V KO 88/23
Izba Karna2023-09-07
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów i innych funkcjonariuszy organów ścigania z sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Okoliczności takie jak pełnienie przez sędziego w przeszłości funkcji w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego i orzekanie w chwili obecnej w tym Sądzie, a także fakt, że odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła także innych sędziów tego Sądu oraz Sądu Okręgowego, prokuratorów i funkcjonariuszy policji z jednostek właściwych miejscowo, mogą w odczuciu społecznym wywołać przekonanie o braku obiektywizmu i stronniczości w rozpoznaniu sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty niedopełnienia czynności służbowych i przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w O. rozpoznającego sprawę cywilną pokrzywdzonego, a także przez innych sędziów, prokuratorów i funkcjonariuszy policji z jednostek właściwych miejscowo. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te mogą budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś.Pełny tekst orzeczenia
V KO 88/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego J. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II Kp 73/23, w przedmiocie przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r., w sprawie […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., prokurator Prokuratury Rejonowej w K. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie: „1. podejrzenia niedopełnienia czynności służbowych oraz przekroczenia uprawnień, w bliżej nieustalonym czasie od 2012 r. do 2022 r. w O. woj. […], przez wymienionego w zawiadomieniu z imienia i nazwiska sędziego Sądu Rejonowego w O. w toku prowadzonego postępowania cywilnego […] poprzez fałszowanie protokołów rozpraw w zakresie zapisywania treści zeznań świadków oraz pozbawianiu udziału w rozprawach zawiadamiającego J. P., jak również wydania niekorzystnego dla wskazanego rozstrzygnięcia końcowego w sprawie, czym działał na szkodę interesu publicznego oraz prywatnego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.,
V KO 88/23 2 2. podejrzenia niedopełnienia czynności służbowych oraz przekroczenia uprawnień, w bliżej nieustalonym czasie, w O. i K. woj. […], przez nieokreślonych z imienia i nazwiska: sędziów Sądu Rejonowego w O., Sądu Okręgowego w K., prokuratorów Prokuratur Rejonowych w O. i K. oraz przez funkcjonariuszy policji w O. i w K., w toku prowadzonych postępowań z udziałem zgłaszającego poprzez podejmowanie działań sprzecznych z prawem związanych z obranym przez nich kierunkiem prowadzenia czynności na szkodę J. P., czym działali na szkodę interesu publicznego oraz prywatnego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., 3. podejrzenia składania w bliżej nieokreślonym czasie w O. woj. […] fałszywych oskarżeń wobec J. P., zarzucających mu niezgodne z prawdą popełnienie czynów zabronionych, tj. o przestępstwo z art. 234 k.k.”. Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik pokrzywdzonego J. P. Sąd Rejonowy w O.. postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. II Kp 73/23, zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania sprawy z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że sprawa dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. przez sędziego Sądu Rejonowego w O. rozpoznającego sprawę cywilną pokrzywdzonego (jest wieloletnim sędzią, pełnił również funkcję […] i utrzymuje kontakty służbowe i koleżeńskie z sędziami tego Sądu) oraz innych sędziów wskazanego Sądu oraz Sądu Okręgowego w K., prokuratorów Prokuratury Rejonowej w O. i Prokuratury Rejonowej w K. oraz funkcjonariuszy Policji z jednostek w O. i w K. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy
V KO 88/23 3 sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w rozważanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez Sąd wnioskujący okoliczności, takie jak pełnienie przez sędziego w przeszłości funkcji […] miejscowo właściwego do rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego i orzekanie w chwili obecnej w tym Sądzie, mogą w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż rozpoznanie sprawy w sądzie właściwym miejscowo, miałoby negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie zostałoby odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Dodatkowo przecież odmowa wszczęcia śledztwa dotyczyła także niedopełnienia czynności służbowych oraz przekroczenia uprawnień przez innych sędziów tego Sądu oraz Sądu Okręgowego w K., prokuratorów Prokuratury Rejonowej w O. i Prokuratury Rejonowej w K. oraz funkcjonariuszy Policji z jednostek w O. i w K. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, poza apelację […], tj. Sądowi Rejonowemu w Ś., aby uniknąć możliwości formułowania wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania. (K.G.) [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 115/19 2019-10-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy sprawa…
- V KO 55/13 2013-08-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k., gdy zarzuty dotyczą sędziów i pracowników sądu, a wniosek opiera się na przypuszczeniach o silnych więziach…
- III KO 89/13 2013-12-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy sąd wnioskujący wskazuje na możliwość wątpliwości co do bezstronności sędziów?
- V KO 24/22 2022-04-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy zarzuty dotyczą sędziów orzekających w innej kategorii spraw i nie ma wątpliwości co do bezstronnośc…
- IV KO 132/21 2021-10-15Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeżeli sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tym samym sądzie?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 231 § 1 KKart. 234 KK§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy