V KO 87/20

Izba Karna2020-09-21

Skład orzekający: Jarosław Matras, Dariusz Kala, Przemysław Kalinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć oskarżonego, która nastąpiła po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem apelacji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i umorzenia postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć oskarżonego, która nastąpiła po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem apelacji, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z urzędu. W takiej sytuacji należy uchylić wyroki sądów obu instancji i umorzyć postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz art. 414 § 1 k.p.k., a koszty procesu obciążyć Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Oskarżony D. C. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego. Obrońca wniósł apelację, która została rozpoznana przez Sąd Apelacyjny, utrzymując wyrok w mocy. W toku postępowania wykonawczego ustalono, że oskarżony zmarł po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem apelacji. Sądy orzekające nie posiadały tej informacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie, uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego D. C., obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 87/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Dariusz Kala SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie D. C. oskarżonego z art. 286 § 1 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 21 września 2020 r., z urzędu kwestii wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w (…) z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt III K (…), na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. 1. wznawia postępowanie w sprawie Sądu Okręgowego w W., sygn. akt III K (….) w stosunku do D. C., 2. w odniesieniu do w/w oskarżonego uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II AKa (…), a także utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 września 2019r., sygn . akt III K (…) i na podstawie art. 17 2 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz art. 414 § 1 k.p.k. w tej części umarza postępowanie karne, a na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami procesu w części dotyczącej D. C. obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt III K (…), D. C. został skazany za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 12 § 1 k.k. na karę roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Od tego orzeczenia obrońca oskarżonego wniósł apelację, która została rozpoznana w dniu 12 marca 2020 r. Oskarżony D. C. nie stawił się na rozprawę odwoławczą, a zawiadomienie o jej terminie – uznano za doręczone (k. – 1327). Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego powyższe rozstrzygnięcie Sądu I instancji zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II Aka (…). W toku postępowania wykonawczego uzyskano informację o śmierci osk. D. C. , która nastąpiła w dniu 1 października 2019 r. Z zaświadczenia uzyskanego z systemu PESEL2-SAD oraz skróconego odpisu aktu zgonu nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego w J. wynika, że D. C. zmarł już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji (k. – 1224), a przed wniesieniem apelacji przez jego obrońcę (k. – 1301) i wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjny w (…). Okoliczność śmierci D. C. w okresie trwania postępowania międzyinstancyjnego i odwoławczego nie była znana sądom orzekającym w tej sprawie. Stosownie do dyspozycji art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza m.in. w wypadku śmierci oskarżonego. W realiach niniejszej sprawy ujemna przesłanka procesowa w postaci śmierci oskarżonego wystąpiła po wyroku Sądu I instancji, a przed wniesieniem i rozpoznaniem apelacji jego obrońcy. Zatem, rozprawa apelacyjna i rozstrzygnięcie środka odwoławczego nastąpiło w warunkach istnienia przeszkody procesowej. Po rozpoczęciu przewodu sądowego przepis art. 414 § 1 k.p.k. obliguje do umorzenia postępowania w razie stwierdzenia okoliczności wyłączającej ściganie, jaką jest m.in. śmierć oskarżonego. 3 Przedstawiona sytuacja uzasadniała wznowienie postępowania z urzędu w części dotyczącej D. C. , uchylenie w odniesieniu do tego oskarżonego wyroków sądów obu instancji w tej sprawie i umorzenie wobec niego postępowania karnego. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w części dotyczącej D. C. . Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 kkart. 542 § 3 KPKart. 17art. 414 § 1 KPKart. 632 pkt 2 KPKart. 13 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPK§ 1§ 3§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy