V KO 55/22
Izba Karna2022-06-08
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk, Antoni Bojańczyk, Antoniego Bojańczyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli w kasacji podniesiono zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na udział w wydaniu zaskarżonego wyroku sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach w 2017 r. i czy takie okoliczności mogą wywołać wątpliwość co do jego bezstronności lub naruszyć standardy niezależnego i bezstronnego sądu?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego jest zasadny, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał, że podniesienie w kasacji zarzutu wadliwości orzeczenia z uwagi na udział sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach w 2017 r. może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPCzP).Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych J. J. i W. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego. W jednej z kasacji podniesiono zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w wydaniu wyroku sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach w 2017 r. Sędzia Sądu Najwyższego Antoni Bojańczyk, któremu przydzielono sprawę, zwrócił się o rozważenie podjęcia czynności zmierzających do przesądzenia wątpliwości co do podstaw jego wyłączenia, powołując się na wcześniejsze postanowienie o wyłączeniu go w podobnej sprawie. Przewodniczący Wydziału potraktował to jako wniosek o wyłączenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 55/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie J. J. i W. B. skazanych z art. 19 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 czerwca 2022 r. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2022 r., wniosku sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt V KK 235/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka pod udziału w rozpoznaniu sprawy V KK 235/22. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych J. J. i W. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 września 2021 r, sygn. akt II AKa (…). W jednej z kasacji został podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd Apelacyjny w nienależycie obsadzonym składzie poprzez udział w wydaniu zaskarżonego wyroku SSA L. S.. Sędzia ten, jak wskazał obrońca w uzasadnieniu kasacji, została powołany na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) przez Prezydenta RP na wniosek
2 Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany po zmianach w 2017 r., zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sprawie J. J. i W. B. nadano sygnaturę V KK 235/22, a następnie w dniu 16 maja 2022 r. została ona przydzielona, zgodnie z kolejnością wpływu i imienną listą sędziów sędziemu Sądu Najwyższego Antoniemu Bojańczykowi. SSN Antoni Bojańczyk, zarządzeniem z dnia 24 maja 2022 r. zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału V Izby Karnej Sądu Najwyższego celem rozważenia podjęcia czynności z urzędu zmierzających do przesądzenia rysujących się wątpliwości co do istnienia podstaw wyłączenia sędziego referenta przydzielonego do rozpoznania sprawy. W zarządzeniu tym wskazano, że uprzednio Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wyłączył go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 261/21, w której podniesiono również zarzut oparty na tezie wadliwości orzeczenia wydanego z udziałem sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez KRS powołaną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Przewodniczący V Wydziału potraktował to zarządzenie SSN Antoniego Bojańczyka jako jego wniosek o wyłączenie sędziego od udziału we wskazanej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21, wskazał, że wyłączenie sędziego winno nastąpić nie tylko w takiej właśnie sytuacji, ale również, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować nie tylko odpowiedzialnością odszkodowawczą państwa, ale również mogłoby prowadzić do złożenia wniosku o wznowienie tego etapu postępowania sądowego.
3 Mając więc na uwadze treść kasacji wniesionej w niniejszej sprawie jak i w pełni akceptując argumentację prawną przedstawioną w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wraz z przytoczonym tam orzecznictwem, należy stwierdzić, że konieczne stało się wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wskazanej sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KK 360/23 2024-10-09Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności…
- IV KO 32/22 2022-04-28Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został wcześniej wyłączony od rozpoznania innej sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z procedury nominacyjnej sędziego sądu niższej instancji, powinien zost…
- V KK 129/25 2025-05-22Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., powinien być wyłączony od rozpoznania kasacji, w której kwestionowany jest skład s…
- IV KK 333/22 2024-06-05Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania kasacji, jeżeli w postę…
- III KK 623/22 2023-11-28Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na uzasadnione wątpliwości…
Powołane przepisy
art. 19 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 11 § 3 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 6 ust 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 6 ust. 1§ 1§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy