego prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. oraz adwokatów występujących w sprawach karnych na terenie miejscowo właściwego Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w W. nie zasługuje na uwzględnienie.
2 Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady, że sprawę rozpoznaje właściwy miejscowo sąd. Oznacza to, że odstępstwo od tej reguły może nastąpić wyjątkowo i tylko warunkowo, gdy ziszczą się nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Przyjmuje się, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody związane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Analiza podniesionych we wniosku argumentów nie przekonuje, aby w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność skorzystania z tej nadzwyczajnej i wyjątkowej instytucji. Choć istotnie w przedmiotowej sprawie osobami oskarżonymi są były prokurator Prokuratury Okręgowej w W. oraz czynni zawodowo adwokaci prowadzący kancelarie na terenie W. , to jednak nie jest to wystarczająca podstawa do uwzględnienia wniosku. Jak wynik z akt sprawy, grupa sędziów złożyła oświadczenia o wyłączenie ich od rozpoznania przedmiotowej sprawy z uwagi na kontakty zawodowe i towarzyskie z oskarżonymi. Sąd Okręgowy we W. postanowieniami z dnia 28 listopada 2019 r. i 3 grudnia 2019 r., uwzględnił ich wnioski i wyłączył wskazanych w postanowieniach Sędziów od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Sąd Okręgowy we W. nie uwzględnił natomiast oświadczeń pozostałych 7 sędziów i postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 r., odmówił ich wyłączenia wskazując, że z treści przedstawionych oświadczeń nie wynika, aby relacje między tymi sędziami a oskarżonymi miały inny charakter niż zawodowy i nosiły znamiona szczególnej zażyłości, a więc w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co bezstronności sędziów. W gronie tych niewyłączonych od udziału w sprawie 7 sędziów jest również troje sędziów należących do składu orzekającego, który wystąpił z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy podzielając w pełni stanowisko Sądu Okręgowego w W. wyrażone w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2020 r. jednocześnie zauważa, że instytucja przewidziana w art.. 37 k.p.k. nie może stanowić próby obejścia prawomocnej decyzji wydanej na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., do czego dążą członkowie składu Sądu w tej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 15/18 2018-05-29Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony obawami o bezstronność sędziów z uwagi na ich kontakty służbowe i pozazawodowe z osobami objętymi postępowaniem, powinien zostać u…
- V KO 86/23 2023-09-26Czy fakt, że oskarżony jest znanym adwokatem, który w przeszłości był prokuratorem w danym okręgu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z powodu obawy o bezstronność sędzió…
- V KO 75/21 2021-11-23Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest znanym adwokatem wykonującym od lat praktykę zawodową w danym sądzie, a jego kontakty zawodowe z sędziami mogą budzić wątpliwości co do rzetelności rozpoznania sprawy, zachodzą podstawy…
- IV KO 53/19 2019-06-25Czy istnieją uzasadnione podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy zarzuty dotyczą sędziów i prokuratorów sądu właściwego miejscowo?
- II KO 16/19 2019-03-27Czy zarzuty dotyczące potencjalnego braku bezstronności sędziów i prokuratorów, wynikające z ich wzajemnych relacji służbowych lub prywatnych, mogą stanowić wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równ…
Powołane przepisy
art. 228 § 3 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy