V KO 126/24
Izba Karna2024-12-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego, jeśli pismo skazanego wskazuje na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. polegające na tym, że sąd wyższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu niższego rzędu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, mimo pisma skazanego sygnalizującego uchybienie z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Uchybienie to zachodzi jedynie wtedy, gdy sąd niższej instancji orzeka w sprawie należącej do właściwości sądu wyższej instancji, a nie odwrotnie. W przypadku braku uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie jest wymagane wydanie orzeczenia stwierdzającego brak usterki, a wystarczające jest pisemne poinformowanie skazanego.Stan faktyczny
Skazany J.O. wystąpił do Sądu Najwyższego z pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r., potraktowanym jako sygnalizacja, domagając się wznowienia postępowania karnego. Pismo to dotyczyło wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt II AKa 344/21, częściowo zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 14/21. Sąd Najwyższy analizował, czy w sprawie zaszło uchybienie z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego i wydał w tej sprawie zarządzenie.Pełny tekst orzeczenia
V KO 126/24 ZARZĄDZENIE Dnia 3 grudnia 2024 r. Sędzia Sądu Najwyższego Wiesław Kozielewicz, w związku z pismem skazanego J.O. z dnia 22 kwietnia 2014 r., potraktowanego jako sygnalizacja (art. 9 § 2 k.p.k.), w przedmiocie potrzeby wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt II AKa 344/21, częściowo zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 14/21, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE W myśl art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia ujęte w art. 439 § 1 k.p.k. stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z urzędu, przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w art. 439 § 1 pkt 9 - 11 k.p.k. może nastąpić tylko na korzyść skazanego. W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do podjęcia działań z urzędu przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienia postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 2022 r., sygn. akt II AKa 344/21, częściowo zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 14/21. Należy wskazać, iż Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt V KO 19/24, odmówił przyjęcia wniosku J.O. o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 2022 r., sygn. akt II AKa 344/21, częściowo zmieniającym wyrok Sądu
V KO 126/24 2 Okręgowego w Płocku z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 14/21, a to z powodu jego oczywistej bezzasadności. Argumentacja z pisma skazanego J.O. z dnia 22 kwietnia 2014 r., dotycząca potrzeby wznowienia postepowania na wniosek strony, była już rozważona przez Sąd Najwyższy w sprawie oznaczonej sygnaturą V KO 19/24. Natomiast po analizie treści pisma skazanego J.O. z dnia 22 kwietnia 2014 r., pod kątem oceny czy zaistniało, w realiach sprawy o sygn. akt II AKa 344/21 Sądu Apelacyjnego w Łodzi, uchybienie z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., nie można przyjąć, że ma miejsce takie uchybienie. Otóż według przepisu art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., bezwzględny powód odwoławczy, dający podstawę do wznowienia z urzędu postępowania karnego, zachodzi jedynie wtedy, gdy sąd niższego rzędu, orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. Innymi słowy jedynie wówczas, gdy sąd rejonowy orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu okręgowego lub sąd okręgowy orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu apelacyjnego. Wskazany w tym przepisie bezwzględny powód odwoławczy nie istnieje, gdy np. w wyniku błędu, sąd wyższego rzędu, czyli sąd okręgowy, orzeknie w sprawie należącej do właściwości rzeczowej sądu niższego rzędu, czyli sądu rejonowego. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, zam. OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd, że w postępowaniu o wznowienie postępowania, istnieje zawsze możliwość wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji usterka nie występuje. W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu skazanego J.O. o braku podstaw do wszczęcia
V KO 126/24 3 postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano decyzję o braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia. [WB] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 68/24 2024-07-31Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania karnego na skutek pisma skazanego, sygnalizującego konieczność wznowienia postępowania z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.?
- I KO 6/23 2023-02-09Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, na podstawie pisma skazanego sygnalizującego konieczność wznowienia z uwag…
- III KO 110/25 2025-07-30Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego, jeżeli zarzut dotyczący uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k., był już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- IV KO 155/19 2020-01-08Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne na wniosek skazanego, gdy podstawą wznowienia jest bezwzględna przyczyna odwoławcza, a obrońca z urzędu nie był obecny na rozprawie?
- II KO 24/23 2023-09-12Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeśli strona zasygnalizuje wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z niena…
Powołane przepisy
art. 9 § 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9art. 439 § 1 pkt 4 KPK§ 2§ 3§ 1§ 1 pkt 9§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy