V KO 114/24
Izba Karna2025-01-23
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na niekonstytucyjności przepisu ustawy wprowadzającej zawieszenie biegu przedawnienia karalności przestępstw, uzasadnia wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku wobec skazanego S. K. J. do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Uzasadnieniem była zasadność wniosku o wznowienie, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy marcowej, który zawieszał bieg przedawnienia karalności przestępstw. Sąd uznał, że wykonanie kary w tej sytuacji mogłoby spowodować dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne następstwa, co uzasadnia zastosowanie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego S. K. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami skazującymi go za przestępstwa z art. 296 § 2 i 3 k.k. W ramach tego wniosku obrońca wystąpił również o wstrzymanie wykonania orzeczenia, argumentując, że jego wykonanie spowodowałoby nieodwracalne negatywne skutki dla skazanego. Jako podstawę wznowienia wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy marcowej dotyczącego zawieszenia biegu przedawnienia karalności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wstrzymać wobec S. K. J. wykonanie prawomocnego wyroku do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
V KO 114/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie S. K. J. skazanego z art. 296 § 2 i 3 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2025 r., wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. postanowił wstrzymać wobec S. K. J. wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt II K 104/12, częściowo zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 292/19, do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego S. K. J. o wznowienie postępowania w jego sprawie zakończonej wskazanymi wyżej prawomocnymi wyrokami, którymi został on skazany za czyny z art. 296 § 2 i 3 k.k. i in., na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 100 zł (k. 9605v i k. 9980).
V KO 114/24 2 W tym wniosku obrońca zawarł zarazem wniosek o wtrzymanie wobec skazanego wykonania prawomocnego orzeczenia, argumentując go nieodwracalnymi, negatywnymi skutkami dla S. K. J., które miałby wynikać z wykonania wobec niego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy jest zasadny. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Przepis ten ma także zastosowanie do postępowania wznowieniowego, co wynika wprost z odesłania zawartego w art. 545 § 1 k.p.k. W treści art. 532 § 1 k.p.k. nie zawarto wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, jednakże nie ma wątpliwości co do tego, że powinno ono mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, skoro postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne (art. 9 § 1 k.k.w.). Przyjmuje się w konsekwencji, że zastosowanie instytucji zawartej w art. 532 § 1 k.p.k., winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem wniosku o wznowienie spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa. Z tego typu następstwami może się natomiast wiązać fakt wykonania orzeczonej kary w relacji do doniosłości wskazanych we wniosku podstaw wznowienia, których uwzględnienie jest prawdopodobne. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, skoro autor wniosku wskazał, iż zmaterializowała się podstawa wznowienia, o jakiej mowa w art. 540 § 2 k.p.k. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2023 r., P 12/22 stwierdził bowiem, że art. 15 zzr1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D. U z 2023 r, poz. 1327, ze zm.) – zwanej „ustawą marcową”, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W sprawach, w których zastosowano ten przepis, jego niekonstytucyjność otwiera drogę do wznowienia postępowania na zasadzie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, a w sprawach będących w toku powoduje pominięcie tej normy przy orzekaniu i
V KO 114/24 3 stosowanie przepisów ogólnych dotyczących przedawnienia. Od dnia 31 marca 2020 r do dnia 16 maja 2020 r. obowiązywało natomiast zawieszenie okresu przedawnienia karalności przestępstw (art. 15 zzr ust. 6 ustawy z 2 marca 2020 r.), co bezpośrednio może mieć wpływ na sytuację procesową S.K.J. Doniosłość wskazanej przez obrońcę przesłanki, niezależnie od przyszłego ostatecznego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienia, nakazuje zatem uznać, że na obecnym etapie postępowanie uzasadnione jest wstrzymanie wykonania wobec skazanego wskazanego na wstępie wyroku, wobec czego orzeczono jak w sentencji. ł.n [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 35/24 2024-05-24Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu dotyczącego wstrzymania biegu przedawnienia karalności w okresie pandemii COVID-…
- I KO 4/24 2024-11-19Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., P 12/22, dotyczący niezgodności z Konstytucją art. 15 zzr1 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, prze…
- III KO 14/24 2024-04-24Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu przedłużającego okres przedawnienia karalności, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowie…
- V KO 12/24 2024-10-22Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r. (sygn. P 12/22) dotyczący niezgodności art. 15zzr1 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziała…
- III KO 163/24 2025-04-02Czy przedawnienie karalności przestępstw, które nie nastąpiło w dacie orzekania przez sąd odwoławczy z uwagi na obowiązywanie art. 15zzr1 ust. 1 specustawy COVID, powinno być uwzględnione w postępowaniu wznowieniowym po…
Powołane przepisy
art. 296 § 2art. 532 § 1 KPKart. 545 § 1 KPKart. 9 § 1 KKart. 540 § 2 KPKart. 15art. 2art. 190 ust. 4§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy