V KO 190/25
Izba Karna2025-11-27
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony w sprawie o odmowę wszczęcia śledztwa jest bratem sędzi, przeciwko której skierowane są zarzuty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, gdy istnieje potencjalne zagrożenie dla bezstronności i obiektywności rozpoznania sprawy. W sytuacji, gdy pokrzywdzony jest bratem sędzi, przeciwko której skierowane są zarzuty, a sędzia ta pełni funkcję w sądzie właściwym miejscowo, istnieje uzasadniona obawa o wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy przez ten sąd, co może rzutować na swobodę orzekania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Toruniu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Zarzuty w sprawie skierowane są przeciwko sędzi Sądu Rejonowego w Toruniu, która jest siostrą pokrzywdzonego. Pokrzywdzony jest profesorem na Wydziale Prawnym w Toruniu, a sędzia pełni funkcję przewodniczącej wydziału w tym samym sądzie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku.Pełny tekst orzeczenia
V KO 190/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie zażalenia pełnomocnika X.1 Y.1 na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Lęborku z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt [...] o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt VIII Kp 643/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku. UZASADNIENIE Wskazanym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem, w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego X.1 Y.1 na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt [...], innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. We wniosku wskazano, że postępowanie niniejsze dotyczy zarzutu przekroczenia uprawnień przez sędzię pełniącą od wielu lat służbę w Sądzie Rejonowym w Toruniu X. Y., na
V KO 190/25 2 szkodę X.1 Y.1, który jest nie tylko bratem wskazanej sędzi, ale jednocześnie profesorem Wydziału […] w Toruniu, czyli osobą dobrze znaną w kręgach środowisk prawniczych tego miasta. Te argumenty mają zaś przekonywać o potrzebie zmiany właściwości miejscowej sądu, celem odsunięcia ewentualnych spekulacji na temat niezależnego i bezstronnego rozpoznania wniesionego w tej sprawie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w Toruniu jest zasadny. W przedmiotowej sprawie ziściły się bowiem przesłanki uzasadniające skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu. Jak podniesiono we wniosku przed Sądem Rejonowym Toruniu zawisła sprawa z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego, na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutu formułowanego pod adresem sędzi X. Y., mającego polegać na przekroczeniu przez nią uprawnień na szkodę interesu prywatnego pokrzywdzonego X.1 Y.1 (art. 231 § 1 k.k.), prywatnie brata tej sędzi. Wskazana sędzia od wielu lat pełni zaś służbę w Sądzie Rejonowym w Toruniu, aktualnie sprawując funkcję przewodniczącej […] tego sądu (https://[...].gov.pl.). Nie ulega zatem wątpliwości, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by niniejsza sprawa, w której pokrzywdzony X.1 Y.1 nie zgadza się z decyzją prokuratora in concreto stwierdzającą brak znamion czynu zabronionego ściganego z urzędu (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.), została delegowana do innego równorzędnego sądu, a to dla zapewnienia warunków do obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania zażaleniowego. W odbiorze tym może wątpliwości
V KO 190/25 3 budzić wszak fakt, że sprawa, której stroną jest orzekająca również w pionie karnym sędzia, będąca przewodniczącą wydziału […], czyli dobrze znana z relacji zawodowych koleżanka sędziów orzekających w […] Wydziale […], byłaby rozpoznawana przez Sąd, którego skład jeden z tych sędziów by tworzył. Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek uznał zatem, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Płocku uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale także wzgląd ekonomiki procesowej, związany z nieznaczną odległością i dobrymi warunkami komunikacyjnymi Sądu wyznaczonego w myśl art. 37 k.p.k. od siedziby Sądu właściwego miejscowo. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 97/18 2018-11-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia orzekający w sprawie jest znany pozostałym sędziom w okręgu?
- IV KO 52/23 2023-07-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy potencjalną stroną postępowania jest brat sędziego orzekającego w tym sądzie?
- II KO 173/24 2024-12-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z objęcia śledztwem osób będących sędziami sądu miejscowo właściwe…
- V KO 48/19 2019-07-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu, w którym sprawa miałaby być rozpoznawana?
- I KO 105/22 2022-11-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy