V KO 95/23
Izba Karna2023-10-24
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego osobiście, może zostać przyjęty do rozpoznania, jeśli jego uzasadnienie opiera się na gołosłownych zarzutach popełnienia przestępstw przez organy prowadzące postępowanie i świadków, a nie na ujawnieniu nowych faktów lub dowodów wskazujących na niewinność skazanego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jeśli złożony przez skazanego osobiście, nie wykazuje on wystąpienia przesłanek z art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Gołosłowne zarzuty popełnienia przestępstw przez organy lub świadków, niepoparte dowodami ani orzeczeniami sądowymi, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania służy ujawnieniu nowych faktów lub dowodów wskazujących na niewinność skazanego, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy czy kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu meriti.Stan faktyczny
Skazany A. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, w którym został skazany za czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. Uzasadniając wniosek, skazany podniósł zarzuty popełnienia przestępstw korupcyjnych i składania fałszywych zeznań przez organy prowadzące postępowanie oraz świadków, a także sugerował swoją niewinność. Wcześniejszy wniosek o wznowienie postępowania został już odrzucony przez Sąd Najwyższy z powodu oczywistej bezzasadności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
V KO 95/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie A. J. skazanego z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 października 2023 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II AKa 238/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt XIV K 62/20, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. UZASADNIENIE A. J. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt XIV K 62/20, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II AKa 238/21, na karę 7 lat pozbawienia wolności za czyn polegający na co najmniej 3-krotnym doprowadzeniu małoletniej do obcowania płciowego oraz poddania się innym czynnościom seksualnym, tj. za czyn z art.197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt V KK 147/22, Sąd Najwyższy oddalił kasację wniesioną od wyroku Sądu II instancji przez obrońcę skazanego jako bezzasadną w stopniu oczywistym.
V KO 95/23 2 Skazany pismem z dnia 15 listopada 2021 r. złożył osobiście sporządzony wniosek o wznowienie postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II AKa 238/21. Uzasadniając go, odniósł się do realiów faktycznych sprawy, prezentując przebieg wydarzeń oraz okoliczności wskazujące na jego niewinność. Ponadto zasugerował, że w postępowaniu przygotowawczym doszło do przestępstw korupcyjnych oraz przestępstwa składania fałszywych zeznań. Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r., Sąd Najwyższy, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku skazanego z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. W dniu 14 września 2023 r. A. J. ponownie wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego w niniejszej sprawie, twierdząc, jak wcześniej, że w toku postępowania doszło do popełnienia przestępstw, na skutek czego został wydany krzywdzący dla niego wyrok. Wniósł też o przesłuchanie świadków zeznających na jego korzyść, którzy dotychczas nie składali zeznań w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści. W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 14 września 2023 r., skazany nie wykazał wystąpienia w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II AKa 238/21, przesłanek z art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Za takie nie można w szczególności uznać gołosłownych – bo nieopartych o jakiekolwiek dowody, a zwłaszcza orzeczenia sądowe - zarzutów popełnienia przestępstw przez organy prowadzące postępowanie przygotowawcze i sądowe oraz świadków oskarżenia. Treść wniosku skazanego wskazuje, że główną jego intencją jest doprowadzenie do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na sugerowaną możliwość odmiennej oceny już zgromadzonych w sprawie dowodów, czemu – co oczywiste – nie służy instytucja wznowienia postępowania (zob.
V KO 95/23 3 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., V KZ 46/21). Jej przesłanką jest bowiem m.in. to, aby po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze (art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.). Takich dowodów skazany nie przedstawił, kontestując jedynie ustalenia faktyczne Sądu meriti i podważając wiarygodność świadków – zwłaszcza matki małoletniej. Jeśli zaś chodzi o sygnalizowany fakt popełnienia przestępstwa w toku postępowania, który miałby uzasadniać wystąpienie podstawy wznowieniowej określonej w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., to czyn, o jakim mowa w tym przepisie musi być ustalony, na co jednoznacznie wskazuje się w art. 541 § 1 k.p.k. Procesowym wyrazem owego ustalenia jest wydanie prawomocnego wyroku skazującego albo orzeczenia stwierdzającego niemożność wydania wyroku skazującego z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 - 11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2021 r., III KO 25/21). Skazany zdaje się błędnie interpretować sens instytucji wznowienia postępowania. Jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia, a zatem obowiązują ściśle określone, wymienione w art. 540 k.p.k. oraz 540a i b k.p.k. przesłanki jego zastosowania. Jeśli więc w danej sprawie nie zachodzi żadna z precyzyjnie wskazanych przepisami okoliczności, nie ma podstaw do skorzystania z tej instytucji, nawet jeśli skazany ma subiektywne poczucie, że został potraktowany przez sąd niesprawiedliwie. Ponieważ argumentacja złożonego przez niego wniosku jest nietrafna, należało, kierując się treścią at. 545 § 3 k.p.k., odmówić przyjęcia go do rozpoznania, jednocześnie odmawiając skazanemu przyznania obrońcy w celu sporządzenia i wniesienia w jego imieniu wniosku o wznowienie postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [SOP] [ał]
V KO 95/23 4
Powiązane orzeczenia
- II KO 259/25 2026-02-03Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa przez inną osobę i niewiarygodności zeznań świadka, może zostać przyjęty, jeśli nie towarzyszy mu prawomocny wyrok…
- V KO 55/21 2021-08-11Czy cofnięcie przez skazanego wcześniejszych wyjaśnień i zapewnienie o swojej niewinności, złożone po prawomocnym wyroku, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego?
- V KO 155/25 2025-12-03Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania, oparty jedynie na kwestionowaniu jakości przeprowadzonego postępowania dowodowego i przedstawieniu własnej wersji wydarzeń, bez ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazu…
- V KO 75/24 2024-11-20Czy osobisty wniosek skazanego o wznowienie postępowania, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odmowie przyjęcia do rozpoznania z powodu oczywistej bezzasadności, nawet jeśl…
- I KO 4/21 2021-02-26Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego złożony przez skazanego osobiście, który nie spełnia wymogów formalnych i jest oczywiście bezzasadny, podlega odmowie przyjęcia bez wzywania do usunięcia braków?
Powołane przepisy
art. 197 § 3 pkt 2 KKart. 545 § 3 KPKart.197 § 3 pkt 2 KKart. 12 § 1 KKart. 540 § 1 pkt 1art. 540 § 1 pkt 2art. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 541 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 3art. 22 KPKart. 540 KPK§ 3 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy