V KO 17/23
Izba Karna2023-03-14
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nierzetelności obrońcy z urzędu w postępowaniu karnym, bez wskazania nowych faktów lub dowodów, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Wskazano, że zarzuty dotyczące nierzetelności obrońcy z urzędu, nawet jeśli byłyby zasadne, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie towarzyszą im nowe fakty lub dowody wskazujące na niepopełnienie przestępstwa lub inne okoliczności wymienione w art. 540 § 1 k.p.k. Zastrzeżenia co do rzetelności obrony powinny być podnoszone w toku postępowania, a nie jako podstawa wniosku o wznowienie.Stan faktyczny
Skazany M. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem, wskazując jako podstawę nierzetelność obrońcy ustanowionego z urzędu. Obrońca miał nie składać wniosków dowodowych i tamować inicjatywę procesową skazanego. Skazany nie przedstawił jednak żadnych nowych faktów ani dowodów, które mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania w świetle przepisów kodeksu postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania sądowego jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
V KO 17/23 ZARZĄDZENIE Dnia 14 marca 2023 r. SSN Marek Pietruszyński w sprawie wniosku M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 grudnia 2017 r., sygn. II AKa 380/17, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 21 czerwca 2017 r., sygn. XIV K 225/16, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. z a r z ą d z i ł odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania sądowego jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. UZASADNIENIE M. S. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. II AKa 380/17, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt: XIV K 225/16, w którym zawarł również wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosek o wznowienie. Jako podstawę wznowienie wskazał nierzetelność w reprezentowaniu go w postępowaniu karnym przez obrońcę ustanowionego z urzędu. Skazany wskazał na naruszenie przez tego obrońcę obowiązków obrończych w postaci nieskładania wniosków dowodowych, tamowania inicjatywy procesowej skazanego pod pretekstem możliwości pogorszenia sytuacji prawnej skazanego na skutek takiego postępowania.
V KO 17/23 2 W związku ze złożonym wnioskiem należało podnieść, że zasadnicze podstawy wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego określone zostały w art. 540 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli: 1) w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, 2) po wydaniu orzeczenia pojawią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że: a) skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlega karze, b) skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary, c) sąd umorzył lub warunkowo umorzył postępowanie karne, błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzuconego mu czynu. Wskazane podstawy wznowienia uzupełniają podstawy wskazane w art. 540 § 2 i 3 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., ale z oczywistych względów pozostawały one poza zakresem rozważań w tej sprawie. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu, przy czym postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. (bezwzględne przyczyny odwoławcze). W tej sprawie skazany wystąpił z pismem zawierającym wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem oraz wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenie wniosku o wznowienie postepowania Analiza pisma skazanego wskazuje na to, że w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię dopuszczalność wniosku o wznowienie postępowania sądowego. W piśmie skazany podniósł jedynie zarzuty odnoszące się do zaniedbań obrońcy ustanowionego z urzędu w zakresie sprawowanej obrony skazanego w postępowaniu sądowym, wykazując jej nierzetelność sprowadzającą się do nieskładania wniosków dowodowych, przekonania skazanego o niecelowości podejmowania aktywnej postawy w procesie, z uwagi na możliwość pogorszenia takim zachowaniem jego sytuacji prawnej w procesie. Skazany, jak się wydaje, podnosząc te zarzuty zmierza do wykazania, że jego skazanie było błędne, jednakże poza tymi sformułowanymi
V KO 17/23 3 zarzutami odnośnie postępowania obrońcy, nie przedstawił żadnych nowych faktów, czy dowodów, a więc tych niepodniesionych w zakończonym prawomocnie postępowaniu sądowym, wskazujących na niepopełnienie przez niego przypisanego przestępstwa. Wskazane w piśmie okoliczności, nawet przy uznaniu zasadności twierdzeń skazanego, nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego. Zastrzeżenia skazanego co rzetelności postępowania obrońcy z urzędu powinny zostać wyartykułowane przez niego w formie procesowej w toku toczącego się postępowania sądowego. Wtedy też istniała możliwość właściwej reakcji sądu na rzeczywiste uchybienia w reprezentacji skazanego w procesie karnym. Wniosek o wznowienie postępowania sądowego uzasadniony w płaszczyźnie innych podstaw niż te wskazane w treści art. 540 § 1 k.p.k. jest niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k.). Z tych względów należało z mocy art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. W kontekście tego rozstrzygnięcia wniosek skazanego o ustanowienie obrońcy z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania pozbawiony był uzasadnienia, co prowadziło do jego nieuwzględnienia. Z tych względów zarządzono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 60/18 2018-08-28Czy istnieją podstawy prawne do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w szczególności w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących obrony koniecznej oraz zarzutów popełnienia przestępstw pr…
- I KO 35/20 2021-02-10Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem może być oparty na odmiennej wykładni przepisów prawa lub na okolicznościach, które były znane sądom orzekającym w sprawie?
- III KZ 19/23 2023-09-20Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, który nie wskazuje na istnienie nowych faktów lub dowodów, uzasadniających wznowienie, może zostać odrzucony bez wyznaczania obrońcy z urzędu?
- III KO 166/25 2025-11-27Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu lub na wniosek skazanego, w szczególności w związku z zarzucaną nienależytą obsadą sądu lub brakiem udziału obrońcy?
- III KO 1/14 2014-07-16Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli strona powołuje się na nowe dowody dotyczące stanu zdrowia skazanego i jego zdolności do udziału w postępowaniu, a także c…
Powołane przepisy
art. 530 § 2 KPKart. 545 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 540 § 1 KPKart. 540 § 2art. 540a KPKart. 540b KPKart. 439 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy