V KO 139/24
Izba Karna2025-01-08
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, sporządzony przez skazanego osobiście (bez udziału adwokata lub radcy prawnego) i pozbawiony jakichkolwiek racjonalnych przesłanek merytorycznych, podlega procedurze uzupełnienia braków formalnych, czy też może zostać odrzucony jako oczywisty bezzasadny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego osobiście i pozbawiony jakichkolwiek racjonalnych przesłanek merytorycznych, może zostać odrzucony jako oczywisty bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. W takiej sytuacji odstępuje się od wyznaczania obrońcy z urzędu lub wzywania do uzupełnienia braków formalnych, ponieważ treść wniosku nie wskazuje na istnienie podstaw do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skazany A. C. złożył do Sądu Najwyższego pismo, które zakwalifikowano jako wniosek o wznowienie postępowania karnego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku, utrzymanym następnie w mocy przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku, który obniżył karę pozbawienia wolności do 15 lat. Wniosek skazanego nie został sporządzony przez adwokata ani radcę prawnego i nie zawierał żadnych racjonalnych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
V KO 139/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie A. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2025 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r. (sygn. akt II AKa 220/21) utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2021 r. (sygn. akt IV K 59/20), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r. (sygn. akt II AKa 220/21) utrzymano wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2021 r. (sygn. akt IV K 59/20) skazujący A. C. i obniżono karę pozbawienia wolności do 15 lat. Skazany wniósł do Sądu Najwyższego pismo, które zakwalifikowano jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KO 139/24 2 Złożony przez skazanego wniosek nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, jak nakazuje przepis art. 545 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy odstąpił od wyznaczenia skazanej obrońcy z urzędu bądź wzywania do uzupełnienia tego braku formalnego, z uwagi na treść pism, niewskazującą na zaistnienie jakichkolwiek podstaw do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Z pism tych nie wynika w żaden sposób nawet minimalne uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających rozważenie wznowienia postępowania. Stosownie do treści art. 545 § 3 k.p.k., osobisty wniosek strony o wznowienie postępowania podlega, w sposób formalny, wstępnej kontroli w zakresie jego treści. W razie stwierdzenia, że treść wniosku świadczy o jego oczywistej bezzasadności, pismo to nie podlega procedurze uzupełnienia jego braków formalnych, w tym dotyczących przymusu adwokackiego. O oczywistej bezzasadności wniosku możemy mówić wtedy, gdy nie zawiera on żadnych racjonalnych i obiektywnych przesłanek do merytorycznego badania podstaw wznowienia określonych przepisami prawa procesowego, a wskazanych w art. 540, 540a i 540b k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2022 r., II KO 125/21). Przypomnieć wypada, że podstawy dla wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem wylicza art. 540 k.p.k. Są one precyzyjnie opisane i z uwagi na wyjątkowość możliwości przełamywania prawomocności wyroku sądowego – obejmują jedynie najpoważniejsze okoliczności, jakie z uwagi na zasady procesu karnego (art. 2 k.p.k., m.in. że podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne) powodują, że sprawę należy rozstrzygnąć ponownie. Specyfika postępowania wznowieniowego wszczynanego na wniosek powoduje, że nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego wyroku. Nie bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej instancji, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej (tak SN w postanowieniu z dnia 21 Kwietnia 2016 r., V KO 22/16). Podlega weryfikacji jedynie to czy np. ustalono prawomocnym wyrokiem, że popełniono przestępstwo w związku z pierwotnym postępowaniem i istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć
V KO 139/24 3 wpływ na treść orzeczenia (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.), ujawniły się nowe fakty lub dowody świadczące m.in. o tym, że czynu nie popełniono i nie były one znane wcześniej (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.). W treści wniosku nie przedstawiono żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby stanowić m.in. nowe dowody w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Innymi słowy, brak jest jakichkolwiek informacji, które wskazywałyby na pojawienie się nowych dowodów uzasadniających wznowienie postępowania. Subiektywne przekonanie skazanej o swojej niewinności, ewentualne zastrzeżenia co do oceny prawnej czynu, czy też jego opinie na temat niesłuszności wyroku, nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania. Nie jest rolą Sądu Najwyższego wyznaczanie każdemu skazanemu, na jego wniosek obrońcy z urzędu celem analizy prawidłowości procedowania Sadu I lub II instancji. Musi w takim wniosku zostać przynajmniej uprawdopodobnione, że w istocie zaszły nadzwyczajne okoliczności, uzasadniające konieczność dogłębnej analizy potrzeby wznowienia. Pismo skazanego jest chaotyczne i nie zawiera spójnego przekazu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówiono więc przyjęcia powyższego wniosku do rozpoznania. Nie oznacza to jednak, że nie jest możliwe złożenie kolejnego wniosku. Musi być on jednak sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego i prezentować podstawy wznowieniowe przewidziane w k.p.k. ł.n [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 115/24 2024-12-11Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, a którego treść nie wskazuje na istnienie żadnych podstaw do wznowienia, podlega procedurze uzupe…
- I KO 33/22 2022-05-11Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, sporządzony i podpisany osobiście przez skazanego, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny, jeśli z jego treści wynika brak spełnienia ustawowych przesłanek do wzno…
- I KO 4/25 2025-02-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego i niepodpisany przez adwokata lub radcę prawnego, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych?
- V KO 139/25 2025-12-10Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie zawiera żadnych racjonalnych i obiektywnych przesłanek do merytorycznego badania podstaw wznowienia określonych przepisami prawa procesowego, podlega odrzuceniu be…
- II KO 104/24 2024-11-20Czy osobisty wniosek skazanego o wznowienie postępowania karnego, niesporządzony i niepodpisany przez adwokata lub radcę prawnego, może zostać przyjęty do rozpoznania, jeśli jego treść świadczy o oczywistej bezzasadności…
Powołane przepisy
art. 545 § 3 KPKart. 545 § 2 KPKart. 540art. 540 KPKart. 2 KPKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 540 § 1 pkt 2 KPK§ 3§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy