V KO 65/13
Izba Karna2013-09-18
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Rafał Malarski, Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadniony, gdy jedyną podstawą są powiązania służbowe sędziów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powiązania służbowe sędziów, takie jak uczestnictwo w corocznych szkoleniach, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia jednoznacznych przesłanek wskazujących, że pozostawienie sprawy w gestii danego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do bezstronności, należy w pierwszej kolejności rozważyć zastosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40-43 k.p.k.).Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako podstawę wskazał powiązania służbowe sędziów Sądu Rejonowego w J., które w opinii społecznej mogłyby wywołać przekonanie o niemożności bezstronnego rozpoznania sprawy. Sprawa dotyczyła rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie m.in. przekroczenia uprawnień przez sędziów II Wydziału Karnego tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w J. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 65/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 września 2013r., wniosku Sądu Rejonowego w J. z dnia 18 lipca 2013 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w sprawie rozpoznania zażalenia W. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. o umorzeniu śledztwa , na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Prokuratura Rejonowa w J. w sprawie o sygn. akt […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. umorzyła śledztwo o czyny z art. 160 § 1 k.k., art. 231 § 1 i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 231 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, iż czynów tych nie popełniono (k.129). Na powyższe postanowienie zażalenie złożył W. S.. Do Sądu Rejonowego w J. wpłynął wniosek prokuratora z dnia 15 lipca 2013 r., w którym wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy w celu rozpoznania zażalenia z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) innemu równorzędnemu sądowi. W argumentacji wniosku Sąd podniósł, iż
2 niewątpliwe są powiązania sądu powołanego do rozpoznania sprawy – Sądu Rejonowego w J. z pozostałymi sędziami II Wydziału Karnego tamtejszego Sądu. Sędziowie tego Wydziału uczestniczą w corocznych szkoleniach, co w opinii społecznej może wywołać przekonanie o niemożności bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w J. nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać przede wszystkim należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie jest rozpoznanie zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w odniesieniu do kilku czynów, pośród których jeden dotyczył rzekomego przekroczenia uprawnień przez sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w J. w sprawie o sygn. akt II […]. Już w tym miejscu powstaje pytanie z jakich powodów nie korzysta się w pierwszej kolejności z instytucji wyłączenia określonej w art. 40 – 43 k.p.k. i sięga od razu po rozwiązanie ostateczne dotyczące wyjątkowych sytuacji procesowych (art. 37 k.p.k.). Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, przez co odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO 55/06, OSNKW 2006, z. 9, poz. 85). Wprawdzie przepis ten może być wykorzystany przez Sąd Najwyższy do odsunięcia możliwych, nawet nieuprawnionych, zastrzeżeń co do obiektywnego, bezstronnego rozpoznania sprawy, ale ocena celowości przekazania sprawy powinna uwzględniać realia i specyfikę każdej sprawy, a więc przede wszystkim istnienie związku (podmiotowego oraz przedmiotowego, tj. odnoszonego do czynów co do których postępowanie ma się toczyć) pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym a właściwym sądem oraz, co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, zakres orzekania tego sądu w konkretnej sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 8 maja 2013 r., sygn.. akt V KO 29/13, Lex 1214498).
3 Podnoszony fakt, że w ramach wykonywanych czynności zawodowych niejednokrotnie dochodzi do kontaktów służbowych, zawodowych pomiędzy sędziami Sądu Rejonowego w J. nie oznacza, iż można w sposób racjonalny twierdzić, że mogą istnieć podejrzenia co do nieobiektywnego rozpoznania sprawy. W sytuacji zacieśnienia kontaktów służbowych i wytworzenia relacji, które przekroczyły te ramy i stały się kontaktami innego rodzaju (np. przyjaźni, koleżeństwa) istnieją stosowne regulacje procesowe mogące usunąć wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy, których z całą pewnością nie zastosowano w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy zupełnie pozbawiona podstaw, o których mowa w art. 37 k.p.k., jest inicjatywa wyrażona przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 18 lipca 2013 r. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 74/18 2018-10-16Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest uzasadniony, gdy strona wielokrotnie kwestionuje bezstronność sędziów tego samego sądu?
- I KO 68/22 2022-07-12Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadniony, gdy strona postępowania podnosi zarzuty dotyczące potencjalnych nieprawidłowości i czynów zabro…
- II KO 60/19 2019-09-03Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy sąd wnioskujący powołuje się na dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na zarzuty korupcyjne do…
- IV KO 98/19 2019-09-05Czy samo skierowanie zawiadomienia o przestępstwie dotyczącego sędziego, które wiąże się wyłącznie z jego pracą orzeczniczą i nie prowadzi do postępowania dyscyplinarnego, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu są…
- II KO 94/23 2023-09-07Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy do rozpoznania sprawy jest sądem, któremu podlegają służbowo wszyscy sędziowie orzekający w danej sprawie, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu n…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 1 KPKart. 160 § 1 KKart. 231 § 1art. 216 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 231 § 1 KKart. 276 KKart. 40§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy