V KO 44/22

Sygn. akt V KO 44/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 lipca 2022 r. w sprawie D. M. wniosku skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 września 2020 r., w sprawie o sygn. akt II AKa […], zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Dnia 29 kwietnia 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego D. M., w którym zwrócił się o wznowienie w/w postępowania oraz ustanowienie obrońcy z urzędu celem sporządzenia stosownego wniosku. Wnioskodawca podniósł, że jest osobą niewinną i został skazany wskutek pomyłki sądowej. W jego ocenie w sprawie pojawił się nowy dowód, a to świadek G. F., który miałby posiadać istotne wiadomości w sprawie. Ponadto podniósł, że zaniechano przesłuchania świadków „K. i A.”, których nazwisk nie zna, a którzy są jego zdaniem podejrzanymi o dopuszczenie się zabójstwa i ukrycia zwłok A. J.. Wskazał też takie osoby, jak J. V. i K. H., bez bliższej precyzji, co miałoby wynikać z ich oświadczeń. Natomiast analiza poprzednich postanowień Sądu Najwyższego o 2 sygnaturach III KO 75/21 i III KZ 6/22, w sprawach, w których odmówiono przyjęcia podobnego wniosku skazanego D. M. wobec jego oczywistej bezzasadności dowodzi, że była konkubina skazanego K. H. miałaby być kolejną podejrzaną o przedmiotowe zabójstwo, natomiast J. V. miał kierować pod adresem wnioskodawcy groźby. W podsumowaniu skazany wniósł o wznowienie postępowania i „znalezienie prawdziwego sprawcy”. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skierowane przez skazanego D. M. pismo nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, na jakiej podstawie wnosi on o wznowienie przedmiotowego postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie służy poszukiwaniu kolejnych dowodów przez Sąd Najwyższy dla stwierdzenia, czy prawomocny skazujący wyrok jest prawidłowy. Należy przypomnieć, że wniosek o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego może opierać się jedynie na konkretnie wskazanych przesłankach, wymienionych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. i art. 540b k.p.k. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli: 1) w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia; 2) po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że: a) skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze; b) skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary 3 albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary; c) sąd umorzył lub warunkowo umorzył postępowanie karne, błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Okoliczności, które skarżący wskazuje, nie stanowią nowych faktów lub dowodów w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie mogą z wysokim stopniem prawdopodobieństwa wskazywać, że to inna osoba popełniła przestępstwo przypisane D. M.. Skazany formułuje bardzo ogólne zarzuty, nie wskazując żadnych konkretnych informacji, które mogłyby podlegać zbadaniu. W tej sytuacji nie ma nawet możliwości zweryfikowania, czy istotnie te okoliczności miały miejsce – a dopiero stwierdzenie ich wystąpienia mogłoby przesądzić o potrzebie rozważenia konieczności wznowienia postępowania. Oczywistym jest przy tym, że wskazane okoliczności nie tylko musiałyby zaistnieć realnie, ale i wywrzeć wskazany w treści ustawy wpływ na treść wydanego orzeczenia. Wniosek o wznowienie postępowania nie może bowiem opierać się na żądaniu skazanego ponownej oceny przeprowadzonego materiału dowodowego i kwestionowaniu wiarygodności świadków oraz innych zebranych dowodów. Oceny dowodów mogą dokonać jedynie sądy powszechne, bezpośrednio obcujące z danym dowodem, które już wypowiedziały się w sprawie, a nie sąd orzekający w trybie wznowieniowym, czy kasacyjnym. Wszystkie te okoliczności, oceniane w kontekście art. 545 § 3 k.p.k., przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonego wniosku skazanego D. M. o wznowienie postępowania. Należy jednak zauważyć, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem może on to uczynić po zebraniu odpowiednich środków oraz zleceniu sporządzenia wniosku ustanowionemu przez siebie adwokatowi lub radcy prawnemu, o ile obrońca uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą – jako że wniosek o wznowienie postępowania powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Na koniec należy zauważyć, że w sytuacji, gdy z wniosku o wznowienie postępowania złożonego osobiście przez stronę wyraźnie wynika jego oczywista bezzasadność, to wówczas nie ma potrzeby rozpoznawania złożonego 4 równocześnie wniosku o wyznaczenie z urzędu adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [as]